Η Ελλάδα του 2015, στο χείλος της χρεοκοπίας και με capital controls, φάνταζε απίθανο μέρος για επενδύσεις. Ενώ πολλοί αποχωρούσαν, ο Καναδός επενδυτής Πρεμ Γουάτσα, γνωστός και ως ο Γουόρεν Μπάφετ του Καναδά, έκανε το αντίθετο: αύξησε τις θέσεις του, βλέποντας δυνατότητες όπου οι άλλοι έβλεπαν μόνο κινδύνους.
Δέκα χρόνια μετά, όπως αναφέρει το Bloomberg σε αναλυτικό δημοσίευμα για την ελληνική οικονομία, η Fairfax Financial Holdings έχει υπερδιπλασιάσει τα χρήματά της, αποδεικνύοντας πως η Ελλάδα, παρά τις δυσκολίες, μπορεί να προσφέρει ανταμοιβές σε όσους πιστεύουν σε αυτήν.
Η ιστορία του Γουάτσα ξεκινά σε μια ταραγμένη περίοδο για την Ελλάδα, με τους πολίτες να σχηματίζουν ουρές στα ATM και την οικονομία να έχει συρρικνωθεί κατά το ένα τέταρτο. Παρόλα αυτά, ο Γουάτσα είδε μια ευκαιρία. Επένδυσε 2,2 δισ. ευρώ σε ελληνικές εταιρείες, όπως η Eurobank, η Metlen Energy & Metals SA, η Eurolife και η Grivalia Properties, οι οποίες σήμερα αποτιμώνται σε 5 δισ. ευρώ.
Το 2015 ο Αλέξης Τσίπρας, κέρδισε την εξουσία με την υπόσχεση να καταργήσει τη συμφωνία διάσωσης. Μετά από μήνες αδιεξόδου με τα υπόλοιπα μέλη του ευρώ, προκήρυξε το δημοψήφισμα για το αν θα τηρούσε τους όρους. Ο Γουάτσα τον συνάντησε και τον ρώτησε ευθέως.
«Του είπα, "ξέρεις, αν θέλεις να φύγουμε, θα φύγουμε, δεν υπάρχει πρόβλημα", και μου είπε, "Όχι, θέλω να μείνετε, είστε ακριβώς το είδος του επενδυτή που χρειάζεται η Ελλάδα"», θυμήθηκε ο Γουάτσα.
Η επιτυχία της Ελλάδας
Σήμερα, η Ελλάδα ξεπερνά πολλούς από τους εταίρους της στην ευρωζώνη, με υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης και δημοσιονομικά πλεονάσματα. Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας και η επιστροφή μορφωμένων Ελλήνων που είχαν μεταναστεύσει δίνουν αισιόδοξα μηνύματα.
Οι προσπάθειες της κυβέρνησης για δημοσιονομική εξυγίανση, προσέλκυση επενδύσεων και καταπολέμηση της φοροδιαφυγής έχουν αποδώσει καρπούς. Ο Μιχάλης Αργυρού, οικονομικός σύμβουλος του πρωθυπουργού, υπογραμμίζει τη σημασία των φιλικών προς τις επιχειρήσεις πολιτικών και των μεταρρυθμίσεων.
Η ψηφιοποίηση της οικονομίας και η αξιοποίηση της τεχνολογίας για τον έλεγχο της φοροδιαφυγής έχουν μειώσει σημαντικά τη σκιώδη οικονομία. Επιπλέον, η αναδιάρθρωση του χρέους έχει εξασφαλίσει βιώσιμες χρηματοδοτικές ανάγκες για τις επόμενες δεκαετίες.
Η σκιώδης οικονομία αποτελούσε το 27% του συνολικού ΑΕΠ της το 2010, σύμφωνα με έκθεση του ΔΝΤ, πράγμα που σημαίνει ότι η Ελλάδα έχανε δισεκατομμύρια ευρώ σε ανείσπρακτους φόρους. Η ευρεία χρήση μετρητών, η διαφθορά και τα αναποτελεσματικά και απαρχαιωμένα συστήματα είσπραξης εμπόδιζαν τις προσπάθειες επίλυσης του προβλήματος.
Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας αλλαγής του παιχνιδιού ήταν μια ιστορική συμφωνία για την αναδιάρθρωση του χρέους της χώρας, επεκτείνοντας τις λήξεις στο μέλλον και συμπεριλαμβάνοντας μια περίοδο χάριτος για τις πληρωμές τόκων. Ακολούθησε μια προηγούμενη συμφωνία αναδιάρθρωσης χρέους που έλαβε χώρα το 2012.
Οι μέσες ετήσιες ακαθάριστες ανάγκες χρηματοδότησης της Ελλάδας — τα χρήματα που απαιτούνται για να δανειστεί και να αποπληρώσει το λήγον χρέος και τους τόκους — είναι τώρα 6,2% του ΑΕΠ έως το 2070. Αυτό καθιστά το προφίλ αποπληρωμής χρέους της μεταξύ των πιο ευνοϊκών στην Ευρώπη, παρόλο που το συνολικό χρέος είναι το υψηλότερο.
Το χρέος της παραμένει υψηλό, ακόμη και μετά την ανάκτηση της επενδυτικής της βαθμίδας πριν από δύο χρόνια. Όμως, είναι πλέον διαρθρωμένο έτσι ώστε οι πληρωμές χρέους να είναι βιώσιμες. Οι επενδύσεις αυξάνονται, με την ιταλική τράπεζα UniCredit να είναι η τελευταία που ενέκρινε την Ελλάδα. Μερικοί νεότεροι, μορφωμένοι Έλληνες που έφυγαν επιστρέφουν.
Ο Γιάννης Στουρνάρας, διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος και πρώην υπουργός Οικονομικών, θυμάται τις δύσκολες στιγμές του 2015, αλλά τονίζει πως η Ελλάδα κατάφερε να γίνει μια "ιστορία επιτυχίας".
Οι προκλήσεις που παραμένουν
Βέβαια, οι προκλήσεις παραμένουν. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ είναι χαμηλότερο από άλλες χώρες της ΕΕ και η ανεργία, ειδικά στους νέους, παραμένει υψηλή. Η Στέλλα Λαδή, καθηγήτρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, τονίζει την ανάγκη αντιμετώπισης διαρθρωτικών προβλημάτων για βιώσιμη ανάπτυξη.
Ο Δημήτρης Τσάκωνας, επικεφαλής του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, τονίζει πως η συνέπεια και η συντηρητική διαχείριση είναι κλειδιά για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας της χώρας στις διεθνείς αγορές.
Η πρόσφατη τραγωδία στα Τέμπη και τα σκάνδαλα με τις αγροτικές επιδοτήσεις υπενθυμίζουν πως η "Παλιά Ελλάδα" εξακολουθεί να υπάρχει. Ωστόσο, ο Νικόλας Μουρτζάνος, ένας Έλληνας που επέστρεψε από τις ΗΠΑ για να συνιδρύσει ένα private equity fund, βλέπει «πραγματικές ευκαιρίες στην Ελλάδα» για πρώτη φορά εδώ και χρόνια.
Ο Μάριο Ντράγκι, πρώην πρόεδρος της ΕΚΤ, συνεχάρη τον ελληνικό λαό για την προσπάθεια που κατέβαλε. Όπως δήλωσε ο Γουάτσα, το 2015 θα μπορούσε να είχε επιλέξει οποιοδήποτε μέρος για τη γιορτή της εταιρείας του, αλλά επέλεξε την Ελλάδα, «γιατί αν αγοράσεις κάτι σε λογική τιμή και περιμένεις, υπάρχουν πολλές πιθανότητες να αποκομίσεις απόδοση».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
