Σημαντική αναβάθμιση γνώρισε ο αρχαιολογικός χώρος της Αρχαίας Ολύνθου, καθώς παραδόθηκε στην τοπική κοινωνία και στους επισκέπτες της Χαλκιδικής μετά την ολοκλήρωση σειράς παρεμβάσεων, σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού. Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη υπογράμμισε ότι οι νέες υποδομές αλλάζουν την εικόνα και τη λειτουργία ενός από τους σημαντικότερους χώρους της κλασικής Μακεδονίας, ενισχύοντας την ασφάλεια, την προσβασιμότητα και την εμπειρία επίσκεψης.
Η Αρχαία Όλυνθος, που ιδρύθηκε τον 7ο αιώνα π.Χ., αποτέλεσε χαρακτηριστικό παράδειγμα πολεοδομικού σχεδιασμού της κλασικής εποχής. Οι ανασκαφές της Αμερικανικής Κλασικής Σχολής Αθηνών έχουν αποκαλύψει πληθώρα κατοικιών, δημόσια κτήρια και εντυπωσιακά ψηφιδωτά, αναδεικνύοντας τη σημασία της πόλης πριν την καταστροφή της από τον Φίλιππο Β΄ το 348 π.Χ.
Το έργο ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2025, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, προϋπολογισμού 1,42 εκατ. ευρώ. Περιλάμβανε βελτιώσεις στις διαδρομές περιήγησης, αναβάθμιση των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων, ενίσχυση των υποδομών ασφάλειας και τοποθέτηση νέων πινακίδων πληροφόρησης για το κοινό.
Επιπλέον, δημιουργήθηκαν νέοι χώροι φιλοξενίας εκδηλώσεων, πρασίνου και άρδευσης, καθώς και υποδομές για την καλύτερη εξυπηρέτηση των επισκεπτών. Προστέθηκαν νέο στέγαστρο ανάπαυσης, υπαίθρια έκθεση αρχιτεκτονικών και ταφικών μνημείων, ενώ το αναψυκτήριο ανανεώθηκε και τέθηκε σε λειτουργία. Οι παρεμβάσεις σχεδιάστηκαν με σεβασμό στη διατήρηση της ιστορικής φυσιογνωμίας του τοπίου.
Η υπουργός Πολιτισμού σημείωσε ότι από το 2019 αποτελεί στρατηγική του υπουργείου η αναβάθμιση των αρχαιολογικών χώρων και των υπηρεσιών προς τους επισκέπτες. Επισήμανε πως στόχος είναι οι χώροι να είναι ασφαλείς, φιλικοί και απολύτως προσβάσιμοι, αξιοποιώντας σύγχρονες τεχνολογίες για την ανάδειξη της ιστορίας και της αξίας των μνημείων, ιδιαίτερα για τις νεότερες γενιές.
Ψηφιακό Κέντρο Πληροφόρησης και καινοτόμες εφαρμογές
Κομβικό στοιχείο του νέου σχεδιασμού αποτελεί το Ψηφιακό Κέντρο Πληροφόρησης Αρχαίας Ολύνθου (ANODIC), με προϋπολογισμό 768.034 ευρώ και χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ. Το κέντρο αξιοποιεί ψηφιακές εφαρμογές, τρισδιάστατες αναπαραστάσεις και οπτικοακουστικό υλικό, προσφέροντας μια αναβαθμισμένη εμπειρία ξενάγησης για τον επισκέπτη.
Τη φυσική περιήγηση στον χώρο συμπληρώνει ψηφιακός ξεναγός για κινητές συσκευές με εφαρμογές επαυξημένης πραγματικότητας, δίνοντας τη δυνατότητα πρόσβασης σε πρόσθετες πληροφορίες και ψηφιακές απεικονίσεις των μνημείων.
Η υπουργός χαρακτήρισε την Όλυνθο παράδειγμα της πολιτικής αυτής, τονίζοντας ότι η αξία της εκτείνεται πέρα από τα αρχαιολογικά κατάλοιπα, καθώς προσφέρει μοναδική ευκαιρία κατανόησης της οργάνωσης, της αρχιτεκτονικής και της καθημερινής ζωής στην κλασική εποχή. Οι νέες υποδομές και οι ψηφιακές εφαρμογές συνθέτουν μια ολοκληρωμένη εμπειρία επίσκεψης, συνδέοντας το παρελθόν με τη σύγχρονη τεχνολογία.
Επενδύσεις πολιτισμού στη Χαλκιδική
Η αναβάθμιση της Ολύνθου εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα παρεμβάσεων του υπουργείου στη Χαλκιδική. Όπως ανέφερε η υπουργός, από το 2019 έχουν επενδυθεί περίπου 30 εκατ. ευρώ σε πολιτιστικές υποδομές της περιοχής, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την απόδοση του Σπηλαίου των Πετραλώνων στην κοινωνία, έπειτα από χρόνια αδράνειας.
Στο ίδιο πλαίσιο βρίσκεται και η πορεία του Μουσείου Πολυγύρου, για το οποίο η υπουργός επανέλαβε τη δέσμευση για ολοκλήρωση. Η πρώτη φάση ολοκληρώθηκε και το μουσείο άνοιξε για το κοινό, ενώ έχουν εξασφαλιστεί οι πόροι για τη δεύτερη φάση και τις ψηφιακές εφαρμογές. Στόχος είναι το μουσείο να αποδοθεί πλήρως έως το τέλος Μαρτίου, ώστε τη σχολική χρονιά 2026-27 να φιλοξενεί εκπαιδευτικές επισκέψεις.
Η υπουργός συνέδεσε την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς με την παιδεία, τον πολιτισμό και τη βιώσιμη ανάπτυξη, τονίζοντας πως τα μνημεία μπορούν να αξιοποιούνται χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η προστασία τους.
Με την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, η Αρχαία Όλυνθος επιδιώκει να λειτουργήσει ως σύγχρονος πολιτιστικός προορισμός, προσφέροντας ενημέρωση, εκπαίδευση και διαδραστική γνωριμία με το παρελθόν, πέρα από την απλή παρατήρηση των αρχαιολογικών καταλοίπων.
Η εκδήλωση ανάδειξε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων στην υλοποίηση των έργων, με στόχο η πολιτιστική κληρονομιά να παραμένει προστατευμένη και παράλληλα να επιστρέφει στην κοινωνία ως χώρος γνώσης, εμπειρίας και δημιουργικής συνάντησης.