Το νέο Σύμφωνο της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο τίθεται σε ισχύ στις 12 Ιουνίου, αναμένεται να είναι επιχειρησιακά λειτουργικό από την πρώτη ημέρα, σύμφωνα με ευρωπαίο αξιωματούχο. Ωστόσο, ορισμένα κράτη μέλη θα χρειαστούν επιπλέον χρόνο για να ολοκληρώσουν την προσαρμογή των διαδικασιών τους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι η νέα στρατηγική της ΕΕ για τη διαχείριση της μετανάστευσης αποδίδει ήδη αποτελέσματα. Όπως σημειώνεται, οι παράνομες διελεύσεις στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης έχουν μειωθεί κατά περίπου 55% τα τελευταία δύο χρόνια.
Το Σύμφωνο, που εγκρίθηκε το 2024 έπειτα από πολυετείς διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών μελών και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, εισάγει για πρώτη φορά ένα ενιαίο πλαίσιο κανόνων για τη διαχείριση της μετανάστευσης και του ασύλου σε επίπεδο ΕΕ.
Τρεις βασικοί άξονες και νέες διαδικασίες
Οι νέοι κανόνες εστιάζουν σε τρεις άξονες: την ενίσχυση της προστασίας των εξωτερικών συνόρων, την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη εξέταση αιτήσεων ασύλου και την ισορροπία μεταξύ ευθύνης και αλληλεγγύης των κρατών μελών. Παράλληλα, προβλέπονται εγγυήσεις για τα θεμελιώδη δικαιώματα, μέσω ανεξάρτητου μηχανισμού παρακολούθησης.
Το πλαίσιο καθορίζει υποχρεωτικό έλεγχο και καταγραφή όλων των παράτυπων αφίξεων στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, συνοδευόμενο από ελέγχους ασφαλείας και ταχύτερες συνοριακές διαδικασίες για πρόσωπα με περιορισμένες πιθανότητες να λάβουν διεθνή προστασία.
Επιπλέον, εισάγονται συντομότερες προθεσμίες για την εξέταση αιτήσεων ασύλου, αυστηρότεροι κανόνες για επαναλαμβανόμενες αιτήσεις και νέα μέτρα για τον περιορισμό των δευτερογενών μετακινήσεων μεταξύ κρατών μελών.
Μόνιμος μηχανισμός αλληλεγγύης
Το Σύμφωνο προβλέπει μόνιμο μηχανισμό αλληλεγγύης για τη στήριξη χωρών που δέχονται αυξημένες μεταναστευτικές πιέσεις, όπως η Ελλάδα, η Κύπρος, η Ιταλία και η Ισπανία. Η υποστήριξη θα παρέχεται μέσω μετεγκαταστάσεων ή άλλων μορφών συνεισφοράς από τα υπόλοιπα κράτη μέλη.
Σύμφωνα με αξιωματούχο της ΕΕ, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στην προετοιμασία των κρατών μελών σε όλους τους τομείς. Ειδικά για το νέο σύστημα EURODAC, που αποτελεί βασικό εργαλείο του Συμφώνου, 11 χώρες δηλώνουν ήδη έτοιμες, ενώ οι υπόλοιπες 16 αναμένεται να ολοκληρώσουν σύντομα τις τεχνικές προσαρμογές τους.
Συμπληρωματικά μέτρα και επόμενα βήματα
Το νέο Σύμφωνο συνοδεύεται από σειρά νομοθετικών και επιχειρησιακών πρωτοβουλιών που προωθήθηκαν την τελευταία διετία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι αναθεωρημένοι κανόνες για τις ασφαλείς τρίτες χώρες, η δημιουργία ενωσιακού καταλόγου ασφαλών χωρών καταγωγής, η πλήρης εφαρμογή του συστήματος Entry-Exit System (EES) και η πρόσφατη πολιτική συμφωνία για τον νέο κανονισμό επιστροφών.
Όπως τόνισε αξιωματούχος της ΕΕ, η εφαρμογή του Συμφώνου αποτελεί «μαραθώνιο και όχι σπριντ», επισημαίνοντας ότι η 12η Ιουνίου σηματοδοτεί την έναρξη και όχι το τέλος της διαδικασίας προσαρμογής στα νέα ευρωπαϊκά πρότυπα διαχείρισης της μετανάστευσης και του ασύλου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
