Η Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος έχει ολοκληρώσει το ήμισυ της ύλης που επεξεργάζεται, βάσει της πρότασης της Νέας Δημοκρατίας για την αναμόρφωση του Καταστατικού Χάρτη.
Η διαδικασία εξελίσσεται με έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις, καθώς η αντιπολίτευση δηλώνει πως δεν πρόκειται να δώσει «λευκή επιταγή» στην κυβερνητική πλειοψηφία.
Η στάση αυτή αποτυπώνει τη βούληση των κομμάτων να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στην επόμενη, Αναθεωρητική Βουλή, τόσο στη νομοτεχνική κατάστρωση των αναθεωρητέων διατάξεων όσο και στη δυνατότητα να μπλοκάρουν προτάσεις με τις οποίες διαφωνούν.
Εφόσον καμία διάταξη δεν συγκεντρώσει 180 ψήφους στην τρέχουσα Βουλή, ο ρόλος της αντιπολίτευσης στην επόμενη φάση θα είναι καθοριστικός.
Παρά τη ρητή άρνηση για «λευκή επιταγή», οι μέχρι τώρα τοποθετήσεις δείχνουν τις προτεραιότητες κάθε κόμματος. Με εξαίρεση την Πλεύση Ελευθερίας, που έχει αποχωρήσει από τις εργασίες, τα κόμματα έχουν παρουσιάσει τις θέσεις τους για τα άρθρα του Συντάγματος που προτείνονται προς αναθεώρηση.
Προτάσεις για τα ατομικά δικαιώματα και την τεχνητή νοημοσύνη
Η Νέα Δημοκρατία εισηγείται νέο άρθρο 5β για την ηθική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και τη δημιουργία ανεξάρτητης αρχής αναφοράς. Το ΠΑΣΟΚ προτείνει εκτενείς αλλαγές στα άρθρα 5 και 5α, με έμφαση στην προστασία από έμφυλη βία, τη διαφάνεια και τα ψηφιακά δικαιώματα.
Ο ΣΥΡΙΖΑ ζητά ρητή αναφορά στις γυναικοκτονίες και διεύρυνση της προστασίας από διακρίσεις, ενώ το ΚΚΕ τονίζει την ανάγκη κρατικής ευθύνης για την προστασία των γυναικών.
Η Ελληνική Λύση υπογραμμίζει ότι το Σύνταγμα πρέπει να θέτει όρια στην τεχνολογία, και η «Νίκη» ζητά προστασία της ανθρώπινης μοναδικότητας και του εμβρύου.
Ελευθερία του Τύπου και ΜΜΕ
Η Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ προτείνουν εκσυγχρονισμό των άρθρων 14 και 15, με στόχο τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας και της πολυφωνίας. Ο ΣΥΡΙΖΑ ζητά ενίσχυση της διαφάνειας και του ρόλου του ΕΣΡ, ενώ το ΚΚΕ επικρίνει την «ασυδοσία των καναλαρχών».
Η Ελληνική Λύση και η «Νίκη» συνδέουν την ελευθερία του Τύπου με την κοινωνική ευθύνη και την προαγωγή της εθνικής ταυτότητας.
Άρθρο 16 – Ανώτατη Εκπαίδευση
Η Νέα Δημοκρατία προτείνει τη δυνατότητα λειτουργίας πανεπιστημίων μη δημόσιου χαρακτήρα, υπό κρατική εποπτεία.
Το ΠΑΣΟΚ συμφωνεί με τη λειτουργία μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ επιμένουν στην αποκλειστικότητα των δημόσιων πανεπιστημίων. Η Ελληνική Λύση ζητά παράλληλη λειτουργία ιδιωτικών και δημοτικών ΑΕΙ, ενώ η «Νίκη» απορρίπτει κάθε τροποποίηση του άρθρου 16.
Περιουσία, στέγη και περιβάλλον
Στο άρθρο 17, η Νέα Δημοκρατία προτείνει ευρύτερη προστασία της περιουσίας και αποζημίωση για περιορισμούς χρήσης. Το ΠΑΣΟΚ ζητά ειδικούς περιορισμούς σε παραμεθόριες περιοχές, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ θέτει ζητήματα επιτάχυνσης απαλλοτριώσεων. Η «Νίκη» εισηγείται απόλυτη προστασία της πρώτης κατοικίας.
Στο άρθρο 21, η Νέα Δημοκρατία προτείνει συνταγματική μέριμνα για προσιτή στέγη και διαγενεακή δικαιοσύνη. Το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ ζητούν συνταγματική κατοχύρωση του ΕΣΥ και της στεγαστικής πολιτικής, ενώ η «Νίκη» συνδέει την οικογένεια με τη δημογραφική ανάπτυξη και την προστασία της ζωής του αγέννητου παιδιού.
Για το άρθρο 24, η Νέα Δημοκρατία εισάγει την έννοια του περιβαλλοντικού ισοζυγίου και της διαχείρισης υδάτινων πόρων. Το ΠΑΣΟΚ δίνει έμφαση στη δίκαιη ενεργειακή μετάβαση, ενώ η Ελληνική Λύση ζητά ρητή κατοχύρωση του νερού ως δημόσιου αγαθού.
Θεσμικές αλλαγές και διακυβέρνηση
Η Νέα Δημοκρατία προτείνει μία εξαετή θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, κατάργηση της πρόωρης διάλυσης της Βουλής για «εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας» και νέους κανόνες για τα δημοψηφίσματα.
Το ΠΑΣΟΚ επιμένει σε υπερκομματικό Πρόεδρο, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ εκφράζει ανησυχία για υποβάθμιση του θεσμού. Όλα τα κόμματα τοποθετούνται υπέρ της ανάγκης θεσμικής σταθερότητας, αλλά με διαφορετικές προσεγγίσεις.
Δικαιοσύνη και εκλογικό σύστημα
Η Νέα Δημοκρατία εισηγείται μεταρρυθμίσεις για τη διαδικασία δίωξης μελών της κυβέρνησης, τα δικαστικά ασυμβίβαστα και την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή.
Το ΠΑΣΟΚ προτείνει μεικτή επιτροπή χωρίς κομματική επιρροή, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ επιδιώκει θεσμική εξισορρόπηση. Το ΚΚΕ ζητά εκλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης από ευρύτερο εκλεκτορικό σώμα και πλήρη κατάργηση της κυβερνητικής παρέμβασης.
Η συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος αναμένεται να συνεχιστεί με έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις, καθώς κάθε κόμμα επιχειρεί να διαμορφώσει το δικό του αποτύπωμα στις αλλαγές που θα καθορίσουν το θεσμικό πλαίσιο της επόμενης δεκαετίας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
