Στη Θεσσαλονίκη παρουσιάστηκε το νέο βιβλίο των δημοσιογράφων και συγγραφέων Μιχάλη Ιγνατίου και Κώστα Βενιζέλου με τίτλο «Ένοχος», το οποίο αποκαλύπτει αδημοσίευτα έγγραφα για τον ρόλο του Χένρι Κίσινγκερ και την τραγωδία της Κύπρου το 1974. Η εκδήλωση ανέδειξε σημαντικές άγνωστες πτυχές των διεργασιών που οδήγησαν στην κυπριακή τραγωδία, στηριγμένη σε επίσημα πρακτικά των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών και διπλωματικών αποστολών.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη μαρτυρία για την επιστολή του Νίξον προς τον Ετζεβίτ, η οποία – όπως ειπώθηκε – δεν παραδόθηκε ποτέ στον παραλήπτη της. Οι συγγραφείς τόνισαν πως το βιβλίο βασίζεται αποκλειστικά σε πρωτότυπα έγγραφα και πρακτικά συναντήσεων, τα οποία δημοσιεύονται αυτούσια και στην αγγλική γλώσσα, ώστε να διασφαλίζεται η αυθεντικότητα και η ακρίβεια της μετάφρασης.
Ο Μιχάλης Ιγνατίου, αναφερόμενος στο περιεχόμενο του βιβλίου, ξεκαθάρισε πως «αυτό που θα διαβάσει ο αναγνώστης στο βιβλίο δεν είναι οι δικές μας απόψεις. Είναι τα πρακτικά πολύωρων συναντήσεων και τα ίδια τα έγγραφα». Ο ίδιος σημείωσε ότι μέσα στο βιβλίο αποκαλύπτεται το όνομα του προσώπου που έδωσε την εντολή στον Ιωαννίδη, ενώ αναφέρθηκε σε συγκεκριμένα ντοκουμέντα-φωτιά για την επιστολή του Προέδρου Νίξον προς τον Ετζεβίτ, η οποία δεν επιδόθηκε ποτέ.
Παράλληλα, ο Ιγνατίου αποκάλυψε το παρασκήνιο των τελευταίων ωρών πριν την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, αναφέροντας το ηχητικό ντοκουμέντο του Ιωαννίδη και τη χρήση της λέξης «προγεφύρωμα» τόσο από τον ίδιο όσο και από τον Ετζεβίτ, σε συνεννόηση με τον Κίσινγκερ.
Ο Κώστας Βενιζέλος τόνισε ότι η έρευνα ολοκληρώνει το παζλ για τα γεγονότα του 1974, αποκαλύπτοντας τι διαπράχθηκε σε βάρος της Κύπρου, με ντοκουμέντα και έγγραφα από κυπριακά, αμερικανικά αρχεία και πέραν του State Department. Όπως σημείωσε, το ηχητικό που έφερε στο φως ο Αλέξης Παπαχελάς αποτέλεσε έναυσμα για νέο κύκλο έρευνας.
Η σημασία της ιστορικής τεκμηρίωσης και το μήνυμα για το μέλλον
Ο Γενικός Πρόξενος της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Θεσσαλονίκη, Κωνσταντίνος Πολυκάρπου, χαρακτήρισε το βιβλίο ως «συγκλονιστικό, καλογραμμένο, άριστα τεκμηριωμένο και προϊόν ενδελεχούς έρευνας». Εστίασε στην κατάρρευση των θεσμών κατά την περίοδο της χούντας και επεσήμανε πως ο Κίσινγκερ λειτούργησε χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους, λόγω της αδυναμίας των θεσμών σε Ελλάδα, Κύπρο και ΗΠΑ εκείνη την εποχή.
Συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν, ο κ. Πολυκάρπου υπογράμμισε τη σημασία της ενίσχυσης των θεσμών και των διεθνών συμμαχιών, αναφέροντας ότι η κυβέρνηση του Νίκου Χριστοδουλίδη παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και ενισχύει τις διεθνείς σχέσεις. Τόνισε πως μια χώρα χωρίς εσωτερική ισχύ δεν μπορεί να διεκδικεί αποτελεσματικά στο εξωτερικό, με στόχο τον τερματισμό της κατοχής και την απελευθέρωση της πατρίδας.
Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης, εξήρε το έργο των συγγραφέων, χαρακτηρίζοντας την παρουσίαση ως μία από τις σημαντικότερες που φιλοξενεί η πόλη, αφού αφορά ένα εθνικό θέμα που παραμένει ανοιχτό και αφορά όλο τον ελληνισμό. Επεσήμανε τη σημασία της συνεχιζόμενης έρευνας για την κατανόηση των γεγονότων και τόνισε τη σημασία της αποκάλυψης της αλήθειας για την προδοσία της Κύπρου.
Ο διευθυντής της εφημερίδας «Καθημερινή», Αλέξης Παπαχελάς, μέσω διαδικτυακής σύνδεσης, σημείωσε πως οι συγγραφείς διακρίνονται για την ερευνητική τους προσήλωση και πως το βιβλίο ζωντανεύει μια σκοτεινή περίοδο της ιστορίας. Αναφέρθηκε στην επιστολή Νίξον προς τον Κίσινγκερ που δεν έφτασε ποτέ και υπογράμμισε τον κυνισμό του Κίσινγκερ, ο οποίος – σύμφωνα με τα ντοκουμέντα – ενδιαφερόταν κυρίως για την αποφυγή πολέμου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Ο δημοσιογράφος Σταύρος Τζίμας επεσήμανε ότι το βιβλίο λειτουργεί ως αντίδοτο στη λήθη και φωτίζει νέες πτυχές του Κυπριακού, ενώ ο Στέφανος Διαμαντόπουλος, που συντόνισε τη συζήτηση, αναφέρθηκε στο πάθος των συγγραφέων για την εξασφάλιση των πρωτότυπων αρχείων. Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου των εκδόσεων «Ρίζες» χαρακτήρισε το βιβλίο σημαντικό και ευχαρίστησε τους παρευρισκόμενους για τη συμμετοχή τους στην εκδήλωση.
Στην παρουσίαση παρέστη και ο υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας-Θράκης), Κώστας Γκιουλέκας.