Η αυξανόμενη καχυποψία των πολιτών απέναντι στους θεσμούς, ως αποτέλεσμα της παγκοσμιοποίησης, των τεχνολογικών εξελίξεων και του ατομικισμού, έχει δημιουργήσει ένα περιβάλλον κρίσης εμπιστοσύνης, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), καθηγητή Μιχάλη Πικραμένο.
Μιλώντας σε εκδήλωση της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ στο Aristotle Innovation Forum, ο κ. Πικραμένος έκανε λόγο για ένα «Κουτί της Πανδώρας» που δύσκολα θα κλείσει.
Όπως ανέφερε, «τα πρόσωπα που ασκούν εξουσία σε όλους τους τομείς -είτε είναι κυβέρνηση, είτε είναι δικαιοσύνη, είτε είναι δημόσια διοίκηση- βρίσκονται μονίμως σε ένα στόχαστρο αρνητικών επιθέσεων», φαινόμενο που εντείνεται μέσα στο «αχανές ψηφιακό σύμπαν».
Ο πολίτης, σημείωσε, αισθάνεται θυμωμένος και καχύποπτος, γεγονός που ενισχύει τη διάδοση θεωριών συνωμοσίας και την αποστασιοποίηση από τους θεσμούς της φιλελεύθερης δημοκρατίας.
Ο πρόεδρος του ΣτΕ περιέγραψε τον «νέο τύπο ανθρώπου» που «δεν μελετά πολύ, δεν διαβάζει πολύ, αλλά ακούει πολύ», με αποτέλεσμα να κυριαρχούν τα συνθήματα και οι επιφανειακές κρίσεις. Αυτή η κατάσταση, όπως είπε, οδηγεί σε ένα «αντιεξουσιαστικό ξέσπασμα» χωρίς δημιουργική προοπτική.
Η ανάγκη ειλικρίνειας και διακριτών ρόλων
Ο κ. Πικραμένος επισήμανε ότι ο δημόσιος διάλογος συχνά χαρακτηρίζεται από υποκρισία και έλλειψη ειλικρίνειας. Τόνισε πως απαιτείται «να μιλήσουμε με ειλικρινή τρόπο για τα προβλήματα της κοινωνίας» και να αποσαφηνιστούν οι ρόλοι των θεσμών.
Η κοινωνία, είπε, έχει πλέον υπερβολικές προσδοκίες από τη Δικαιοσύνη, θεωρώντας ότι μπορεί να υποκαταστήσει την πολιτική και να θεραπεύσει τις απογοητεύσεις της.
«Ας δείξουμε σεβασμό στον κορμό του Συντάγματος»
Αναφερόμενος στη συζήτηση για την αναθεώρηση του Συντάγματος, ο πρόεδρος του ΣτΕ υπογράμμισε την ανάγκη προστασίας του βασικού κορμού του. Κάλεσε να αποφευχθεί η υπερβολική διεύρυνση των διατάξεων, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στην αποδυνάμωση της συνταγματικής σημασίας.
«Ας δείξουμε λίγο σεβασμό στον κορμό του Συντάγματος», ανέφερε, σχολιάζοντας προτάσεις για προσθήκες διατάξεων σχετικά με τη γυναικοκτονία ή την τεχνητή νοημοσύνη.
Ο ίδιος τόνισε ότι ο συνταγματικός νομοθέτης οφείλει να λαμβάνει υπόψη το ευρωπαϊκό πλαίσιο και να επιδιώκει συνδυασμό εθνικής και ευρωπαϊκής διάστασης.
Η επιλογή των ανωτάτων δικαστών
Για την επιλογή των ανωτάτων δικαστών, ο κ. Πικραμένος εξέφρασε την αντίθεσή του στην ανάδειξή τους αποκλειστικά από το εσωτερικό του δικαστικού σώματος.
Επεσήμανε ότι η γνώμη των δικαστών πρέπει να είναι συμβουλευτική και όχι δεσμευτική για την κυβέρνηση. Προειδοποίησε, μάλιστα, για τον κίνδυνο ομαδοποιήσεων και εσωτερικών συγκρούσεων που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη διαφάνεια και την αξιοπιστία της δικαιοσύνης.
Η ευρωπαϊκή διάσταση και οι «α λα καρτ» ευρωπαϊστές
Αναφορικά με το Ενωσιακό Δίκαιο, ο πρόεδρος του ΣτΕ τόνισε ότι η Ελλάδα έχει εκχωρήσει μέρος της κυριαρχίας της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και πως το ευρωπαϊκό δίκαιο κυριαρχεί στη νομοθετική διαδικασία.
Υπενθύμισε περιπτώσεις καταδίκης της χώρας από το ΕΔΔΑ, όπως στην υπόθεση «Λυκουρέζος κατά Ελλάδας», επισημαίνοντας ότι ο συνταγματικός νομοθέτης δεν μπορεί να δρα ανεξέλεγκτα.
«Ευτυχώς που υπάρχει η Ευρώπη», ανέφερε, υπογραμμίζοντας τη θετική επίδραση των ευρωπαϊκών θεσμών στην ενίσχυση του κράτους δικαίου. Επισήμανε, ωστόσο, ότι στην Ελλάδα υπάρχουν και «α λα καρτ ευρωπαϊστές», οι οποίοι βλέπουν την Ευρώπη μόνο μέσα από το οικονομικό πρίσμα.
Η κρίση στην εκπαίδευση και οι νομικές σπουδές
Αναφερόμενος στην εκπαίδευση, ο κ. Πικραμένος στάθηκε στις ελλείψεις της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίες οδηγούν σε φοιτητές χωρίς κριτική σκέψη και δομημένο λόγο.
Εξέφρασε ανησυχία για τη μη υποχρεωτική παρακολούθηση μαθημάτων, τονίζοντας ότι «δεν μπορεί κάποιος να πάρει πτυχίο νομικής χωρίς να πατήσει ποτέ στο πανεπιστήμιο».
Κατά τον ίδιο, η κοινωνία λειτουργεί με ωφελιμιστικά κριτήρια, αντιμετωπίζοντας τα πτυχία ως μέσα για επαγγελματική ανέλιξη. Ωστόσο, η ποιότητα των νομικών σπουδών, όπως είπε, καθορίζει άμεσα το επίπεδο της απονομής της δικαιοσύνης και τη συνολική ποιότητα του νομικού κόσμου της χώρας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
