Αποκαλυπτικές φωτογραφίες της εκτέλεσης 200 την Πρωτομαγιά του 1944

Με την παρουσίαση συγκλονιστικών φωτογραφιών από τη Συλλογή Χόιερ, ανάμεσά τους και τριών που αποτυπώνουν τις δραματικότερες στιγμές της εκτέλεσης των 200 Ελλήνων στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη Τύπου στο αμφιθέατρο του Υπουργείου Πολιτισμού. Στο πλαίσιο της εκδήλωσης ανακοινώθηκε και η ίδρυση Εθνικού Φωτογραφικού Αρχείου.

Στη συνέντευξη, παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, συμμετείχαν η Μαρία Μερτζάνη, προϊσταμένη της Διεύθυνσης Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων, η Σταυρούλα-Βίλλυ Φωτοπούλου, προϊσταμένη της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, ο φωτογράφος Σωκράτης Μαυρομμάτης και ο Valentin Schneider, ιστορικός και ερευνητής στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Οι τέσσερις ειδικοί ταξίδεψαν δύο φορές στο Βέλγιο για να αξιολογήσουν την αυθεντικότητα, τη νομιμότητα και τη σημασία της συλλογής, η οποία αποκτήθηκε από το ΥΠΠΟ με το ποσό των 100.000 ευρώ.

Η δημιουργία του Εθνικού Φωτογραφικού Αρχείου

Η Λίνα Μενδώνη ανακοίνωσε ότι με νομοθετική ρύθμιση θα προστεθεί διάταξη στον νόμο 4858/2021 για τη συγκρότηση του Εθνικού Φωτογραφικού Αρχείου. Όπως ανέφερε, το αρχείο θα ενταχθεί στο Εθνικό Αρχείο Μνημείων και θα διασυνδέεται με τις βάσεις δεδομένων της Διεύθυνσης Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων. «Είχαμε πολλούς λόγους να θελήσουμε τη δημιουργία ενός Εθνικού Φωτογραφικού Αρχείου», σημείωσε η υπουργός, αναφερόμενη στις σημαντικές συλλογές φωτογραφιών από το Τατόι, τους Έλληνες πρόσφυγες και το ιστορικό αρχείο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας.

Η υπουργός υπογράμμισε τη γρήγορη κινητοποίηση των υπηρεσιών του ΥΠΠΟ για την τεκμηρίωση της αυθεντικότητας της συλλογής, τον χαρακτηρισμό της ως μνημείου και τη μεταβίβασή της στο ελληνικό Δημόσιο. «Σε 13 μέρες ολοκληρώσαμε μια πολύπλοκη διαδικασία που μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα καλής πρακτικής για τη δημόσια διοίκηση», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Τα επόμενα βήματα για τη Συλλογή Χόιερ

Η υπουργός ενημέρωσε ότι η συλλογή έχει ήδη χαρακτηριστεί ως μνημείο και θα τύχει των διαδικασιών προστασίας, συντήρησης, τεκμηρίωσης και ανάδειξης που προβλέπει ο νόμος. «Οι φωτογραφίες είναι μνημεία της νεότερης ιστορίας μας και έτσι θα τα αντιμετωπίσουμε», υπογράμμισε, επισημαίνοντας τη σημασία της αυστηρής επιστημονικής τεκμηρίωσης.

Το πρώτο βήμα μετά τη συντήρηση θα είναι η ψηφιοποίηση του συνόλου του υλικού. Ψηφιακά αντίγραφα θα παρέχονται υπό προϋποθέσεις, με προτεραιότητα στην ιστορική ταυτοποίηση θεμάτων και προσώπων. Το ερευνητικό έργο έχει αναλάβει το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, υπό την επιστημονική ευθύνη του κ. Σνάιντερ.

Η Μαρία Μερτζάνη σημείωσε ότι η συλλογή βρίσκεται σε καλή κατάσταση, ωστόσο, λόγω της ηλικίας της, απαιτείται ειδική φροντίδα για τη διατήρησή της. «Η συντήρηση, η ψηφιοποίηση και η σωστή διαχείριση είναι οι προτεραιότητές μας», ανέφερε.

Η ιστορική και ερευνητική αξία της συλλογής

Η Σταυρούλα-Βίλλυ Φωτοπούλου τόνισε ότι η συλλογή αποτελεί ανεκτίμητη πηγή για τη μελέτη της γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα. «Γνωρίζουμε πολύ καλά τη σημασία αυτών των φωτογραφιών, καθώς αποτελούν τεκμήρια της προπαγάνδας και της ψυχολογίας των στρατιωτών της Βέρμαχτ», ανέφερε, προσθέτοντας ότι πρόκειται για μια σπουδή πάνω στη βία και τη δύναμη της προπαγάνδας του Τρίτου Ράιχ.

Ο φωτογράφος Σωκράτης Μαυρομμάτης χαρακτήρισε τον δημιουργό των φωτογραφιών «ανεκπαίδευτο» και «αποστασιοποιημένο», επισημαίνοντας ότι οι εικόνες του έχουν ιδιαίτερη αξία επειδή αποτυπώνουν την καθημερινότητα των στρατευμάτων κατοχής χωρίς προπαγανδιστική εντολή.

Ο Valentin Schneider ανέφερε ότι οι φωτογραφίες έχουν «υβριδικό χαρακτήρα», καθώς συνδυάζουν στοιχεία ιδιωτικής τεκμηρίωσης και στρατιωτικής καταγραφής, γεγονός που αποκαλύπτει τη λειτουργία εσωτερικών ανταλλαγών φωτογραφιών μεταξύ των στρατιωτών. Παρουσίασε μάλιστα ορισμένες από τις 13 φωτογραφίες της εκτέλεσης στην Καισαριανή, οι οποίες αποτελούν τον πιο συγκλονιστικό πυρήνα της συλλογής.

Πηγή φωτογραφιών: ΥΠΠΟ