Τα κουνούπια φαίνεται πως μπορούν να «εκπαιδευτούν» ώστε να συνδέουν τη μυρωδιά του DEET –του πιο διαδεδομένου εντομοαπωθητικού παγκοσμίως– με την προοπτική ενός γεύματος, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε σήμερα.
Οι ερευνητές εφάρμοσαν μια μέθοδο παρόμοια με το πείραμα του Παβλόφ, όπου τα σκυλιά μάθαιναν να συνδέουν τον ήχο ενός κουδουνιού με την άφιξη του φαγητού τους. Με αυτόν τον τρόπο, τα κουνούπια έμαθαν να συσχετίζουν τη μυρωδιά του DEET με την ύπαρξη τροφής.
Τα αποτελέσματα προέκυψαν υπό «πολύ συγκεκριμένες συνθήκες» και δεν αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα του DEET, σύμφωνα με τον ομότιμο καθηγητή του Ινστιτούτου Βιολογίας των Εντόμων στο Πανεπιστήμιο της Τουρ, Κλαούντιο Λαζάρι. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η δραστική ουσία Ν,Ν-διαιθυλο-μετα-τολουαμίδιο, που αναπτύχθηκε στις ΗΠΑ τη δεκαετία του 1940, έχει σώσει εκατομμύρια ζωές παγκοσμίως.
Το DEET παραμένει «η απόλυτη αναφορά όσον αφορά τα απωθητικά», όπως σημείωσε ο καθηγητής, επισημαίνοντας ότι χρησιμοποιείται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για την αντιμετώπιση ασθενειών που μεταδίδονται μέσω κουνουπιών. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη ανάπτυξης νέων ουσιών που θα είναι πιο αποτελεσματικές, φιλικές προς το περιβάλλον και λιγότερο αλλεργιογόνες.
Το πείραμα και τα ευρήματα
Στο πλαίσιο του πειράματος, τα κουνούπια (Aedes aegypti) τοποθετήθηκαν πίσω από δίχτυ και εκτέθηκαν σε σακουλάκια με ζεστό αίμα προβάτου. Όταν τα σακουλάκια διαβρέχονταν με DEET, τα έντομα απομακρύνονταν. Στη συνέχεια, οι ερευνητές συνδύασαν τη μυρωδιά του DEET με το φαγητό, ώστε τα κουνούπια να την συνδέσουν με θετικό ερέθισμα.
Μετά από επαναλαμβανόμενα τεστ, περίπου το 60% των εντόμων προσπάθησε να «τσιμπήσει» το δίχτυ μόνο και μόνο από τη μυρωδιά του εντομοαπωθητικού. Όταν η ερευνήτρια Αγειλέν Ναλί παρουσίασε στα «εκπαιδευμένα» κουνούπια τα χέρια της –το ένα ψεκασμένο με DEET και το άλλο καθαρό– εκείνα προτίμησαν το ψεκασμένο χέρι.
Η ίδια συμπεριφορά παρατηρήθηκε ακόμη και όταν το αίμα αντικαταστάθηκε με ζάχαρη, γεγονός που δείχνει ότι η αντίδραση δεν εξαρτάται από τη χημική φύση της ουσίας αλλά από την ερμηνεία της από το κουνούπι.
Προοπτικές και συμπεράσματα
«Ο εγκέφαλος του κουνουπιού μπορεί να τροποποιήσει την αντίδρασή του, με βάση την εμπειρία του», ανέφερε ο Κλεμάν Βινοζέρ, συν-συγγραφέας της μελέτης και βιοχημικός στο Virginia Tech. Ο Λαζάρι, ωστόσο, διαβεβαίωσε ότι στη φύση θα απαιτούνταν εξαιρετικά ιδιαίτερες συνθήκες για να συμβεί κάτι ανάλογο.
Όπως εξήγησε, είναι κρίσιμο να τηρούνται οι οδηγίες χρήσης του προϊόντος, καθώς το DEET κυκλοφορεί σε διαφορετικές συγκεντρώσεις και μορφές. Η σωστή εφαρμογή του παραμένει καθοριστική για την προστασία από τα κουνούπια και τις ασθένειες που μεταδίδουν.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
