Η τεχνολογική πρόοδος έχει διαχρονικά προκαλέσει αντιδράσεις και ανησυχίες, όπως αποδεικνύουν ιστορικά παραδείγματα από την αρχαιότητα έως σήμερα. Ο Χαράλαμπος Τσέκερης, προεδρεύων της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και Τεχνοηθικής και κύριος ερευνητής του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών, επισημαίνει ότι ο τεχνοηθικός πανικός που παρατηρείται σήμερα με την άνοδο της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) αποτελεί επανάληψη ενός διαχρονικού κύκλου φόβου απέναντι στις νέες τεχνολογίες.
Στο παρελθόν, καινοτομίες όπως η γραφή, το ποδήλατο, οι σιδηρόδρομοι και τα τρακτέρ αντιμετωπίστηκαν με δυσπιστία. Παρόμοια, η σύγχρονη συζήτηση για την ΤΝ συνοδεύεται από ανησυχίες για τις συνέπειες στην καθημερινότητα, την εργασία και την κοινωνία. Σύμφωνα με την πρόσφατη έρευνα του «World Internet Project Greece» (WIP-GR), μόλις το 40% των ερωτηθέντων εκτιμά ότι η ΤΝ θα βελτιώσει τη ζωή μας, ενώ το 80% θεωρεί πως τα παιδιά δεν πρέπει να χρησιμοποιούν προγράμματα ΤΝ.
Παρά την έντονη προβολή της ΤΝ, η υιοθέτησή της στην Ελλάδα παραμένει περιορισμένη. Το 78,8% όσων δεν έχουν χρησιμοποιήσει εργαλεία δημιουργικής ή παραγωγικής νοημοσύνης (GenAI) δηλώνει πως δεν σκοπεύει να το πράξει άμεσα. Το γεγονός αυτό αποτυπώνει είτε αδιαφορία, είτε αβεβαιότητα σχετικά με τα οφέλη και τις εφαρμογές της νέας τεχνολογίας.
Η δυσκολία προσαρμογής στον ταχύ ρυθμό των τεχνολογικών εξελίξεων δεν αποτελεί νέο φαινόμενο. Όπως τονίζει ο κ. Τσέκερης, ήδη από το 1926 υπήρχαν ανησυχίες για τον γρήγορο ρυθμό της σύγχρονης ζωής, ενώ ο E.O. Wilson έχει αναφέρει πως η ανθρωπότητα διαθέτει «παλαιολιθικά συναισθήματα, μεσαιωνικούς θεσμούς και τεχνολογία που μοιάζει με θεό». Η τεχνολογία οδηγεί σε συνεχή αύξηση της πολυπλοκότητας, προκαλώντας αλλαγές στην οικονομία, την εργασία και την καθημερινότητα, ωστόσο η ανθρώπινη πρόοδος παραμένει σταθερή.
Τεχνοφοβία και προσαρμογή στη νέα εποχή
Η διαρκής ρητορική περί καταστροφής συχνά παραβλέπει ότι το μέλλον δεν είναι προκαθορισμένο, αλλά διαμορφώνεται από τις επιλογές και τις ενέργειες των ανθρώπων. Η υιοθέτηση μιας ανοιχτής, προορατικής στάσης απέναντι στην ΤΝ μπορεί να ενισχύσει τη δημιουργικότητα και την ανθεκτικότητα, διευρύνοντας τον γνωστικό ορίζοντα.
Σε ό,τι αφορά τους εύλογους φόβους για τις αρνητικές επιπτώσεις της ΤΝ, ο κ. Τσέκερης επισημαίνει ότι ο φόβος μπορεί να περιορίσει τη γνωστική κινητοποίηση και την κοινωνική επικοινωνία. Ο ανθρώπινος νους δυσκολεύεται να προσαρμοστεί σε ένα χαοτικό, ψηφιακό περιβάλλον, ωστόσο η παραγωγική ΤΝ προσφέρει εργαλεία που γεφυρώνουν το χάσμα μεταξύ φυσικής γλώσσας και τεχνολογίας, διευκολύνοντας την επικοινωνία και την επεξεργασία πληροφορίας.
Η επιστήμη παρέχει αντικειμενική γνώση που μπορεί να στηρίξει μια συλλογική, λελογισμένη αισιοδοξία απέναντι στις τεχνολογικές εξελίξεις. Όπως δείχνει η ιστορία, οι καινοτομίες συχνά συναντούν σκεπτικισμό, αλλά τελικά συμβάλλουν στην πρόοδο και την ευημερία. Η ικανότητα να φανταζόμαστε εναλλακτικά μέλλοντα παραμένει βασικός παράγοντας επιβίωσης και εξέλιξης της ανθρωπότητας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
