Η διαχείριση της ελληνικής ακτογραμμής και τα βασικά σημεία του νομοθετικού πλαισίου που τη διέπουν παρουσιάζονται μέσα από τη μελέτη «Το νομοθετικό πλαίσιο για την αξιοποίηση, διαχείριση και προστασία παραθαλάσσιων χώρων, αιγιαλού και παραλίας» της νομικής εταιρείας DTK. Τη μελέτη υπογράφουν οι δικηγόροι ειδικοί στο Δίκαιο Περιβάλλοντος, Πολεοδομίας και Χωροταξίας, δρ Κωνσταντίνος Καρατσώλης, Μαριάννα Ξαφουγιάννη, Ελευθερία Βολάκη, Ειρήνη Τσιάντη και Ιφιγένεια Τσακαλογιάννη.
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της μελέτης, η πρόσβαση των πολιτών σε πληροφορίες ενισχύει τον ρόλο τους ως καθοριστικού παράγοντα για την προστασία της ακτογραμμής της χώρας. Η ελληνική ακτογραμμή ξεχωρίζει διεθνώς για το μήκος και την ποιότητά της, ενώ αποτελεί βασικό πυλώνα του τουρισμού, με σημαντική συνεισφορά στην οικονομία της χώρας.
Στην Ελλάδα δεν υφίστανται «ιδιωτικές παραλίες», καθώς απαγορεύονται σχεδόν όλες οι μόνιμες δραστηριότητες και η δόμηση στις ακτές, όπως και η κυκλοφορία οχημάτων, ενώ ισχύουν αυστηρά όρια φωτορύπανσης και ηχορύπανσης. Το νομοθετικό πλαίσιο που έχει διαμορφωθεί είναι ιδιαίτερα εκτεταμένο και πολύπλοκο, αντιμετωπίζοντας διλήμματα και συγκρουόμενα συμφέροντα, με βασικές αρχές την ελεύθερη πρόσβαση, τη διαχείριση παραχωρήσεων και την προστασία του οικοσυστήματος.
Η μελέτη αναδεικνύει και τον ρόλο του MyCoast, το οποίο, ήδη από τον πρώτο χρόνο λειτουργίας του το 2024, έχει δεχθεί 41.737 καταγγελίες πολιτών για παραβάσεις στις ακτές. Από αυτές, το ένα τρίτο περίπου ελέγχθηκε από τις αρμόδιες αρχές, με τα επιβληθέντα πρόστιμα να ξεπερνούν το 1.150.000 ευρώ, αναδεικνύοντας και τα οικονομικά οφέλη της αποτελεσματικής εφαρμογής του νόμου.
Η χώρα διαθέτει τη 12η μεγαλύτερη ακτογραμμή παγκοσμίως, μήκους 13.676 χιλιομέτρων, ενώ κατέχει το 15% των βραβευμένων ακτών διεθνώς στο πλαίσιο του προγράμματος «Γαλάζια Σημαία». Σύμφωνα με τη μελέτη, τα δέκα βασικά σημεία που πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες για τη διαχείριση των ακτών είναι τα εξής:
1. Αιγιαλός και παραλία: Ο αιγιαλός είναι η ζώνη που βρέχεται από τη θάλασσα, ενώ η παραλία ξεκινά αμέσως μετά και εκτείνεται έως 50 μέτρα από το όριο του αιγιαλού.
2. Δεν υπάρχουν «ιδιωτικές παραλίες» στην Ελλάδα: Ο αιγιαλός και η παραλία ανήκουν στο κράτος και παραμένουν κοινόχρηστα αγαθά, με δυνατότητα προσωρινής παραχώρησης χρήσης υπό αυστηρούς όρους.
3. Τουλάχιστον το 50% της παραλίας πρέπει να είναι ελεύθερο και προσβάσιμο για όλους, ενώ η περίφραξη ή η παρεμπόδιση της πρόσβασης δεν επιτρέπεται κατά κανόνα.
4. Οι παραλίες πρέπει να έχουν ελεύθερη πρόσβαση στη θάλασσα για όλους, με διαδρόμους κάθετης και οριζόντιας πρόσβασης που διασφαλίζουν τη διέλευση του κοινού.
5. Στις παραλίες απαγορεύονται σχεδόν όλες οι μόνιμες δραστηριότητες και η δόμηση, επιτρέπονται μόνο προσωρινές και κινητές εγκαταστάσεις με συγκεκριμένες άδειες.
6. Οι πολύ μικρές παραλίες υπόκεινται σε αυστηρότερους περιορισμούς όσον αφορά την παραχώρηση για εκμετάλλευση, με εξαιρέσεις μόνο για όμορα ξενοδοχεία υπό προϋποθέσεις.
7. Παραλίες με μεγάλη περιβαλλοντική σημασία προστατεύονται περισσότερο, με τους «απάτητους» αιγιαλούς να απαγορεύουν κάθε είδους εκμετάλλευση και δραστηριότητα.
8. Υπάρχουν αυστηρά όρια φωτορύπανσης και ηχορύπανσης, με ειδικές ρυθμίσεις για τις προστατευόμενες και «απάτητες» παραλίες.
9. Στις παραλίες απαγορεύονται όλα τα οχήματα, με μοναδική εξαίρεση τα τροχήλατα αναψυκτήρια υπό αυστηρούς όρους. Η μεταβολή της μορφολογίας της ακτής απαγορεύεται, ενώ οι παραβάσεις επισύρουν αυστηρές ποινές.
10. Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε παραλίες οφείλουν να έχουν εμφανές το QR code του app καταγγελιών MyCoast, ώστε οι πολίτες να μπορούν να ενημερώνονται και να υποβάλλουν καταγγελίες άμεσα. Η απουσία της πινακίδας επιφέρει πρόστιμο 1.000 ευρώ.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
