28η Οκτωβρίου: Ο Τύπος και η ενημέρωση των πολιτών στα Χανιά

Από τα τέλη Οκτωβρίου 1940, οι ειδήσεις που έφταναν στα Χανιά και δημοσιεύονταν στον τοπικό Τύπο, αποτύπωναν τις αντιδράσεις της κοινωνίας και των θεσμών απέναντι στις εξελίξεις που έφερε η έναρξη του πολέμου. Σχόλια, αντιδράσεις και επίσημες θέσεις για το ΟΧΙ του Ιωάννη Μεταξά καταγράφονταν, ενώ ιδιαίτερο βάρος δινόταν στην ανταπόκριση του απλού Έλληνα στο κάλεσμα για στράτευση.

Σύμφωνα με αναφορές στον Τύπο, αμέσως μετά το ΟΧΙ του Μεταξά, ο υπουργός Γενικός Διοικητής Κρήτης απηύθυνε διάγγελμα προς τον κρητικό λαό. Σε αυτό, τόνιζε ότι από το πρωί της 28ης Οκτωβρίου η Ελλάδα μάχεται για την ανεξαρτησία της και καλούσε τους Κρήτες να επιδείξουν πειθαρχία και αυταπάρνηση, διαβεβαιώνοντας για τη σημασία της νίκης.

Την Τετάρτη 30 Οκτωβρίου 1940, οι κάτοικοι των Χανίων ενημερώθηκαν πως ο βασιλέας Γεώργιος ο Β’ ανέλαβε τη γενική αρχηγία των ενόπλων δυνάμεων της χώρας. Επίσης, σύμφωνα με τηλεγράφημα του Πρακτορείου Ρόιτερ, ο Αγγλικός Στόλος και η Αεροπορία διατέθηκαν για την ενίσχυση της Ελλάδας. Παράλληλα, ο Έλληνας πρεσβευτής στη Ρώμη ανακλήθηκε από την Ελληνική Κυβέρνηση.

Συνεχής ήταν η ροή των ειδήσεων στα Χανιά σχετικά με διεθνείς αντιδράσεις. Ο πρωθυπουργός της Αγγλίας Τσώρτσιλ διαβεβαίωσε τον Ιωάννη Μεταξά για άμεση βοήθεια προς την Ελλάδα, ενώ το Κάιρο ανακοίνωσε ότι αν η Ιταλία βομβαρδίσει την Αθήνα, η Αγγλική αεροπορία θα απαντήσει με βομβαρδισμό της Ρώμης. Τα αγγλικά ΜΜΕ εξήραν τη στάση της Ελλάδας, υπογραμμίζοντας τον ρόλο του Αγγλικού στόλου στη Μεσόγειο.

Το ΟΧΙ του Μεταξά απασχόλησε και τον τουρκικό Τύπο, ο οποίος σχολίασε θετικά τη στάση της Ελλάδας, ενώ ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών διαβεβαίωσε για την πρόθεση της Τουρκίας να υποστηρίξει την Ελλάδα σε περίπτωση επίθεσης από τη Βουλγαρία. Παρόμοια θετικά σχόλια εκφράστηκαν από την Ινδία, τη Σερβία και τον Καναδά, όπου οι τοπικές κυβερνήσεις και λαοί εξήραν τη στάση της Ελλάδας απέναντι στον Άξονα.

Διεθνείς Αντιδράσεις και Πολεμικές Εξελίξεις

Στην Ουάσιγκτον, τα γεγονότα στην Ελλάδα προκάλεσαν τη συμπάθεια του αμερικανικού λαού, με την προσδοκία ότι η Αγγλία θα σταθεί στο πλευρό της Ελλάδας. Αντίστοιχα, στην Αίγυπτο, η είδηση της κήρυξης του ελληνοϊταλικού πολέμου δεν προκάλεσε έκπληξη, καθώς θεωρούνταν αναμενόμενη η συμμαχία Ελλάδας και Αγγλίας.

Εντυπωσιακή ήταν η ανταπόκριση των Ελλήνων της διασποράς, με χιλιάδες να σπεύδουν στα προξενεία για να καταταγούν εθελοντικά. Από την Αίγυπτο, μεταδόθηκε ότι περίπου 20.000 Έλληνες έφεδροι είχαν συγκεντρωθεί, έτοιμοι να ενισχύσουν τον αγώνα. Παράλληλα, το κάλεσμα του Ιερού Λόχου Μαθητών ενίσχυσε το πατριωτικό φρόνημα της νεολαίας.

Η εφημερίδα ΕΣΠΕΡΙΝΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ μετέδωσε στις 2 Νοεμβρίου 1940 ότι τα ελληνικά στρατεύματα διέσπασαν τη συνοριακή γραμμή στην ελληνοαλβανική μεθόριο, ενώ πρακτορεία ενημέρωσαν για συγκρούσεις με σημαντικές απώλειες και προέλαση των ελληνικών δυνάμεων. Το Πρακτορείο Ρόιτερ ανέφερε ότι οι κύριες επιθέσεις των Ιταλών επικεντρώθηκαν στον τομέα της Φλώρινας, με στόχο τη Θεσσαλονίκη, ωστόσο οι ελληνικές δυνάμεις κατάφεραν να απωθήσουν τον εχθρό.

Παρά το πολεμικό κλίμα, η καθημερινότητα στα Χανιά συνεχιζόταν με ανησυχία αλλά και ελπίδα. Τα θέατρα και οι κινηματογράφοι παρέμειναν ανοιχτά, υπό την προϋπόθεση τήρησης των οδηγιών αντιαεροπορικής άμυνας. Όπως ανέφεραν οι εφημερίδες, μετά τον τρίτο αεροπορικό συναγερμό, η πόλη πέρασε μια ήρεμη νύχτα, γεγονός που ενίσχυσε την ψυχολογία των κατοίκων.