Λίγο πριν από την ανακοίνωση του βραβείου Νόμπελ Ειρήνης, το ενδιαφέρον εστιάζεται στο ποιο πρόσωπο ή οργανισμός θα επιλεγεί φέτος από τη νορβηγική επιτροπή. Το βραβείο, που θα ανακοινωθεί την Παρασκευή στις 12:00 ώρα Ελλάδας στο Όσλο, έρχεται σε μια περίοδο όπου, σύμφωνα με το σουηδικό πανεπιστήμιο της Ουψάλα, ο αριθμός των ένοπλων συγκρούσεων παγκοσμίως το 2024 έχει φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Παρά τις δηλώσεις του για συμβολή στην επίλυση διεθνών κρίσεων, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν αναμένεται να είναι φέτος μεταξύ των βραβευθέντων, σύμφωνα με αναλυτές και ειδικούς. Όπως σημειώνει ο Πέτερ Βάλενστεν, καθηγητής διεθνών σχέσεων, «όχι, φέτος δεν θα είναι ο Τραμπ», ενώ εκτιμά ότι ίσως σε επόμενη χρονιά να εξεταστεί η υποψηφιότητά του, όταν θα έχουν αποτιμηθεί οι πρωτοβουλίες του, ιδίως για τη Γάζα.
Ειδικοί αμφισβητούν τον απολογισμό «ειρηνοποιού» του Αμερικανού προέδρου, επισημαίνοντας ότι η πολιτική «Πρώτα η Αμερική» και οι ενέργειές του σε διεθνές επίπεδο δεν συμβαδίζουν με τις αρχές της διεθνούς συνεργασίας, της αδελφοσύνης και του αφοπλισμού που ορίζει η διαθήκη του Νόμπελ. Η Νίνα Γκρέγκερ, διευθύντρια του Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη του Όσλο (PRIO), τονίζει ότι πέρα από ορισμένες πρωτοβουλίες, οι συνολικές πολιτικές κινήσεις του Τραμπ απέχουν από τις αξίες που πρεσβεύει το βραβείο.
Ο πρόεδρος της επιτροπής Νόμπελ Ειρήνης, Γέργκεν Βάντε Φρίντνες, διευκρινίζει ότι η αξιολόγηση γίνεται με βάση το συνολικό έργο και τη συγκεκριμένη συμβολή στην προώθηση της ειρήνης από κάθε υποψήφιο ή οργανισμό.
Διευρυμένος κατάλογος υποψηφίων και τάσεις
Για το 2024 έχουν προταθεί 338 άτομα και οργανώσεις, με τον κατάλογο να παραμένει εμπιστευτικός για 50 χρόνια. Μεταξύ των πιθανών υποψηφίων που συζητούνται στο Όσλο είναι το δίκτυο σουδανών εθελοντών Πυρήνες Άμεσης Επέμβασης (ERR), η Γιούλια Ναβάλναγια, χήρα του Αλεξέι Ναβάλνι, καθώς και η υπηρεσία του ΟΑΣΕ για την παρατήρηση εκλογών (BIDDH).
Όπως επισημαίνει ο Χάλβαρντ Λέιρα, διευθυντής ερευνών στο Νορβηγικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων (NUPI), τα τελευταία χρόνια παρατηρείται επιστροφή σε πιο κλασικές έννοιες της ειρήνης, με έμφαση στα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία, την ελευθερία του Τύπου και τη θέση των γυναικών.
Η επιτροπή θα μπορούσε να επιλέξει ένα πρόσωπο ή οργανισμό που να μην προκαλεί ιδιαίτερες αντιδράσεις, όπως τον επικεφαλής του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες ή υπηρεσίες των Ηνωμένων Εθνών, όπως η Ύπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες (HCR) ή η UNRWA για τους παλαιστίνιους πρόσφυγες. Εναλλακτικά, ενδέχεται να τιμηθούν φορείς της διεθνούς δικαιοσύνης, όπως το Διεθνές Δικαστήριο του ΟΗΕ ή το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, ή να αναδειχθεί η σημασία της ελευθερίας του Τύπου με τη βράβευση οργανώσεων όπως η Επιτροπή για την Προστασία των Δημοσιογράφων (CPJ) και οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (RSF).
Δεν αποκλείεται πάντως η επιτροπή να επιλέξει και φέτος μια απρόβλεπτη λύση, όπως έχει συμβεί αρκετές φορές στο παρελθόν.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
