Με ιδιαίτερη λαμπρότητα και βαθιά πίστη τιμάται και φέτος το λεγόμενο «Πάσχα του καλοκαιριού» στην Κρήτη, με επίκεντρο την Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Μυρτιδιώτισσας Παληανής στο Βενεράτο. Το ιστορικό μοναστήρι, ένα από τα παλαιότερα της Κρήτης, μεταφέρει με μοναδικό τρόπο το πνεύμα και το νόημα της εορτής της Παναγίας, προσελκύοντας πλήθος πιστών και επισκεπτών.
Όπως εξηγεί η ηγουμένη της Μονής, Φιλοθέη, «ονομάζεται Πάσχα του Καλοκαιριού γιατί όπως νηστεύουμε τη Μεγάλη Σαρακοστή, το ίδιο νηστεύουμε και τον 15 Αύγουστο», επισημαίνοντας ότι «στο τέλος έχουμε τη μετάσταση της Παναγίας». Η μονή, που «χρονολογείται το 632μ.Χ σαν παλαιά μονή», διατηρεί αδιάλειπτα τον γυναικείο χαρακτήρα της από τον 6ο αιώνα μέχρι σήμερα, στεγάζοντας αυτή τη στιγμή 11 μοναχές.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο στολισμός του Επιταφίου, τελετουργία που παραπέμπει άμεσα στο Πάσχα. «Πάσχα χωρίς Επιτάφιο δεν γίνεται», αναφέρει η ηγουμένη, τονίζοντας πως «όπως στολίζουμε τον Επιτάφιο το Πάσχα, το ίδιο στολίζουμε και τον 15Αύγουστο και βάζουμε μέσα το σώμα της Παναγίας». Την παραμονή της εορτής, μετά τη Θεία Λειτουργία, τοποθετείται ο Επιτάφιος και το βράδυ ψάλλονται τα εγκώμια της Παναγίας, ενώ ακολουθεί περιφορά και λιτανεία γύρω από τον ναό.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του Αυγούστου, η μονή κινείται σε ρυθμούς προσευχής και κατάνυξης, με καθημερινές παρακλήσεις κάτω από την περίφημη Αγία Μυρτιά, το θαυματουργό δέντρο που αποτελεί σημείο αναφοράς για τους προσκυνητές. Σύμφωνα με την ηγουμένη, «στο μοναστήρι έχουμε το έθιμο να κάνουμε τρεις φορές την παράκληση της Παναγίας την ημέρα», διαμορφώνοντας ένα πρόγραμμα που ξεκινά από τα ξημερώματα και ολοκληρώνεται το βράδυ, σε ένα σκηνικό πνευματικότητας και παράδοσης.
Η κορύφωση των εκδηλώσεων ανήμερα της Παναγίας προσελκύει κάθε χρόνο πλήθος επισκεπτών από όλη την Κρήτη, με έντονη συμμετοχή νέων που αναζητούν τη σύνδεση με την παράδοση. Η παρουσία τους, μαζί με κληρικούς και πιστούς κάθε ηλικίας, δημιουργεί μια εικόνα ενότητας και πνευματικής ανάτασης. Η λιτανεία του Επιταφίου, υπό το φως των κεριών και τους ύμνους των εγκωμίων, μετατρέπεται σε μια βιωματική εμπειρία, αποδεικνύοντας ότι το «Πάσχα του καλοκαιριού» παραμένει ζωντανό στη σύγχρονη εποχή.