Σε νέα φάση εισέρχεται ο στρατηγικός σχεδιασμός του Υπουργείου Πολιτισμού για την προστασία, αποκατάσταση και ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου της Αρχαίας Ολυμπίας. Μετά την ολοκλήρωση και παράδοση στο κοινό τριών σημαντικών αποκατεστημένων μνημείων τον Απρίλιο του 2026 –της παλαιοχριστιανικής βασιλικής/εργαστηρίου του Φειδία, των θερμών του Λεωνιδαίου και των νότιων θερμών– το Υπουργείο ανακοινώνει νέα δέσμη παρεμβάσεων. Στόχος είναι η περαιτέρω προστασία των αρχαιολογικών καταλοίπων, η διεύρυνση του επισκέψιμου χώρου και η συνολική αναβάθμιση της εμπειρίας των επισκεπτών.
Στο πλαίσιο αυτό, προχωρούν οι εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης της «Οικίας του Νέρωνα», που αποτελεί οικοδομική φάση του συγκροτήματος των Νοτιοανατολικών Θερμών. Το έργο περιλαμβάνει πλήρες πρόγραμμα αναστήλωσης και συντήρησης, με σκοπό την προστασία και ανάδειξη των σωζόμενων αρχιτεκτονικών και διακοσμητικών στοιχείων και την ασφαλή ένταξή τους στην περιήγηση του αρχαιολογικού χώρου.
Τρία έργα συνολικού προϋπολογισμού περίπου 4.000.000 ευρώ βρίσκονται σε εξέλιξη, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση. Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, τόνισε πως η Αρχαία Ολυμπία βρίσκεται στο επίκεντρο ενός ολοκληρωμένου και μακρόπνοου σχεδιασμού για την προστασία, αποκατάσταση και ανάδειξη του μοναδικού μνημειακού της πλούτου. Μετά την ολοκλήρωση των τριών μνημείων, ακολουθούν τρία ακόμη σημαντικά έργα, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 4.000.000 ευρώ, που ήδη υλοποιούνται.
Τα έργα αφορούν την αποκατάσταση και ανάδειξη του ρωμαϊκού Οκταγώνου, της λεγόμενης «Οικίας του Νέρωνα», την τρίτη φάση αποκάλυψης και ανάδειξης του Γυμνασίου, καθώς και την προστασία και αποκατάσταση του αναλήμματος των Θησαυρών του Κρονίου Λόφου. Η χρηματοδότηση πραγματοποιείται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα "Δυτική Ελλάδα 2021-2027" και με εθνικούς πόρους του Υπουργείου Πολιτισμού.
Οι νέες παρεμβάσεις εντάσσονται σε ενιαίο στρατηγικό σχεδιασμό, με στόχο την ολοκληρωμένη προστασία των μνημείων, την αποκατάσταση της ιστορικής και χωρικής συνέχειας του χώρου και τη διεύρυνση του επισκέψιμου μνημειακού αποθέματος. Ιδιαίτερη σημασία έχει η ανάδειξη των μνημείων της ρωμαϊκής περιόδου, με την Οικία του Νέρωνα να προστίθεται στη συνολική αφήγηση της Ολυμπίας, πέρα από τα μνημεία της κλασικής αρχαιότητας.
Με αυτόν τον τρόπο αναδεικνύεται πληρέστερα η διαχρονική ιστορία του ιερού και η εξέλιξή του στους αιώνες. Παράλληλα, το Υπουργείο Πολιτισμού έχει βελτιώσει τις υποδομές προσβασιμότητας και εξυπηρέτησης των επισκεπτών, προσφέροντας και προηγμένες ψηφιακές υπηρεσίες για άτομα με προβλήματα ακοής και όρασης. Έτσι διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις για μια σύγχρονη και ολοκληρωμένη εμπειρία επίσκεψης για όλους.
Το συγκρότημα των Νοτιοανατολικών Θερμών αποτελεί σημαντικό αρχαιολογικό σύνολο με διαδοχικές οικοδομικές φάσεις.
Η «Οικία Νέρωνα» και οι Νοτιοανατολικές Θέρμες αντιπροσωπεύουν δύο διαφορετικές οικοδομικές φάσεις του ίδιου χώρου με ξεχωριστή λειτουργία. Η «Οικία Νέρωνα» ξεκίνησε ως Ιερό της Εστίας τον 5ο αιώνα π.Χ., με προσθήκες στοάς και βοηθητικών χώρων τον 3ο αιώνα π.Χ. Μεταξύ 65-67 μ.Χ., ανεγέρθηκε πολυτελής έπαυλη για τη φιλοξενία του αυτοκράτορα Νέρωνα κατά την επίσκεψή του στην Ολυμπία, η οποία μετέπειτα λειτούργησε ως επίσημος ξενώνας.
Η έπαυλη διέθετε μεγάλη περίστυλη αυλή, δωμάτια, κήπους και λουτρικές εγκαταστάσεις στο νότιο τμήμα της. Στις αρχές του 3ου αιώνα μ.Χ. ο χώρος μετατράπηκε στο συγκρότημα των νοτιοανατολικών θερμών, ενώ το κτήριο λειτούργησε ως δημόσια λουτρά με κεντρικό στοιχείο το «Οκτάγωνο», μνημειακή θολωτή αίθουσα. Οι θέρμες αξιοποίησαν τμήματα της έπαυλης, ενώ στο μνημείο διασώζονται αρχιτεκτονικά μέλη, μαρμάρινες πλάκες, λίθινος ποδονίφτης και κεραμικά στοιχεία που σχετίζονται με τα υπόκαυστα και τα συστήματα αγωγών.
Το έργο περιλαμβάνει εργασίες αποκατάστασης, προστασίας και ανάδειξης, όπως μερική αναστήλωση τμημάτων τοιχοποιίας και θολοδομίας, αποκατάσταση ανοιγμάτων και ανάταξη κατακείμενων αρχιτεκτονικών μελών. Προβλέπεται επίσης αποκάλυψη και προστασία του ψηφιδωτού δαπέδου με νέο στέγαστρο, διαμόρφωση περιηγητικής διαδρομής και ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου.
Οι προτεινόμενες λύσεις στοχεύουν στην άμεση προστασία και μακροχρόνια διατήρηση των αυθεντικών στοιχείων, διασφαλίζοντας παράλληλα ασφαλή πρόσβαση. Η διαδρομή περιήγησης σχεδιάζεται ώστε να εξυπηρετεί τους στόχους επισκεψιμότητας και προσβασιμότητας, χωρίς να επιβαρύνει τα αυθεντικά δάπεδα ή να περιορίζει τη δυνατότητα μελλοντικής συντήρησής τους.