Η βουλγαρική εκδοτική αγορά βρέθηκε στο επίκεντρο ενδιαφέροντος στη 22η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, όπου τιμώμενη χώρα ήταν η Βουλγαρία. Η λογοτεχνική πράκτορας και διευθύντρια του Sofia Literary Agency, Gergana Pancheva, και ο διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου της Βουλγαρίας, Svetlozar Zhelev, παρουσίασαν τη διαδρομή της αγοράς από τη μετακομμουνιστική εποχή έως σήμερα, αναδεικνύοντας τη σταθερή ανάπτυξη και εξωστρέφειά της.
Η κ. Pancheva περιέγραψε τη δεκαετία του 1990 ως περίοδο έντονου μετασχηματισμού, με έκρηξη μεταφράσεων λογοτεχνίας από ισπανικά, αγγλικά, γερμανικά και γαλλικά έργα, που έως τότε ήταν απρόσιτα. Παράλληλα, οι Βούλγαροι συγγραφείς πειραματίστηκαν με νέες θεματολογίες και μορφές έκφρασης, αξιοποιώντας την ελευθερία μετά την άρση της λογοκρισίας.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Zhelev, η αγορά βιβλίου αντιμετώπισε σοβαρές προκλήσεις. Μετά τις πολιτικές αλλαγές, τα περισσότερα βιβλιοπωλεία έκλεισαν και τα βιβλία πωλούνταν σε υπαίθριους πάγκους. Η δημιουργία της υπαίθριας αγοράς βιβλίου στην Πλατεία Σλαβέικοφ της Σόφιας αποτέλεσε ένα πρώτο βήμα ανάκαμψης, ενώ η Helikon ίδρυσε το πρώτο σύγχρονο βιβλιοπωλείο, σηματοδοτώντας τη σταδιακή ανασυγκρότηση του κλάδου.
Με την είσοδο στον 21ο αιώνα, το ενδιαφέρον στράφηκε και προς τις λογοτεχνίες των γειτονικών χωρών, ενισχύοντας τις πολιτιστικές ανταλλαγές στα Βαλκάνια. Η βουλγαρική αγορά απέκτησε ωριμότητα, με ανανεωμένα εξώφυλλα, βελτιωμένη εικονογράφηση και νέα αντίληψη για το βιβλίο ως πολιτιστικό προϊόν.
Νέες αναγνωστικές τάσεις και εκδοτικές πρωτοβουλίες
Η κ. Pancheva τόνισε ότι οι νεότεροι αναγνώστες στρέφονται ολοένα και περισσότερο προς τα graphic novels και τα κόμικς, είδη που δεν είχαν αναπτυχθεί στη σοσιαλιστική περίοδο. Παράλληλα, αυξάνεται η δημοτικότητα της ρομαντικής και της λογοτεχνίας του φανταστικού, με τους Βούλγαρους να παραμένουν πιστοί στη μυθοπλασία, στα έντυπα βιβλία και στους σύγχρονους εγχώριους συγγραφείς.
Σήμερα λειτουργούν περισσότερα από 600 βιβλιοπωλεία σε όλη τη χώρα, ενώ οι εκθέσεις και τα λογοτεχνικά φεστιβάλ αποτελούν βασικούς πυλώνες ανάπτυξης. Ο κ. Zhelev αναφέρθηκε στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Σόφιας, που πραγματοποιείται κάθε Δεκέμβριο στο Εθνικό Μέγαρο Πολιτισμού, και στην Ανοιξιάτικη Αγορά Βιβλίου, που διεξάγεται υπαίθρια στον κεντρικό δρόμο της πρωτεύουσας. Παρόμοιες δράσεις πραγματοποιούνται και σε άλλες πόλεις, όπως το Πλόβντιβ και η Βάρνα.
Η διεθνής πορεία της βουλγαρικής λογοτεχνίας
Οι ομιλητές υπογράμμισαν τη σταθερή αύξηση των μεταφράσεων βουλγαρικών έργων. «Τα τελευταία τρία χρόνια βλέπουμε συνεχώς αυξανόμενο αριθμό μεταφράσεων και είμαστε στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσουμε ότι κάθε χρόνο κυκλοφορούν από 50 έως 70 τίτλοι σε ξένες γλώσσες», ανέφερε η κ. Pancheva. Η επιτυχία αυτή αποδίδεται στη συνεργασία οργανισμών όπως τα Ιδρύματα Next Page και Elizabeth Kostova, το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου και η Ένωση Βιβλίου.
Η λογοτεχνία της Βουλγαρίας έχει πλέον παρουσία σε περισσότερες από 30 γλώσσες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το “Time Shelter” του Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ, που γνώρισε διεθνή αναγνώριση. Ιδιαίτερη σημασία έχουν και οι πρώτες μεταφράσεις σε γλώσσες όπως τα πορτογαλικά Βραζιλίας και τα ινδικά.
Μεταξύ των πρόσφατων μεταφράσεων στα ελληνικά συγκαταλέγονται τα έργα “The Breaking of Samsara” της Elona Aloxieva (εκδόσεις Vakxikon), “Omar’s Letters to His Future Wife” και “She Who Remains” της Rene Karabash (εκδόσεις Metaixmio), “The Crack-up Island” της Ina Valchanova (εκδόσεις Vakxikon), “I Don’t Know You” της Theodora Dimova (εκδόσεις Enastron) και “Time Shelter” του Georgi Gospodinov (εκδόσεις Ίκαρος).
φωτογραφία ΑΠΕ ΜΠΕ