Μια νεοσύστατη υπηρεσία του Πενταγώνου, που εξειδικεύεται στη συλλογή πληροφοριών για τα καρτέλ ναρκωτικών, συνέβαλε καθοριστικά στην επιχείρηση κατά την οποία ο μεξικανικός στρατός σκότωσε τον βαρόνο ναρκωτικών «Ελ Μέντσο», σύμφωνα με δηλώσεις αμερικανού στρατιωτικού αξιωματούχου στο Reuters.
Η Κοινή Διυπηρεσιακή Μονάδα Κατά των Καρτέλ (Joint Interagency Task Force-Counter Cartel / JIATF-CC), που συγκροτήθηκε επισήμως τον προηγούμενο μήνα, στοχεύει στη χαρτογράφηση των δικτύων καρτέλ ναρκωτικών που δραστηριοποιούνται στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού. Στην ομάδα συμμετέχουν αρκετές κυβερνητικές υπηρεσίες των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο αμερικανός αξιωματούχος, που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, δεν αποκάλυψε λεπτομέρειες για τις πληροφορίες που παρείχε η JIATF-CC στις μεξικανικές αρχές, τονίζοντας ότι η επιχείρηση διεξήχθη αποκλειστικά από τις ένοπλες δυνάμεις του Μεξικού.
Αμερικανός πρώην αξιωματούχος ανέφερε πως οι ΗΠΑ είχαν συντάξει λεπτομερή φάκελο για τον Νεμέσιο «Ελ Μέντσο» Οσεγκέρα, τον οποίο διαβίβασαν στις μεξικανικές αρχές. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι ο «Ελ Μέντσο» βρισκόταν πολύ ψηλά – αν όχι στην κορυφή – της λίστας των «στόχων» των ΗΠΑ στο Μεξικό.
Ο μεξικανικός στρατός εξόντωσε τον Οσεγκέρα κατά τη διάρκεια επιχείρησης για τη σύλληψή του στην πολιτεία Χαλίσκο. Ο θάνατός του προκάλεσε κύμα βίας, με μέλη του καρτέλ να πυρπολούν οχήματα και να αποκλείουν αυτοκινητοδρόμους σε πολλές περιοχές.
Το υπουργείο Άμυνας του Μεξικού επιβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ συνέβαλαν στην επιχείρηση παρέχοντας «πληροφορίες», χωρίς να δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις. Κυβερνητικοί κύκλοι τόνισαν ότι η επιχείρηση σχεδιάστηκε και εκτελέστηκε από μεξικανικές αρχές, χωρίς ενεργή συμμετοχή αμερικανικών δυνάμεων.
Ο 60χρονος Οσεγκέρα, πρώην αστυνομικός, ήταν ο σκιώδης ηγέτης του καρτέλ Χαλίσκο Νέα Γενιά (CJNG). Για χρόνια απέφευγε τη σύλληψη, παρότι οι ΗΠΑ τον είχαν επικηρύξει με 15 εκατομμύρια δολάρια.
Η εξόντωσή του θεωρείται σημαντική νίκη για το Μεξικό στον συνεχιζόμενο πόλεμο κατά των καρτέλ ναρκωτικών, που ευθύνονται για τη διακίνηση κοκαΐνης και φαιντανύλης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έχει ασκήσει πιέσεις στην πρόεδρο του Μεξικού Κλαούντια Σέινμπαουμ για εντατικοποίηση των επιχειρήσεων κατά των καρτέλ, φτάνοντας έως και σε απειλές για ανάληψη στρατιωτικής δράσης από τις ΗΠΑ.
Χαρτογράφηση των καρτέλ
Λίγες πληροφορίες έχουν δημοσιοποιηθεί για την αμερικανική JIATF-CC. Σύμφωνα με τον ιστότοπό της, αποστολή της είναι να «εντοπίσει, να διαταράξει και να εξαρθρώσει δίκτυα καρτέλ που αποτελούν απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες, κατά μήκος των συνόρων ΗΠΑ-Μεξικού».
Ο ταξίαρχος Μαουρίτσιο Καλαμπρέζι, επικεφαλής της JIATF-CC, είχε δηλώσει στο Reuters ότι ο αμερικανικός στρατός αξιοποιεί την εμπειρία από επιχειρήσεις κατά τρομοκρατικών οργανώσεων, όπως η Αλ Κάιντα και το Ισλαμικό Κράτος, για να χαρτογραφήσει τα δίκτυα των καρτέλ. Όπως είπε, «τα καρτέλ λειτουργούν διαφορετικά από την Αλ Κάιντα ή το Ισλαμικό Κράτος, έχουν διαφορετικά κίνητρα, κάτι που καθιστά ακόμη πιο σημαντικό να εντοπίσουμε ολόκληρα δίκτυα ώστε να τα πλήξουμε και να τα εξαρθρώσουμε».
Ο Τζακ Ράιλι, πρώην αξιωματούχος της DEA, σημείωσε ότι η απόφαση του προέδρου Τραμπ να συμπεριλάβει μεξικανικά καρτέλ στη λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων «ξεκλείδωσε» πρόσθετους πόρους στον αγώνα κατά της διακίνησης ναρκωτικών.
Άλλος αμερικανός αξιωματούχος εξήγησε ότι η δημιουργία της JIATF-CC εντάσσεται στη στρατηγική ενίσχυσης των επιχειρήσεων των ΗΠΑ στα σύνορα με το Μεξικό, στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών.
Η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει και τα συχνά αμερικανικά πλήγματα σε ταχύπλοα που φέρονται να διακινούν ναρκωτικά στην Καραϊβική και τον Ειρηνικό, προκαλώντας αντιπαραθέσεις στην Ουάσιγκτον σχετικά με τη νομιμότητά τους.