Μενδώνη: Ενιαίος σχεδιασμός για την προστασία του Ζαππείου

Ευρεία σύσκεψη πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο Πολιτισμού υπό την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, με τη συμμετοχή του Προέδρου της Επιτροπής Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος Λευτέρη Γιοβανίδη, της Γενικής Γραμματέως Πολιτισμού Ολυμπίας Βικάτου, συνεργατών του Ζαππείου Μεγάρου και υπηρεσιακών στελεχών του ΥΠΠΟ.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, αντικείμενο της σύσκεψης ήταν ο συντονισμός των ενεργειών του Υπουργείου και της Επιτροπής Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος για την προστασία και ανάδειξη του Ζαππείου Μεγάρου και του περιβάλλοντος χώρου, βάσει του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου και των διατάξεων της αρχαιολογικής νομοθεσίας.

Το Ζάππειο Μέγαρο, άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορία της νεότερης Αθήνας και την αναβίωση της ολυμπιακής ιδέας, αποτελεί ένα από τα πλέον εμβληματικά νεοκλασικά κτήρια της πρωτεύουσας. Η ανέγερσή του συνδέεται με το όραμα και το κληροδότημα του εθνικού ευεργέτη Ευαγγέλη Ζάππα για την αναβίωση των Ολυμπίων.

Μαζί με τους κήπους και τον ευρύτερο περιβάλλοντα χώρο του, συγκροτεί ένα ιστορικό σύνολο ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής, πολιτιστικής και περιβαλλοντικής αξίας.

Συντονισμός ενόψει της Ελληνικής Προεδρίας στην ΕΕ

Η Λίνα Μενδώνη τόνισε την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης του συντονισμού μεταξύ των δύο φορέων, ενόψει της ανάληψης από την Ελλάδα της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Στόχος είναι η έγκαιρη προετοιμασία και η αποτελεσματική υλοποίηση των απαιτούμενων παρεμβάσεων και δράσεων.

Ανάδειξη του λόφου Αρδηττού και του ιστορικού τοπίου

Η συζήτηση επεκτάθηκε στον λόφο του Αρδηττού, όπου αποτυπώνεται η ιστορία της αρχαίας και νεότερης Αθήνας. Ο λόφος, άρρηκτα συνδεδεμένος με το Ζάππειο, αποτέλεσε μαζί με τον λόφο της Άγρας το φυσικό ανάγλυφο που καθόρισε τη μορφή του σταδίου από την κλασική αρχαιότητα.

Η προστασία του φυσικού τοπίου και των αρχαιολογικών καταλοίπων, όπως του ναού της Θεάς Τύχης και του μνημείου της Ρήγιλας, θεωρείται αναπόσπαστο μέρος της διαχείρισης του ευρύτερου μνημειακού συνόλου.

Νέος αρχαιολογικός χώρος στη λεωφόρο Βασιλίσσης Όλγας

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη λεωφόρο Βασιλίσσης Όλγας, κρίσιμο συνδετικό άξονα μεταξύ Ζαππείου και Ολυμπιείου. Η αρχαιολογική έρευνα έχει φέρει στο φως σημαντικά κατάλοιπα της Αθήνας των κλασικών και αυτοκρατορικών χρόνων, όπως λουτρικές και οικιστικές εγκαταστάσεις.

Με την ολοκλήρωση των εργασιών ανάδειξης από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλεως Αθηνών, θα αποδοθεί στην πόλη ένας νέος σημαντικός αρχαιολογικός χώρος. Μέρος του συγκροτήματος των ρωμαϊκών χρόνων, που ανασκάφηκε από τον Στέφανο Κουμανούδη τον 19ο αιώνα, χωροθετείται στους κήπους του Ζαππείου.

Ζητούμενο παραμένει η διαμόρφωση ενός πλαισίου συνεργασίας για την προστασία, ανάδειξη και διαχείριση των χώρων αυτών, σύμφωνα με τις αρμοδιότητες κάθε φορέα και με σεβασμό στον ιδιαίτερο χαρακτήρα τους.

Μνημόνιο Συνεργασίας για την ολοκληρωμένη διαχείριση

Οι δύο πλευρές κατέληξαν στην υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και της Επιτροπής Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος. Το Μνημόνιο θα καλύπτει το σύνολο των χώρων που υπάγονται στο Κληροδότημα, καθορίζοντας το πλαίσιο συνεργασίας για την ωρίμανση και υλοποίηση των αναγκαίων μελετών και παρεμβάσεων.

Βασική κατεύθυνση της συνεργασίας είναι η αντιμετώπιση του Ζαππείου, του Αρδηττού και του περιβάλλοντος χώρου ως ενιαίου ιστορικού και πολιτιστικού τοπίου, όπου συνυπάρχουν η αρχαία τοπογραφία, η νεοκλασική αρχιτεκτονική και το φυσικό περιβάλλον της σύγχρονης πόλης.

Οι σχεδιαζόμενες δράσεις θα υλοποιηθούν με απόλυτο σεβασμό στην αρχαιολογική, ιστορική, αρχιτεκτονική και περιβαλλοντική αξία των χώρων, με στόχο τη βιώσιμη διαχείριση και την ουσιαστική ανάδειξή τους.