Περισσότερα από 2.000 σκάφη επαγγελματιών ψαράδων καλούνται να εξυπηρετήσουν τα αλιευτικά καταφύγια στις περιοχές της Θεσσαλονίκης, Χαλκιδικής, Πιερίας, Σερρών και Ημαθίας, με ορισμένα καταφύγια να παραμένουν μη λειτουργικά ή να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα. Στις περιοχές ελλιμενισμού των αλιευτικών σκαφών, παρατηρούνται σημαντικά ζητήματα με τις απαμμώσεις και τη συντήρηση των εγκαταστάσεων, λόγω περιορισμένων οικονομικών πόρων, όπως επισημαίνει ο ιχθυολόγος-βιολόγος, Απόστολος Γιάντσης, τέως γενικός διευθυντής της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
Όταν τα σκάφη δεν βρίσκουν διαθέσιμο αλιευτικό καταφύγιο ή άλλο λιμενικό έργο για ελλιμενισμό, αναγκάζονται να δένουν αρόδο ή σε φυσικούς σχηματισμούς, χωρίς ουσιαστική προστασία. Το πρόβλημα της επάμμωσης είναι ιδιαίτερα έντονο στην Αμφίπολη και την Ασπροβάλτα, όπου οι υποδομές έχουν σχεδόν αχρηστευτεί λόγω της συσσωρευμένης άμμου.
Σύμφωνα με τον κ. Γιάντση, η απομάκρυνση των φερτών υλικών πρέπει να πραγματοποιείται συστηματικά, καθώς το κόστος της διαδικασίας είναι υψηλό. Για παράδειγμα, η απάμμωση στη Νέα Μηχανιώνα απαιτεί 220.000 ευρώ, ενώ στο παρελθόν η Περιφέρεια δαπάνησε 800.000 ευρώ για τις εκβολές του Λουδία. Η κατάσταση αυτή οδηγεί σε αποκλεισμό πρόσβασης πολλών σκαφών, ζημιές ή ακόμη και ολική παύση λειτουργίας κάποιων καταφυγίων, όπως στην περίπτωση της Αμφίπολης.
Σημαντικά προβλήματα εντοπίζονται και στη συντήρηση των υποδομών, όπως προβλήτες, δέστρες, παροχές νερού και ηλεκτρικού ρεύματος, φωτισμό και καθαριότητα, τόσο στη χερσαία όσο και στη θαλάσσια ζώνη.
Κατανομή και κατάσταση των αλιευτικών σκαφών και καταφυγίων
Στην Κεντρική Μακεδονία δραστηριοποιούνται περίπου 2.060 επαγγελματικά αλιευτικά σκάφη, εκ των οποίων τα 890 στη Θεσσαλονίκη, τα 775 στη Χαλκιδική, τα 322 στην Πιερία, 40 στις Σέρρες και 30 στην Ημαθία. Επιπλέον, υπάρχουν περίπου 2.500 σκάφη ερασιτεχνικής αλιείας και αναψυχής στην περιοχή.
Τα αλιευτικά καταφύγια στην Κεντρική Μακεδονία ανέρχονται σε περίπου 15, με δύο (Αμφίπολη και Ασπροβάλτα) να είναι μη λειτουργικά λόγω επάμμωσης, ενώ άλλα δύο (Νέα Κρήνη και Νέος Μαρμαράς) βρίσκονται σε φάση κατασκευής ή σχεδιασμού. Τα υπόλοιπα εννέα χαρακτηρίζονται ως ανεκτής λειτουργικότητας.
Τα καταφύγια βρίσκονται μεταξύ άλλων σε Νέα Μηχανιώνα, Επανομή, Αγγελοχώρι, Νέους Επιβάτες, Νέα Κρήνη, Χαλάστρα, εκβολές Λουδία, Στρατώνι, Νέα Πλάγια, Ποτίδαια, Αμφίπολη και Μεθώνη Πιερίας. Σύμφωνα με τον κ. Γιάντση, για να χαρακτηριστεί ένα λιμάνι ως αλιευτικό καταφύγιο, απαιτείται ζώνη λιμένος (χερσαία και θαλάσσια) και αρμόδιος φορέας διαχείρισης.
Η εικόνα σε Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική
Στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, τα τέσσερα αλιευτικά καταφύγια του Δήμου Θερμαϊκού λειτουργούν υπό το λιμενικό γραφείο του δήμου. Στη Νέα Μηχανιώνα, το αλιευτικό λιμάνι βρίσκεται σε ανεκτή λειτουργική κατάσταση, εξυπηρετώντας παράκτια και μέσης αλιείας σκάφη, αλλά και σκάφη αναψυχής.
Αντίστοιχα, καταφύγια λειτουργούν σε Επανομή, Αγγελοχώρι, Νέους Επιβάτες, ενώ στη Νέα Κρήνη ολοκληρώνεται η πρώτη φάση κατασκευής νέου αλιευτικού καταφυγίου. Στην Ασπροβάλτα το καταφύγιο παραμένει μη λειτουργικό λόγω επάμμωσης, ενώ στον Σταυρό το λιμάνι είναι ημιτελές και χωρίς διαχείριση.
Στη Χαλκιδική, τα λιμενικά έργα λειτουργούν με λιμενικά ταμεία ή γραφεία των δήμων. Υπάρχουν μικρά λιμανάκια σε Ολυμπάδα, Πυργαδίκια, Αμμουλιανή και μεγαλύτερες εγκαταστάσεις σε Ιερισσό, Νέα Ρόδα, Συκιά, Σκιώνη και Καλλικράτεια. Σημαντικά καταφύγια βρίσκονται σε Στρατώνι, Νέα Πλάγια, Ποτίδαια, με το έργο του αλιευτικού καταφυγίου στον Νέο Μαρμαρά να δρομολογείται με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2021-2027.
Σέρρες, Πιερία, Ανατολική Μακεδονία και Θράκη
Στην Περιφερειακή Ενότητα Σερρών, το λιμάνι της Αμφίπολης έχει πάψει να λειτουργεί λόγω φερτών υλικών, με τα σκάφη να αγκυροβολούν σε φυσικά προστατευόμενες περιοχές. Στην Πιερία, το αλιευτικό καταφύγιο της Μεθώνης λειτουργεί για σκάφη οστρακοκαλλιέργειας και παράκτιας αλιείας, ενώ άλλα λιμάνια βρίσκονται σε Κίτρος, Παραλίλα Κατερίνης, Πλαταμώνα και Λιτόχωρο.
Στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη λειτουργούν 16 αλιευτικά καταφύγια, μεταξύ των οποίων σε Καβάλα, Καλαμίτσα, Κάργιανη, Νέα Ηρακλείτσα, Ορφανό, Φανάρι, Άγιο Χαράλαμπο, Ίμερο, Μάκρη και διάφορες περιοχές της Θάσου, εξυπηρετώντας τόσο επαγγελματίες όσο και ερασιτέχνες αλιείς.