Τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η διεθνής κοινότητα τα τελευταία τρία χρόνια, με ιδιαίτερη έμφαση στις γεωπολιτικές εξελίξεις, ανέδειξε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης σε ομιλία του στο Munk School of Global Affairs and Public Policy του Πανεπιστημίου του Τορόντο, με θέμα «Ο ερχομός μιας νέας γεωπολιτικής περιόδου». Ο κ. Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι διανύουμε μια περίοδο όπου η ισχύς υπερισχύει των αρχών, καθιστώντας το διεθνές περιβάλλον ασταθές και απρόβλεπτο.
Στην τοποθέτησή του, ο υπουργός σημείωσε πως «κάθε τι που θα μπορούσε να πάει στραβά, στην ουσία πήγε πράγματι στραβά», χαρακτηρίζοντας τη σημερινή συγκυρία ως ίσως τη χειρότερη για να ασκεί κανείς τα καθήκοντα του Υπουργού Εξωτερικών σε μια μικρομεσαία χώρα, όπως η Ελλάδα. Τόνισε, επίσης, το προνόμιο της Ελλάδας να συμμετέχει ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, αν και παραδέχθηκε ότι αν γνώριζε τη σημερινή κατάσταση, πιθανότατα δεν θα είχε διεκδικηθεί η θέση αυτή.
Για πρώτη φορά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, παρατηρούνται ταυτόχρονες και σωρευτικές κρίσεις, με τον κ. Γεραπετρίτη να επισημαίνει τη ραγδαία υποχώρηση του Διεθνούς Δικαίου και της πολυμέρειας. Σε αυτό το πλαίσιο, η ισχύς καθίσταται το κυρίαρχο στοιχείο, ενώ η αρχιτεκτονική ασφαλείας που βασιζόταν σε κανόνες φαίνεται να παρακμάζει.
Ο υπουργός αναφέρθηκε στη δημιουργία νέων και διαπεριφερειακών συμμαχιών, παρατηρώντας ότι η γεωγραφία χάνει το ρόλο της ως βασικός παράγοντας στη διπλωματία. Έφερε ως παράδειγμα την «Ευρώπη plus», με την ενσωμάτωση του Καναδά ως συνδεδεμένου εταίρου. Παράλληλα, υπογράμμισε πως καμία γεωπολιτική εξέλιξη δεν περιορίζεται πια γεωγραφικά, καθώς οι ένοπλες συγκρούσεις έχουν αυξηθεί δραματικά, ξεπερνώντας τις 60 παγκοσμίως.
Εκτός από τις γεωπολιτικές αναταράξεις, ο κ. Γεραπετρίτης στάθηκε στη νέα πραγματικότητα της ενεργειακής και επισιτιστικής ανασφάλειας, επισημαίνοντας τη σημασία των εξελίξεων στον Κόλπο, την Ερυθρά Θάλασσα και την Ουκρανία. Αναφέρθηκε, επίσης, στις προκλήσεις που φέρνει η Τεχνητή Νοημοσύνη, η οποία αναμένεται να παίξει καθοριστικό ρόλο στις επικείμενες εκλογικές διαδικασίες στην Ευρώπη.
Παράλληλα, σημείωσε την αλλαγή στον τρόπο επικοινωνίας, με το 90% των ανθρώπων να ενημερώνεται πλέον μέσω κοινωνικών δικτύων, γεγονός που επηρεάζει την αξιοπιστία της πληροφόρησης. Οι συνέπειες αυτών των εξελίξεων είναι ορατές, με την ανάδυση νέων δυνάμεων και θεσμών, ενώ τα παραδοσιακά συστήματα υποχωρούν.
Σύμφωνα με τον υπουργό, το ερώτημα που τίθεται είναι αν η παρούσα κατάσταση αποτελεί μεταβατική περίοδο ή τη νέα πραγματικότητα στις διεθνείς σχέσεις. Τόνισε ότι τα κράτη καλούνται να διαμορφώσουν ισχυρές συμμαχίες και να εκφράσουν συλλογικές ανησυχίες, ενώ επανέλαβε πως δεν υπάρχουν ακόμη τα κατάλληλα εργαλεία για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της κατάστασης.
Αναφερόμενος στα Ηνωμένα Έθνη, ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε ότι ο οργανισμός δεν έχει καταφέρει να εκδώσει ουσιαστικά ψηφίσματα για τις πολυάριθμες ένοπλες συγκρούσεις, λόγω του δικαιώματος βέτο. Επεσήμανε ότι και εντός της ΕΕ το βέτο χρησιμοποιείται συχνά, οδηγώντας σε αδράνεια, παρά τη λογική προστασίας των μικρότερων κρατών.
Ο υπουργός Εξωτερικών κατέληξε ότι η τάση προς στρατηγική αυτονομία και η αύξηση των αμυντικών δαπανών ενδέχεται να σηματοδοτούν το τέλος της παραδοσιακής διεθνούς αρχιτεκτονικής ασφάλειας. Επισήμανε την ανάγκη αναζωογόνησης των διεθνών θεσμών, τονίζοντας ότι μέχρι να υπάρξει εναλλακτική, η ισχύς θα συνεχίσει να υπερισχύει των αρχών.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
