Προϋπολογισμό ύψους 24 δισ. δολαρίων θα διαθέσει η Τουρκία για τον Ατσάλινο Θόλο (Çelik Kubbe) που αναπτύσσει, ένα ενοποιημένο σύστημα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας (IAMD).
Την αναφορά έκανε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατά την εναρκτήρια ομιλία του στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, που πραγματοποιήθηκε στην Άγκυρα, χαρακτηρίζοντας «απαραίτητες για τη συμμαχία» τις δυνατότητες του τουρκικού «θόλου».
Παράλληλα, ο Τούρκος πρόεδρος εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς ΗΠΑ, Ισπανία, Γερμανία αλλά και Ιταλία για την προστασία που παρείχαν στη χώρα του μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
ΗΠΑ, Ισπανία και Γερμανία έσπευσαν να ενεργοποιήσουν ή να ενισχύσουν τα νατοϊκά οπλικά συστήματα που κατέχουν στο έδαφος της Τουρκίας, η οποία δέχθηκε τέσσερις επιθέσεις από ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους.
Οι δύο επιθέσεις αναχαιτίστηκαν από τα νατοϊκά Patriot (κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μεγάλου βεληνεκούαμερικανικής κατασκευής) στην τουρκική επικράτεια και οι έτερες από ναυτικές δυνάμεις της συμμαχίας.
Γιατί η Άγκυρα επενδύει στον «Ατσάλινο Θόλο»
Οι επιθέσεις ανέδειξαν την ευαλωτότητα της Τουρκίας σε πυραυλικές επιθέσεις και τα υπαρκτά κενά της (αχανούς) αεράμυνας της, τα οποία η Άγκυρα θεωρεί ότι μπορεί να καλύψει με το νέο της εγχείρημα.
Σύμφωνα με Έλληνες ανώτατους στρατιωτικούς αξιωματούχους, μια από τις βασικές προτεραιότητες των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας μας είναι η αύξηση της δυνατότητά τους για στρατηγικά πλήγματα βάθους.
Το σχέδιο για τον τουρκικό Ατσάλινο Θόλο παρουσιάστηκε το καλοκαίρι του 2024. Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη, πολυεπίπεδη αρχιτεκτονική αεράμυνας, η φιλοσοφία της οποίας παραπέμπει στον ισραηλινό Σιδερένιο Θόλο. Περιλαμβάνει τέσσερα επίπεδα άμυνας: πολύ μικρής, μικρής, μεσαίας και μεγάλης εμβέλειας.
Ο «θόλος» θα λειτουργεί ως «ομπρέλα» ενσωματώνοντας ραντάρ, αισθητήρες, πυραύλους και κέντρο διοίκησης και ελέγχου με Τεχνητή Νοημοσύνη κάτω από μια κοινή δομή δικτύου.
Η φιλοσοφία του συστήματος είναι να «βλέπει» όλους τους τύπους των απειλών (μη επανδρωμένα αεροχήματα, πύραυλοι κρουζ, μαχητικά αεροσκάφη, βαλιστικοί πύραυλοι), από χαμηλό υψόμετρο έως το διάστημα, σε μια ενιαία ολοκληρωμένη αεροπορική εικόνα και να τους εξουδετερώνει με τα κατάλληλα πυρομαχικά.
Η τεχνητή νοημοσύνη στον πυρήνα του συστήματος
Το Σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου Αεράμυνας (HAKIM) που αναπτύχθηκε από την εταιρεία ASELSAN (τη μεγαλύτερη αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας) θα λειτουργεί ως «εγκέφαλος» της δομής. Μέσα σε δευτερόλεπτα, χρησιμοποιώντας Τεχνητή Νοημοσύνη θα αναθέτει την αναχαίτηση του στόχου στην κατάλληλη μονάδα αεράμυνας.
Η αυτόματη διαχείριση εμπλοκών (battle management) υπηρετεί τόσο την οικονομία πυρός όσο και την αντιμετώπιση πιθανού κορεσμού της αεράμυνας.
Σύμφωνα με το «millisavunma», μια μπαταρία του Ατσάλινου Θόλου μπορεί ταυτόχρονα να «κλειδώσει» και να καθοδηγήσει πυραύλους σε περισσότερους από 10 στόχους.
«Ένα από τα πράγματα που κάνουν τον ‘’Ατσάλινο Θόλο’’ μοναδικό είναι η ενσωμάτωση του ηλεκτρονικού πολέμου σε αυτό. Αισθητήρες ηλεκτρονικού πολέμου σχεδιάστηκαν επίσης για να ενσωματωθούν σε αυτό το σύστημα», ανέφερε ο γενικός διευθυντής της ASELSAN, Αχμέτ Ακιόλ, προαναγγέλλοντας ότι το 2027 η εταιρεία του θα παραδώσει περισσότερα από 100 συστήματα για τον θόλο.
Τα οπλικά συστήματα που συνθέτουν τον «Ατσάλινο Θόλο»
Ο «θόλος» δοκιμάστηκε στη φετινή στρατιωτική άσκηση «Έφεσος» (15 Απριλίου - 21 Μαΐου). Το σύστημα, όπως παρουσιάστηκε εκεί, συνδυάζει:
- τον πύραυλο αναχαίτισης μεγάλου βεληνεκούς Siper,
- τον πύραυλο μεσαίου βεληνεκούς Hisar-O,
- τον πύραυλο μικρής εμβέλειας Hisar-A,
- το φορητό σύστημα αεράμυνας Sungur, και
- το σύστημα αεράμυνας μικρού βεληνεκούς TOLGA.
Η πακιστανική αμυντική ιστοσελίδα «Quwa» υπογραμμίζει ότι κατά την διάρκεια της άσκησης παρουσιάστηκε και δοκιμάστηκε η δικτυοκεντρική λειτουργία του τουρκικού «θόλου» χωρίς -όπως αναφέρει- να έχει επιβεβαιωθεί δημοσίως ότι πραγματοποιήθηκαν ζωντανές αναχαιτίσεις εναέριων στόχων με πραγματικά πυρά.
Η τουρκική αμυντική βιομηχανία και οι ξένες συνεργασίες
Υπό το πρίσμα της εξέλιξης της αμυντικής της βιομηχανίας και δεδομένου ότι η Άγκυρα επιθυμεί την απελευθέρωση των δυνατοτήτων της αεράμυνας της από ξένα συστήματα και πιθανούς περιορισμούς, η Προεδρία Αμυντικής Βιομηχανίας (SSB) ισχυρίζεται ότι ο «θόλος» θα βασίζεται σε εγχώριες αμυντικές λύσεις.
Οι κύριες εταιρείες – ανάδοχοι του προγράμματος είναι οι τουρκικές ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN, TÜBİTAK SAGE και MKE. Άλλες τουρκικές εταιρείες θα μετάσχουν έμμεσα ως προμηθευτές υποσυστημάτων όπως ραντάρ, αισθητήρες, οχήματα (πχ Otokar) κλπ.
Μπορεί η τουρκική «αυτονομία» να επιτευχθεί στον απόλυτο βαθμό; Η ανάγκη για αμερικανικούς κινητήρες στο εγχώριας ανάπτυξης μαχητικό πέμπτης γενιάς τύπου KAAN δείχνει πώς πρόκειται για εγχείρημα.
Όσον αφορά την περεταίρω ανάπτυξη του «θόλου», η Άγκυρα ενδιαφέρεται για την απόκτηση του SAMP/T. Το προηγμένο κινητό σύστημα αεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας αποτελεί προϊόν γαλλο-ιταλικής συνεργασίας.
Το Παρίσι, σύμφωνα με το Reuters, παρουσιάζεται πλέον ανοιχτό σε μια πώληση του στην Άγκυρα. Γαλλία, Το 2017, Γαλλία, Ιταλία και Τουρκία, ξεκίνησαν συζητήσεις συνεργασίας, περιλαμβανομένων μελετών για συμπαραγωγή και ανάπτυξη.
Η αντιπαράθεση Παρισιού και Άγκυρας σε μια σειρά πεδίων (Λιβυκό, Συρία, τουρκική επιθετικότητα εναντίον Ελλάδος και Κύπρου) πάγωσε το εγχείρημα.
Σε κάθε περίπτωση, ορισμένα τμήματα του Ατσάλινου Θόλου βρίσκονται ήδη σε επιχειρησιακή λειτουργία. Ωστόσο, η πλήρης ανάπτυξη του προγράμματος εκτιμάται ότι θα απαιτήσει αρκετά ακόμη χρόνια, καθώς συμβάσεις με τις εμπλεκόμενες εταιρείες εκτείνονται έως το 2032.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
