Νέα δεδομένα στην καθημερινότητα των οικογενειών φέρνει η απαγόρευση πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών, που θα ενεργοποιηθεί από την αρχή του επόμενου έτους, με την ψήφιση του νομοσχεδίου να έχει προγραμματιστεί για τις 22 Οκτωβρίου 2026.
Με το νέο νομοσχέδιο του υπ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης που βρίσκεται ήδη στη Βουλή, η κυβέρνηση επιχειρεί να μεταφέρει την ευθύνη προστασίας των ανηλίκων από τους γονείς στις εταιρείες τεχνολογίας, αξιοποιώντας τον ευρωπαϊκό Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) και εργαλεία όπως το Kids Wallet.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 οι μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες θα πρέπει να ελέγχουν την ηλικία των χρηστών τους, βάζοντας τέλος στην πρακτική της απλής δήλωσης ημερομηνίας γέννησης.
Το νέο πλαίσιο αφορά κυρίως δημοφιλείς πλατφόρμες όπως το Instagram, το Facebook και το TikTok, ενώ προβλέπει ελέγχους και για τους λογαριασμούς που ήδη χρησιμοποιούν ανήλικοι.
Για τους γονείς, ωστόσο, το ενδιαφέρον στρέφεται στο πώς θα λειτουργεί ο έλεγχος, τι θα συμβεί με τους υπάρχοντες λογαριασμούς των παιδιών, ποιες εφαρμογές θα συνεχίσουν να επιτρέπονται και τι μπορούν να κάνουν εάν μια πλατφόρμα δεν τηρεί τους νέους κανόνες.
Ποια παιδιά αφορά η απαγόρευση και πότε ξεκινά
Το νέο ηλικιακό όριο αφορά τα παιδιά που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους, με το νομοσχέδιο να προβλέπει ειδικό τρόπο υπολογισμού της ηλικίας, καθώς ο έλεγχος δεν θα βασίζεται αποκλειστικά στην ακριβή ημερομηνία γενεθλίων.
Σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, ως ημερομηνία συμπλήρωσης του ηλικιακού ορίου λαμβάνεται η 1η Ιανουαρίου του έτους κατά το οποίο ο ανήλικος γίνεται 15 ετών.
Αυτό σημαίνει ότι από την 1η Ιανουαρίου 2027 τα παιδιά που έχουν γεννηθεί το 2012 θα θεωρούνται ότι πληρούν το ηλικιακό όριο, ακόμη και αν τα γενέθλιά τους είναι αργότερα μέσα στη χρονιά.
Αντίθετα, τα παιδιά που έχουν γεννηθεί το 2013 και μετά θα βρίσκονται κάτω από το προβλεπόμενο όριο και δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που καλύπτει η ρύθμιση.
Το μέτρο, πάντως, δεν αποτελεί γενική απαγόρευση χρήσης του διαδικτύου ούτε απαγόρευση κατοχής κινητού τηλεφώνου από ανηλίκους.
Ποιες εφαρμογές απαγορεύονται και ποιες εξαιρούνται
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης που επιτρέπουν τη δημιουργία προσωπικού προφίλ, τη δημοσίευση περιεχομένου και την αλληλεπίδραση μεταξύ χρηστών.
Όπως έχει διευκρινίσει ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, η ρύθμιση αφορά υπηρεσίες όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok.
Η λογική της παρέμβασης συνδέεται με τα χαρακτηριστικά αυτών των εφαρμογών, όπως η συνεχής ροή βίντεο και αναρτήσεων, οι αλγόριθμοι προτάσεων και οι μηχανισμοί που ενθαρρύνουν την παρατεταμένη χρήση.
Διαφορετική αντιμετώπιση προβλέπεται για τις εφαρμογές που χρησιμοποιούνται κυρίως για προσωπική επικοινωνία, όπως το WhatsApp και το Messenger δεν περιλαμβάνονται στην απαγόρευση με τον τρόπο που αυτή έχει παρουσιαστεί.
Αυτό σημαίνει ότι οι γονείς δεν θα πρέπει να θεωρούν ότι κάθε εφαρμογή που επιτρέπει την επικοινωνία μέσω κινητού θα αποκλειστεί αυτομάτως.
Για άλλες πλατφόρμες, όπως το Snapchat, η ακριβής αντιμετώπιση παραμένει αντικείμενο αξιολόγησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Τι θα συμβεί με τους λογαριασμούς που έχουν ήδη τα παιδιά
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα αφορά τους ανηλίκους που διαθέτουν ήδη λογαριασμούς στα social media.
Οι πλατφόρμες θα πρέπει να διαθέτουν αξιόπιστους μηχανισμούς ελέγχου και να προχωρήσουν σε επανεπαλήθευση της ηλικίας των υφιστάμενων χρηστών.
Επομένως, το γεγονός ότι ένα παιδί έχει ήδη λογαριασμό στο Instagram ή στο TikTok δεν σημαίνει ότι θα μπορεί να συνεχίσει να τον χρησιμοποιεί ελεύθερα μετά την έναρξη εφαρμογής της ρύθμισης.
Αυτό ισχύει ακόμη και στις περιπτώσεις όπου κατά την αρχική εγγραφή είχε δηλωθεί μεγαλύτερη ηλικία.
Ωστόσο, δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως με ποια ακριβώς διαδικασία κάθε εταιρεία θα περιορίζει ή θα απενεργοποιεί τους λογαριασμούς που δεν πληρούν το ηλικιακό όριο.
Για τον λόγο αυτό, οι γονείς δεν θα πρέπει να θεωρούν δεδομένο ότι όλοι οι λογαριασμοί θα διαγραφούν αυτομάτως την 1η Ιανουαρίου.
Ο κεντρικός ρόλος του Kids Wallet
Η σημαντικότερη αλλαγή βρίσκεται στον τρόπο επαλήθευσης της ηλικίας των χρηστών, καθώς θα πρέπει οι πλατφόρμες να αξιοποιούν αξιόπιστες τεχνολογικές λύσεις για να διαπιστώνουν εάν ένας χρήστης βρίσκεται κάτω από το ηλικιακό όριο.
Στην Ελλάδα, ένα από τα διαθέσιμα εργαλεία είναι το Kids Wallet, η εφαρμογή που έχει αναπτυχθεί για τη διαχείριση ψηφιακών στοιχείων ανηλίκων και την υποστήριξη του γονικού ελέγχου.
Η βασική αρχή είναι ότι μια πλατφόρμα δεν χρειάζεται να λαμβάνει όλα τα προσωπικά δεδομένα ενός παιδιού για να γνωρίζει εάν αυτό επιτρέπεται να χρησιμοποιεί την υπηρεσία.
Μέσω του Kids Wallet μπορεί να παρέχεται μια ψηφιακή επιβεβαίωση ότι ο χρήστης βρίσκεται πάνω ή κάτω από το προβλεπόμενο όριο, χωρίς να γνωστοποιείται η πλήρης ημερομηνία γέννησης και να περιορίζεται η διαβίβαση προσωπικών πληροφοριών.
Ωστόσο, η εγκατάσταση του Kids Wallet δεν αποτελεί υποχρεωτική προϋπόθεση, καθώς το νομοθετικό πλαίσιο παραμένει τεχνολογικά ουδέτερο και οι πλατφόρμες μπορούν να χρησιμοποιούν άλλες αξιόπιστες μεθόδους επαλήθευσης ηλικίας.
Οι γονείς που επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν το Kids Wallet μπορούν να αναζητήσουν την εφαρμογή για κινητές συσκευές και να ακολουθήσουν τη διαδικασία ταυτοποίησης.
Για την ενεργοποίησή της απαιτούνται οι προσωπικοί κωδικοί Taxisnet του γονέα ή κηδεμόνα, καθώς και η προηγούμενη εγγραφή στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας για την επιβεβαίωση του αριθμού κινητού τηλεφώνου.
Η εφαρμογή επιτρέπει την αποθήκευση των ψηφιακών στοιχείων ταυτότητας του ανηλίκου και παρέχει εργαλεία γονικού ελέγχου.
Μέσω αυτών, οι γονείς μπορούν να περιορίζουν ή να αποκλείουν την πρόσβαση σε συγκεκριμένες εφαρμογές και διαδικτυακές υπηρεσίες από τη συσκευή του παιδιού.
Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς πριν από την 1η Ιανουαρίου
Παρότι η ευθύνη για τον έλεγχο της ηλικίας μεταφέρεται στις τεχνολογικές εταιρείες, οι γονείς μπορούν να προετοιμαστούν από σήμερα.
- Το πρώτο βήμα είναι να γνωρίζουν ποιες εφαρμογές χρησιμοποιούν τα παιδιά τους και εάν έχουν δημιουργήσει λογαριασμούς με διαφορετική ηλικία από την πραγματική.
- Παράλληλα, είναι σημαντικό να εξετάσουν τις διαθέσιμες ρυθμίσεις γονικού ελέγχου στο κινητό τηλέφωνο, στο tablet και στις ίδιες τις εφαρμογές.
- Οι γονείς μπορούν να περιορίζουν τον ημερήσιο χρόνο χρήσης, να ελέγχουν τις λήψεις νέων εφαρμογών και να ενεργοποιούν φίλτρα για ακατάλληλο περιεχόμενο.
- Χρήσιμη πηγή ενημέρωσης αποτελεί η κρατική πλατφόρμα parco.gov.gr, η οποία συγκεντρώνει οδηγίες και εργαλεία για την προστασία των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον.
- Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και κατά τη διαδικασία επαλήθευσης ηλικίας.
Οι γονείς δεν πρέπει να χρησιμοποιούν τη δική τους ψηφιακή ταυτότητα για να εμφανίσουν έναν λογαριασμό ανηλίκου ως λογαριασμό ενηλίκου, καθώς έτσι ενδέχεται να παρακάμπτονται οι περιορισμοί που έχουν σχεδιαστεί για την προστασία των παιδιών.
- Πέρα από τα τεχνολογικά εργαλεία, σημαντικό παραμένει και το ζήτημα της ενημέρωσης των ανηλίκων.
Η συζήτηση για τον διαδικτυακό εκφοβισμό, την επικοινωνία με αγνώστους, τη δημοσιοποίηση προσωπικών δεδομένων και την υπερβολική χρήση των εφαρμογών δεν μπορεί να αντικατασταθεί από ένα ηλικιακό όριο.
Πως θα κάνουν καταγγελία οι γονείς και ποια πρόστιμα προβλέπονται
Εάν μια πλατφόρμα δεν εφαρμόζει τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις, οι πολίτες θα μπορούν να υποβάλλουν καταγγελία στην Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ).
Εφόσον η εταιρεία έχει έδρα σε άλλο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η υπόθεση θα μπορεί να διαβιβάζεται στην αρμόδια ευρωπαϊκή Αρχή μέσω των μηχανισμών συνεργασίας του DSA.
Οι κυρώσεις για παραβάσεις των υποχρεώσεων του ευρωπαϊκού Κανονισμού μπορούν να φτάσουν έως και το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών μιας εταιρείας.
Πρόκειται για πρόστιμα που αφορούν τις ψηφιακές πλατφόρμες και όχι τους γονείς των ανηλίκων.
Η επιβολή τους, πάντως, δεν θα είναι αυτόματη για κάθε περιστατικό πρόσβασης παιδιού κάτω των 15 ετών, αλλά θα εξαρτάται από τη διαπίστωση συγκεκριμένης παράβασης και την αρμόδια διαδικασία ελέγχου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
