Ο Οργανισμός για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (ΟΑΧΟ) ανακοίνωσε ότι αποκαθιστά τα δικαιώματα της Συρίας, επισημαίνοντας μια «σημαντική αλλαγή των συνθηκών» μετά την πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ και τη λήψη «συγκεκριμένων μέτρων» για τη διάλυση του οπλοστασίου της από απαγορευμένες ουσίες.
Το 2021, ο ΟΑΧΟ, που εδρεύει στη Χάγη, είχε λάβει την πρωτοφανή απόφαση να αφαιρέσει από τη Συρία το δικαίωμα ψήφου της. Η απόφαση στηρίχθηκε στα ευρήματα ότι η πολεμική αεροπορία της χώρας είχε χρησιμοποιήσει τον νευροτοξικό παράγοντα σαρίν και αέριο χλωρίου εναντίον του ίδιου της του πληθυσμού.
Μετά την ανατροπή του Άσαντ το 2024, οι νέες αρχές της Δαμασκού δεσμεύτηκαν να συνεργαστούν με τον ΟΑΧΟ για την πλήρη καταστροφή των χημικών όπλων. Τα όπλα αυτά είχαν αποτελέσει αντικείμενο επανειλημμένων κατηγοριών κατά του πρώην προέδρου, ότι τα χρησιμοποίησε στη διάρκεια των δεκατριών χρόνων εμφυλίου πολέμου.
«Η νέα συριακή κυβέρνηση δεσμεύτηκε να τηρήσει τις υποχρεώσεις της χώρας βάσει της Σύμβασης (για τα χημικά όπλα) και από τότε έλαβε συγκεκριμένα μέτρα για την υλοποίηση αυτού του στόχου», αναφέρει ο ΟΑΧΟ σε ανακοίνωσή του.
Η απόφαση αυτή, σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του οργανισμού, Φερνάντο Αρίας, «σηματοδοτεί ένα νέο σημαντικό βήμα στις προσπάθειες του ΟΑΧΟ για την πλήρη και διαπιστωμένη εξάλειψη όλων των χημικών όπλων που είχαν απομείνει και συνδέονταν με την πρώην κυβέρνηση» στη Συρία.
Η πορεία της Συρίας στον ΟΑΧΟ
Η Συρία είχε ενταχθεί στον ΟΑΧΟ το 2013, αποδεχόμενη να αποκαλύψει και να παραδώσει τα αποθέματα τοξικών ουσιών που διέθετε για καταστροφή. Η απόφαση αυτή ελήφθη υπό την πίεση της Ρωσίας και των ΗΠΑ, ώστε να αποφευχθεί η απειλή αεροπορικών πληγμάτων από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.
Η ένταξη της Συρίας στον οργανισμό ακολούθησε την επίθεση με χημικά στην ανατολική Γούτα, προάστιο της Δαμασκού, η οποία είχε προκαλέσει περισσότερους από 1.000 θανάτους, σύμφωνα με τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών. Η επίθεση αποδόθηκε στη συριακή κυβέρνηση, η οποία αρνήθηκε κάθε εμπλοκή και κατηγόρησε τους αντάρτες.
Παρά τις δεσμεύσεις, το καθεστώς Άσαντ δεν δήλωσε στον ΟΑΧΟ το σύνολο του αποθέματος χημικών όπλων και φέρεται να παραπλάνησε τους επιθεωρητές. Αντίθετα, η νέα κυβέρνηση έχει επιτρέψει τη μόνιμη παρουσία των επιθεωρητών του οργανισμού στη χώρα, με στόχο την τεκμηρίωση στοιχείων για ύποπτες εγκαταστάσεις και τη συλλογή μαρτυριών για παλαιότερες επιθέσεις.