Μου αρέσουν οι startups και θεωρώ εξαιρετικά θετικό ότι τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα μιλάμε περισσότερο για τεχνολογία, επενδύσεις και επιχειρηματικότητα. Υπάρχει όμως κάτι που με προβληματίζει στον τρόπο με τον οποίο αφηγούμαστε την επιχειρηματική επιτυχία.
Έχουμε αρχίσει να ενδιαφερόμαστε υπερβολικά για τις εξαιρέσεις.
Ποια εταιρεία σήκωσε 50 εκατομμύρια. Ποια έγινε unicorn. Ποιος founder έκανε exit. Ποια είναι η επόμενη ελληνική εταιρεία που μπορεί να φτάσει αποτίμηση ενός δισεκατομμυρίου.
Όλα αυτά έχουν αξία. Αλλά μια οικονομία δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο σε unicorns.
Χρειάζεται κάτι πολύ λιγότερο εντυπωσιακό και, κατά τη γνώμη μου, πολύ πιο σημαντικό. Xιλιάδες καλές εταιρείες που καταφέρνουν να περάσουν από τους 5 ανθρώπους στους 20, από τους 20 στους 50 και από τους 50 στους 100 ή 200.
Το λέω και μέσα από προσωπική εμπειρία. Όταν ξεκινάς μια εταιρεία από το μηδέν και κάποια στιγμή βλέπεις την ομάδα να ξεπερνά τους 100 ανθρώπους, αντιλαμβάνεσαι ότι η αξία αυτής της ανάπτυξης δεν βρίσκεται μόνο στον τζίρο της επιχείρησης.
Πίσω από κάθε θέση υπάρχει ένας μισθός, μια οικογένεια, κατανάλωση, φόροι, ασφαλιστικές εισφορές και εμπειρία που δημιουργείται μέσα στην οικονομία. Υπάρχουν νέοι άνθρωποι που αποκτούν την πρώτη τους επαγγελματική ευκαιρία και άλλοι που γίνονται managers για πρώτη φορά. Υπάρχουν προμηθευτές και συνεργάτες που μεγαλώνουν μαζί με την εταιρεία.
Αυτό είναι οικονομικό οικοσύστημα.
Και δεν χρειάζεται η εταιρεία να αξίζει ένα δισεκατομμύριο για να το δημιουργήσει.
Στη δική μου περίπτωση, η ανάπτυξη δεν ήρθε από έναν γύρο χρηματοδότησης που ξαφνικά άλλαξε τα πάντα. Ήρθε πολύ περισσότερο μέσα από πελάτες, νέες συνεργασίες, προσλήψεις, λάθη, επανεπένδυση και σταδιακή ανάπτυξη.
Δεν είναι τόσο εντυπωσιακή ιστορία για πρωτοσέλιδο.
Είναι όμως πιθανότατα πολύ πιο κοντά στον τρόπο με τον οποίο μπορούν να μεγαλώσουν χιλιάδες ελληνικές επιχειρήσεις.
Έχουμε την τάση να αντιμετωπίζουμε μια εταιρεία που απασχολεί 80 ή 150 ανθρώπους περίπου ως κάτι ενδιάμεσο. Δεν είναι πια startup, δεν είναι όμως και ένας μεγάλος πολυεθνικός όμιλος. Κατά τη γνώμη μου, ακριβώς αυτές οι εταιρείες είναι κρίσιμες.
Γιατί έχουν περάσει το δυσκολότερο πρώτο στάδιο. Έχουν αποδείξει ότι υπάρχει αγορά για αυτό που κάνουν. Έχουν πελάτες, ανθρώπους και κάποια οργανωτική δομή. Αν μπορέσουν να κάνουν το επόμενο βήμα, μπορούν να δημιουργήσουν δυσανάλογα μεγαλύτερη αξία.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτό το επόμενο βήμα είναι δύσκολο.
Χρειάζεσαι κεφάλαιο κίνησης. Χρειάζεσαι στελέχη. Πρέπει να επενδύσεις σε διαδικασίες που δεν ήταν απαραίτητες όταν ήσουν μικρός. Πρέπει να αρχίσεις να κοιτάς αγορές εκτός Ελλάδας και να ανταγωνίζεσαι εταιρείες πολύ μεγαλύτερες από εσένα.
Και κυρίως πρέπει ο ίδιος ο επιχειρηματίας να αλλάξει.
Το έχω γράψει και το έχω ζήσει: κάποια στιγμή η εταιρεία πρέπει να σταματήσει να εξαρτάται από το αν ο ιδρυτής της μπορεί να δουλέψει άλλες δύο ώρες την ημέρα. Αν η ανάπτυξη απαιτεί συνεχώς περισσότερο προσωπικό χρόνο από έναν άνθρωπο, υπάρχει φυσικό όριο.
Η πραγματική κλιμάκωση ξεκινά όταν δημιουργείται οργανισμός.
Αυτό είναι που θα ήθελα να βλέπω περισσότερο στην ελληνική επιχειρηματική συζήτηση. Όχι λιγότερα startups και όχι λιγότερη φιλοδοξία για unicorns. Περισσότερη φιλοδοξία για το ενδιάμεσο.
Πώς θα πάρουμε μια ελληνική εταιρεία των 30 ανθρώπων και θα τη βοηθήσουμε να γίνει 100; Πώς μια εταιρεία των 100 θα γίνει 300; Πώς θα πουλήσει υπηρεσίες ή προϊόντα στην Ευρώπη χωρίς να χρειαστεί να μεταφέρει την έδρα και το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητάς της εκτός Ελλάδας;
Αν δημιουργήσουμε εκατοντάδες τέτοιες επιχειρήσεις, η επίδραση στην οικονομία μπορεί να είναι τεράστια ακόμη και αν καμία δεν γίνει ποτέ unicorn.
Μερικές φορές άλλωστε η πιο σημαντική επιχειρηματική ιστορία δεν είναι ότι μια εταιρεία έφτασε αποτίμηση ενός δισεκατομμυρίου.
Είναι ότι ξεκίνησε με δύο ανθρώπους και, δέκα χρόνια αργότερα, εκατό οικογένειες ζουν από αυτήν.
*Ο κ. Γιώργος Λουτριανάκης είναι CEO, PlusHorizon.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
