Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει τα επόμενα βήματά της στον τομέα της αμυντικής χρηματοδότησης, καθώς το υφιστάμενο πρόγραμμα δανείων ύψους 150 δισ. ευρώ έχει ήδη απορροφηθεί σε μεγάλο βαθμό, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Bloomberg.
Οι διεργασίες, ωστόσο, βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει την εκταμίευση πόρων στο πλαίσιο του τρέχοντος μηχανισμού, ενώ παράλληλα διαπιστώνεται ότι ενδέχεται να προκύψουν αδιάθετα ποσά. Αυτό αποδίδεται στις διαφοροποιήσεις μεταξύ των αρχικών αιτημάτων των κρατών-μελών και των τελικών συμβάσεων που υπογράφονται.
Αρμόδιες πηγές εκτιμούν ότι, μέχρι την άνοιξη, όταν και αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί η διάθεση των διαθέσιμων κονδυλίων, η Επιτροπή θα προχωρήσει σε συνολική αποτίμηση του προγράμματος. Στο πλαίσιο αυτό, δεν αποκλείεται να εξεταστεί η ενεργοποίηση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων, μεταξύ των οποίων και η δημιουργία δεύτερου κύκλου δανείων.
Οι συζητήσεις εντάσσονται στη στρατηγική της ΕΕ για ταχεία ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών πιέσεων. Η επιθετική στάση της Ρωσίας, σε συνδυασμό με τα σήματα από την Ουάσιγκτον περί περιορισμού της αμερικανικής εμπλοκής στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, επιταχύνουν τις αποφάσεις στις Βρυξέλλες.
Το πρόγραμμα SAFE θεσπίστηκε το προηγούμενο έτος με στόχο τη διευκόλυνση κοινών αμυντικών προμηθειών και την άρση γραφειοκρατικών εμποδίων στη διακίνηση στρατιωτικού εξοπλισμού εντός της Ένωσης. Η χρηματοδότηση προέρχεται από την άντληση κεφαλαίων στις αγορές και διοχετεύεται στα κράτη-μέλη μέσω μακροπρόθεσμων, χαμηλότοκων δανείων.
Οι πόροι του SAFE προορίζονται για την κάλυψη κρίσιμων ελλείψεων, όπως πυραυλικά συστήματα, εξοπλισμός ξηράς και αντιαεροπορική άμυνα. Η ανταπόκριση των κρατών-μελών ήταν έντονη, καθώς τα αρχικά αιτήματα ξεπέρασαν τα 190 δισ. ευρώ, οδηγώντας την Επιτροπή να εγκρίνει τελικά χρηματοδότηση περίπου 150 δισ. ευρώ.
Μέχρι στιγμής έχουν εγκριθεί τα εθνικά σχέδια 19 χωρών, ενώ βρίσκονται υπό αξιολόγηση τα σχέδια των τριών εναπομεινάντων κρατών-μελών. Όπως δήλωσε εκπρόσωπος της Επιτροπής, «σε αυτή τη φάση δεν μπορεί να γίνει λόγος για ένα δεύτερο πρόγραμμα SAFE».
Παρά ταύτα, η πιθανότητα ανακατανομής αδιάθετων κονδυλίων παραμένει ανοιχτή, με τις υπηρεσίες της Επιτροπής να εργάζονται ήδη πάνω σε σχετικά σενάρια. Μετά την ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας, θα εξεταστούν οι επιλογές για πρόσθετη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής άμυνας, με έναν νέο δανειακό μηχανισμό να συγκαταλέγεται στις πιθανές λύσεις.