Η Πρεσβεία της Ελλάδας στα Σκόπια και η Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου των Σκοπίων συνδιοργάνωσαν εκδήλωση αφιερωμένη στον Επιτάφιο Λόγο του Περικλή, όπως αυτός διασώζεται μέσα από το έργο του Θουκυδίδη. Η εκδήλωση είχε ως στόχο την ανάδειξη της διαχρονικής σημασίας του κειμένου για τις δημοκρατικές αξίες και την πολιτική σκέψη.
Η πρωτοβουλία αποτέλεσε την επίσημη παρουσίαση της νέας μετάφρασης του έργου στη γλώσσα της Βόρειας Μακεδονίας, που κυκλοφόρησε από τοπικό εκδοτικό οίκο. Η μετάφραση επιχειρεί να φέρει το κλασικό αυτό κείμενο πιο κοντά στο ευρύ κοινό της χώρας.
Χαιρετισμούς απηύθυναν ο κοσμήτορας της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Σκοπίων, Δρ. Σάσο Γκεοργκίεφσκι, και η Πρέσβης της Ελλάδας στη Βόρεια Μακεδονία, Σοφία Φιλιππίδου. Η κ. Φιλιππίδου τόνισε ότι ο Επιτάφιος Λόγος παραμένει επίκαιρος, καθώς παρουσιάζει τη δημοκρατία ως κουλτούρα ευθύνης, ισότητας ενώπιον του νόμου και προσήλωσης στο κοινό καλό.
Η μεταφράστρια του έργου, Δρ. Μαρία Τσίτσεβα Αλέξιτς, αναφέρθηκε στη σημασία της απευθείας μετάφρασης από τα Αρχαία Ελληνικά. Επεσήμανε ότι η έννοια της αρετής βρίσκεται στον πυρήνα του Επιταφίου Λόγου, αποτυπώνοντας την ουσία της αρχαίας ελληνικής σκέψης.
Ο Επιτάφιος Λόγος μέσα από τη σύγχρονη συνταγματική και πολιτική σκέψη
Ο καθηγητής της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), Σπύρος Βλαχόπουλος, προσέγγισε τον Επιτάφιο Λόγο από συνταγματική σκοπιά, θέτοντας στο επίκεντρο την έννοια του ενεργού πολίτη. Όπως σημείωσε, για τον Περικλή η συμμετοχή στα κοινά δεν ήταν δικαίωμα αλλά καθήκον, ενώ ο πολίτης που αδιαφορούσε για τα δημόσια πράγματα θεωρούνταν άχρηστος για την πόλη.
Ο κ. Βλαχόπουλος υπογράμμισε τις αρχές της ισονομίας και της αξιοκρατίας, καθώς και την αντίληψη του Περικλή για τον πλούτο ως μέσο δράσης και συμμετοχής στον δημόσιο βίο. Η ελευθερία των Αθηναίων, τόνισε, συνυπήρχε με τον σεβασμό στους νόμους και στους άγραφους κανόνες, καθώς η δημοκρατία θεμελιώνεται στους πολίτες που συμμετέχουν και αναλαμβάνουν ευθύνη.
Η δημοκρατία και η ηγεσία υπό το πρίσμα των διεθνών σχέσεων
Η καθηγήτρια της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Σκοπίων, Ιουλία Μπρσάκοσκα-Μπαζέρκοσκα, παρουσίασε τον Περικλή ως πρότυπο υπεύθυνης δημοκρατικής ηγεσίας. Μέσα από το πρίσμα των διεθνών σχέσεων, ανέλυσε τις παρατηρήσεις του Θουκυδίδη για την ανθρώπινη φύση και τη συμπεριφορά των κρατών, αναφερόμενη σε έννοιες όπως η «Παγίδα του Θουκυδίδη» και το δίλημμα ασφαλείας μεταξύ ανερχόμενων και κατεστημένων δυνάμεων.
Τόνισε τη διαρκή σημασία των δημοκρατικών αξιών, των ισχυρών θεσμών και της υπεύθυνης πολιτικής ηγεσίας, που αποτελούν θεμέλια σταθερότητας και ανάπτυξης.
Οι αξίες του Περικλή και η σύγχρονη δημοκρατική θεωρία
Ο καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Σκοπίων, Νέναντ Μάρκοβιτς, ανέδειξε πέντε θεμελιώδεις πολιτικές αξίες που διατρέχουν τον λόγο του Περικλή: ευνομία, ισονομία, ισηγορία, παρρησία και φιλανθρωπία. Τις συνέδεσε με τρεις βασικές προσεγγίσεις της σύγχρονης δημοκρατικής θεωρίας – τη συμμετοχική, τη συναινετική και τη διαβουλευτική δημοκρατία.
Όπως σημείωσε, ο Επιτάφιος Λόγος λειτουργεί όχι μόνο ως επικήδειος αλλά και ως οδηγός για την οργάνωση των πολιτικών κοινοτήτων, προβάλλοντας την ισορροπία ανάμεσα στο καθήκον του πολίτη, την προσωπική ευημερία και την ποιότητα ζωής.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με ζωντανό διάλογο με το κοινό, όπου συζητήθηκαν θέματα δημοκρατίας, πολιτικής συμμετοχής και ευθύνης του πολίτη στη σύγχρονη εποχή.