Η κλιματική κρίση επηρεάζει ήδη τον χάρτη των λοιμωδών νοσημάτων, με επιπτώσεις που γίνονται αισθητές στην Ελλάδα και διεθνώς, σύμφωνα με τον αν. καθηγητή υγιεινής και επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ, Γκίκα Μαγιορκίνη. Σε συνέντευξή του στο Πρακτορείο FM, ο καθηγητής εξηγεί πώς η άνοδος της θερμοκρασίας του πλανήτη επηρεάζει τους πληθυσμούς των κουνουπιών, τις μεταναστευτικές διαδρομές των πτηνών και τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ ανθρώπων και ζώων, δημιουργώντας νέα δεδομένα στη δημόσια υγεία.
Ο κ. Μαγιορκίνης επισημαίνει ότι η κλιματική αλλαγή έχει ήδη οδηγήσει σε σημαντική μεταβολή των επιδημιολογικών χαρακτηριστικών διαφόρων νοσημάτων. Ειδική αναφορά κάνει στα νοσήματα που μεταδίδονται από κουνούπια, όπως ο ιός του Δυτικού Νείλου, ο οποίος αποτελεί πλέον μόνιμο πρόβλημα στην Ελλάδα. Παράλληλα, φαινόμενα όπως η χολέρα εξακολουθούν να απειλούν περιοχές με ελλιπή υποδομή ύδρευσης, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας διευρύνει την γεωγραφική εξάπλωση του μικροβίου.
Σχετικά με τον ιό του Δυτικού Νείλου, ο καθηγητής τονίζει ότι έχει καθιερωθεί ως σταθερό καλοκαιρινό ζήτημα δημόσιας υγείας, με περίοδο κυκλοφορίας από τα μέσα Ιουνίου έως τα τέλη Σεπτεμβρίου. Η παρουσία του είναι πλέον προβλέψιμη, ενώ υπάρχουν ενδείξεις για διαχείμαση του ιού σε ορισμένα νησιά. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στη συμβολή των κορακοειδών, όπως κοράκια, κίσσες και καρακάξες, στη διασπορά του ιού, ενώ αναφέρεται και στην πιθανή επίδραση ακραίων καιρικών φαινομένων, όπως ο κυκλώνας Daniel, στις μεταναστευτικές διαδρομές των πτηνών.
Η έγκαιρη πρόβλεψη των περιοχών αυξημένου κινδύνου παραμένει δύσκολη χωρίς συστηματική επιδημιολογική επιτήρηση. Ωστόσο, η εντομολογική επιτήρηση μπορεί να προσφέρει προειδοποίηση 15-20 ημέρες νωρίτερα για αυξημένη πιθανότητα μετάδοσης του ιού σε συγκεκριμένες περιοχές, υπογραμμίζει ο καθηγητής.
Όσον αφορά τον δάγκειο πυρετό, ο κ. Μαγιορκίνης σημειώνει ότι σήμερα δεν αποτελεί ενδημικό νόσημα στην Ελλάδα, με την τελευταία μεγάλη επιδημία να έχει καταγραφεί τη δεκαετία του 1920. Παρόλα αυτά, ο φορέας του δάγκειου βρίσκεται πλέον στη χώρα, ενώ σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν καταγραφεί περιστατικά εγχώριας μετάδοσης. Η κλιματική αλλαγή και η παρουσία των κατάλληλων κουνουπιών δημιουργούν τις συνθήκες για πιθανή επανεμφάνιση του νοσήματος και στην Ελλάδα.
Το ερώτημα αν η πανδημία COVID-19 σχετίζεται με την κλιματική κρίση παραμένει σύνθετο. Ο καθηγητής επισημαίνει ότι η άνοδος της θερμοκρασίας και οι περιβαλλοντικές αλλαγές οδηγούν σε συχνότερες επαφές ανθρώπων με ζώα, όπως οι νυχτερίδες, που αποτελούν φυσικούς ξενιστές πολλών παθογόνων. Παρ’ όλα αυτά, δεν έχει αποδειχθεί άμεση σύνδεση της κλιματικής αλλαγής με την εμφάνιση της COVID-19. Η ουσία, σύμφωνα με τον κ. Μαγιορκίνη, είναι ότι η κλιματική αλλαγή μεταβάλλει το πλαίσιο αλληλεπίδρασης μεταξύ ανθρώπων, ζώων, εντόμων και παθογόνων, επηρεάζοντας το πού και το πότε θα εμφανιστούν οι επόμενες επιδημίες.