Στο επίκεντρο του Athens Democracy Forum 2025, που πραγματοποιείται στην Αθήνα από τις 30 Σεπτεμβρίου έως τις 3 Οκτωβρίου 2025 υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα και σε διοργάνωση του Democracy & Culture Foundation με τη συνεργασία των The New York Times, βρέθηκαν τα κρίσιμα ζητήματα που εγείρει η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) για τη Δημοκρατία.
Οι συζητήσεις της πρώτης ημέρας, με συντονίστρια τη δημοσιογράφο της «Καθημερινής» Μαργαρίτα Πουρνάρα, ανέδειξαν τα διλήμματα και τις ευκαιρίες που δημιουργεί η AI στην κοινωνία, αλλά και τους κινδύνους κεντρικοποίησης της εξουσίας και αυταρχισμού.
Ο Αχιλλέας Τσάλτας, Πρόεδρος του Democracy & Culture Foundation, τόνισε την ανάγκη για διαρκή αναστοχασμό σχετικά με το τι είδους δημοκρατία και ανθρώπινα όντα επιθυμούμε να διαμορφώσουμε, ενώ εστίασε στον κίνδυνο χειραγώγησης μέσω της AI, υπογραμμίζοντας ότι η ευθύνη ανήκει στους ίδιους τους πολίτες.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, επισήμανε πως η τεχνολογία δεν αποτελεί πανάκεια, αλλά μπορεί να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα του κράτους και να φέρει το δημόσιο πιο κοντά στον πολίτη. Αναγνώρισε ωστόσο ότι η AI φέρνει σοβαρά ερωτήματα, ιδίως για την προστασία του δημόσιου διαλόγου από τη χειραγώγηση.
Τόνισε την ανάγκη για ισχυρό νομικό πλαίσιο και στενή συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων, θεσμών και τεχνολογικών εταιρειών, ώστε οι εκλογικές διαδικασίες να παραμένουν ασφαλείς. Αναφέρθηκε επίσης στις επενδύσεις της Ελλάδας στις ψηφιακές υποδομές και στη στρατηγική συνεργασία με διεθνείς τεχνολογικούς κολοσσούς για την προστασία των ανηλίκων.
Επιπτώσεις της AI στη Δημοκρατία
Σε ειδικό πάνελ με θέμα τις βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της AI στη φιλελεύθερη δημοκρατία, ο Στάθης Καλύβας (Gladstone Professor of Government, University of Oxford) παρομοίασε τον αντίκτυπο της AI με εκείνον του διαδικτύου στη δημόσια σφαίρα, τονίζοντας τον κίνδυνο μεροληψίας και την τάση αναπαραγωγής της μέσης κοινής γνώμης εις βάρος της καινοτομίας.
Η Hélène Landemore (Professor of Political Science, Yale University) υπογράμμισε ότι η σωστή χρήση της τεχνολογίας και των social media μπορεί να ενισχύσει τη συμμετοχή των πολιτών και τη διαφάνεια, αλλά απαιτείται διεθνής συνεργασία για να αξιοποιηθεί η AI προς όφελος της Δημοκρατίας.
Ηθική διάσταση και ρόλος της AI
Το ζήτημα της ηθικής στην AI αποτέλεσε κεντρικό θέμα συζήτησης. Ο Χρήστος Μεγάλου, CEO της Τράπεζας Πειραιώς, ανέδειξε την ανάγκη ενσωμάτωσης αξιών όπως η αμεροληψία, η υπευθυνότητα και η διαφάνεια στα τραπεζικά μοντέλα AI, διευκρινίζοντας ότι στόχος είναι η ενίσχυση της παραγωγικότητας και όχι η αντικατάσταση εργαζομένων.
Ο Γιάννης Ασσαέλ, εκπρόσωπος της Ελλάδας στο Global Partnership on Artificial Intelligence του ΟΟΣΑ, σημείωσε πως το πραγματικό διακύβευμα είναι οι κοινές αξίες γύρω από τις οποίες θα οικοδομηθεί η ηθική της AI, ενώ υποστήριξε ότι η εξοικείωση των πολιτών με τα νέα εργαλεία είναι κρίσιμη για την αποφυγή τεχνοφοβίας.
Ο Στέλιος Βιρβιδάκης, Ομότιμος Καθηγητής Φιλοσοφίας στο ΕΚΠΑ, τόνισε ότι η AI μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα τα ηθικά διλήμματα, εξετάζοντας όλες τις πιθανές συνέπειες των αποφάσεων.
Αριστοτελική ηθική και σύγχρονες προκλήσεις
Στο πλαίσιο ειδικού debate, εξετάστηκε κατά πόσο η αριστοτελική ηθική μπορεί να αποτελέσει πλαίσιο για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της AI. Η Φερενίκη Παναγοπούλου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, υποστήριξε ότι η αριστοτελική προσέγγιση εστιάζει στην οικοδόμηση μιας κοινωνίας με βάση την ελευθερία και τα δικαιώματα, με την τεχνολογία να λειτουργεί ως μέσο για την ανθρώπινη πρόοδο.
Αντίθετα, η Hélène Landemore και η Σταυρούλα Τσινόρεμα, Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κρήτης, εξέφρασαν επιφυλάξεις για την εφαρμογή της αριστοτελικής ηθικής στη σύγχρονη πλουραλιστική κοινωνία, προτείνοντας την ανάγκη για ένα συλλογικά διαμορφωμένο, νέο ηθικό πλαίσιο.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα του Athens Democracy Forum 2025, επισκεφθείτε τον σύνδεσμο: https://www.athensdemocracyforum.com/program/2025-agenda/
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
