Ο βραβευμένος με Νόμπελ Αμερικανός βιολόγος Τζέιμς Γουάτσον, που άλλαξε την πορεία της επιστήμης με την ανακάλυψη της δομής του DNA μαζί με τον Φράνσις Κρικ, απεβίωσε σε ηλικία 97 ετών, σύμφωνα με ανακοίνωση του εργαστηρίου Cold Spring Harbor Laboratory (CSHL), με το οποίο συνεργαζόταν.
Το σημαντικό επιστημονικό του έργο σκιάστηκε από ρατσιστικές δηλώσεις, γεγονός που οδήγησε στην παραίτησή του από τη διεύθυνση του CSHL σε ηλικία 80 ετών. Αργότερα, η επιστημονική κοινότητα τον απομόνωσε και το 2014 επέλεξε να δημοπρατήσει το μετάλλιο του Νόμπελ.
Η ανακάλυψη της διπλής έλικας του DNA διδάσκεται σήμερα σε όλες τις σχολικές αίθουσες παγκοσμίως, αποτελώντας σύμβολο ζωής και επιστημονικής προόδου.
Ο Γουάτσον γεννήθηκε το 1928 στο Σικάγο και σπούδασε ορνιθολογία και βιολογία. Μετά από ένα συνέδριο στη Νάπολη, όπου ήρθε σε επαφή με εργασίες πάνω στο DNA, αφοσιώθηκε στη μελέτη της δομής του μορίου.
Εκείνη την περίοδο, ήταν γνωστό ότι το DNA περιέχει τις γενετικές πληροφορίες των ζώντων οργανισμών και αποτελείται από τέσσερις βάσεις: κυτοσίνη (C), γουανίνη (G), θυμίνη (T) και αδενίνη (A), χωρίς όμως να είναι σαφής η μορφή του μορίου.
Τον Απρίλιο του 1953, οι Γουάτσον και Κρικ δημοσίευσαν στην επιστημονική επιθεώρηση Nature ένα άρθρο όπου περιέγραφαν για πρώτη φορά τη δομή της διπλής έλικας και τη σύνδεση των βάσεων ανά δύο: η Α με την Τ και η C με τη G.
Αυτή η ανακάλυψη επέτρεψε στους επιστήμονες να κατανοήσουν τον μηχανισμό αντιγραφής και μεταφοράς των γενετικών πληροφοριών. Όπως έγραφε ο Φράνσις Κρικ στον γιο του, «πιστεύουμε ότι το DNA είναι ένας κώδικας... βρήκαμε τον μηχανισμό αντιγραφής μέσω του οποίου γεννιέται η ζωή από τη ζωή».
Ο Κρικ, που απεβίωσε το 2004, ήταν τότε 36 ετών και ο Γουάτσον μόλις 25. Το 1962, οι δύο επιστήμονες τιμήθηκαν με το Νόμπελ Ιατρικής, μαζί με τον Μόρις Γουίλκινς.
Το έργο τους αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την ιατρική έρευνα, την αγρονομία και τη βιοτεχνολογία, αναγνωριζόμενο ως μία από τις σημαντικότερες επιστημονικές ανακαλύψεις όλων των εποχών.
Μετά τη βράβευση, ο Γουάτσον δίδαξε στο Χάρβαρντ και στη συνέχεια ανέλαβε επικεφαλής του εργαστηρίου CSHL, το οποίο υπό την καθοδήγησή του εξελίχθηκε σε ένα από τα κορυφαία ερευνητικά κέντρα διεθνώς.
Το 1990 ανέλαβε τη διεύθυνση του αμερικανικού κρατικού προγράμματος χαρτογράφησης του ανθρώπινου γονιδιώματος, αλλά παραιτήθηκε το 1992, διαφωνώντας με την άποψη ότι η ανακάλυψη θα έπρεπε να κατοχυρωθεί με πατέντα.
Το 2007 έγινε ο πρώτος άνθρωπος του οποίου το γονιδίωμα χαρτογραφήθηκε πλήρως.
Ωστόσο, η φήμη του Γουάτσον επλήγη ανεπανόρθωτα την ίδια χρονιά. Για δεκαετίες ήταν γνωστός για τις αμφιλεγόμενες δημόσιες τοποθετήσεις του. Τη δεκαετία του 1950 είχε εκφράσει αρνητικά σχόλια για τη συνάδελφό του Ρόζαλιντ Φράνκλιν, ενώ το 1997 προκάλεσε αντιδράσεις με δηλώσεις του σχετικά με τις αμβλώσεις και τη σεξουαλικότητα.
Το 2007 προκάλεσε διεθνή κατακραυγή όταν δήλωσε στην εφημερίδα Sunday Times πως οι Αφρικανοί δεν είναι τόσο έξυπνοι όσο οι λευκοί. Αργότερα ζήτησε συγγνώμη και παραδέχτηκε ότι «δεν υπάρχει καμία επιστημονική βάση» σε αυτή την άποψη.
Παρόλα αυτά, το CSHL τον απομάκρυνε από τα καθήκοντά του και το 2019 του αφαίρεσε και τους τιμητικούς τίτλους, μετά από σχετικό ρεπορτάζ στο PBS όπου επανέλαβε τους ισχυρισμούς του.
Αισθανόμενος απομονωμένος από την επιστημονική κοινότητα, το 2014 αποφάσισε να πουλήσει σε δημοπρασία το μετάλλιο του Νόμπελ, διαθέτοντας τα έσοδα σε πανεπιστήμια με τα οποία είχε συνεργαστεί. Το μετάλλιο αγοράστηκε έναντι 4,7 εκατ. δολαρίων από Ρώσο επιχειρηματία, ο οποίος του το επέστρεψε ως ένδειξη θαυμασμού.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
