Οι Κυκλάδες αναδεικνύονται σε έναν από τους πιο δυναμικούς πυλώνες της ελληνικής οικονομίας, συμβάλλοντας κατά 4%-5% στο ΑΕΠ, με τη Σαντορίνη μόνη της να αντιστοιχεί έως και στο 2,5%. Το νησιωτικό σύμπλεγμα αποτελεί ισχυρό κέντρο μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας και πρότυπο βιώσιμης ανάπτυξης, ωστόσο αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις λόγω της νησιωτικότητας.
Σύμφωνα με το Επιμελητήριο Κυκλάδων, οι επιχειρήσεις των νησιών δοκιμάζονται από υψηλό κόστος μεταφορών και ενέργειας, περιορισμένες συνδέσεις, εποχικότητα, δημογραφικές πιέσεις και τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης. Το Επιμελητήριο έχει εκπονήσει υπόμνημα με θέσεις και προτάσεις πολιτικής για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και βιωσιμότητας των επιχειρήσεων, το οποίο θα αποσταλεί στα αρμόδια κέντρα λήψης αποφάσεων. Παράλληλα, καλεί φορείς και μέλη να υποβάλουν παρατηρήσεις έως τις 15 Μαΐου 2026.
Το Επιμελητήριο τονίζει ότι η νησιωτικότητα πρέπει να αποτελεί σταθερή παράμετρο δημόσιας πολιτικής, ζητώντας την πλήρη ενσωμάτωσή της στον σχεδιασμό εθνικών και ευρωπαϊκών στρατηγικών. Χαιρετίζει, επίσης, την πρωτοβουλία του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής για τη διαμόρφωση Εθνικής Στρατηγικής για τον νησιωτικό χώρο, καθώς και τις ευρωπαϊκές δράσεις για ενιαία στρατηγική στα νησιά.
Κύριες προτάσεις και προτεραιότητες
Μεταξύ των βασικών προτάσεων του υπομνήματος περιλαμβάνεται η επαναφορά των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ σε όλα τα νησιά των Κυκλάδων, ως μέτρο αντιστάθμισης του αυξημένου κόστους ζωής και λειτουργίας. Όπως σημειώνεται, η κατάργηση του μέτρου το 2015 δεν απέφερε τα αναμενόμενα δημοσιονομικά οφέλη, ενώ επιβάρυνε σημαντικά την ανταγωνιστικότητα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο υψηλό μεταφορικό κόστος, έως και 50% υψηλότερο από την ηπειρωτική χώρα. Το Επιμελητήριο ζητά την αποκατάσταση της λειτουργίας του Μεταφορικού Ισοδύναμου, καθώς οι καθυστερήσεις πληρωμών από το 2022 επηρεάζουν τη ρευστότητα των επιχειρήσεων. Παράλληλα, επισημαίνεται η ανάγκη επανεξέτασης του σχεδιασμού των ενδοκυκλαδικών δρομολογίων, ώστε να διασφαλιστεί ένα αξιόπιστο και ισόρροπο ακτοπλοϊκό δίκτυο.
Το υπόμνημα αναδεικνύει το έλλειμμα εργατικού δυναμικού, με 5.000 κενές θέσεις το 2024, και τις δυσκολίες εφαρμογής της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας στις νησιωτικές επιχειρήσεις. Επιπλέον, καταγράφονται προβλήματα πρόσβασης σε τραπεζικές υπηρεσίες και χρηματοδότηση, υψηλές προμήθειες στις ηλεκτρονικές συναλλαγές και έλλειψη εξειδικευμένων χρηματοδοτικών εργαλείων για μικρές επιχειρήσεις εκτός τουρισμού.
Το Επιμελητήριο ζητά μεγαλύτερη ευελιξία στις ψηφιακές υποχρεώσεις, ενίσχυση των υποδομών και βελτίωση της τεχνικής υποστήριξης. Παράλληλα, προτείνει την καθιέρωση της αρχής της τοπικής ανταποδοτικότητας για το Τέλος Διαμονής και το Τέλος Κρουαζιέρας, ώστε τα έσοδα να επιστρέφουν στα νησιά για έργα υποδομών και βιώσιμης ανάπτυξης.
Στο υπόμνημα περιλαμβάνονται ακόμη προτάσεις για τη ρύθμιση των πνευματικών δικαιωμάτων μέσω ενιαίου φορέα είσπραξης, τη στήριξη της κτηνοτροφίας και της τοπικής παραγωγής, καθώς και την αναθεώρηση του πλαισίου εμπορικών μισθώσεων, με στόχο τη σταθερότητα των επιχειρήσεων.
Ανάγκη για συνεκτική στρατηγική νησιωτικής ανάπτυξης
Το Επιμελητήριο Κυκλάδων υπογραμμίζει ότι οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της τοπικής οικονομίας και ζητά διαμόρφωση μακροπρόθεσμου πλαισίου πολιτικής για τα νησιά. Η ενίσχυση των υποδομών, η στελέχωση των δημόσιων υπηρεσιών και η προστασία των φυσικών πόρων θεωρούνται βασικές προϋποθέσεις βιώσιμης ανάπτυξης.
Όπως αναφέρεται, η ενίσχυση της νησιωτικής επιχειρηματικότητας είναι στρατηγική προϋπόθεση για την οικονομική συνοχή της χώρας, τη βιωσιμότητα του ελληνικού τουρισμού και τη διατήρηση ζωντανών νησιωτικών κοινωνιών. Το Επιμελητήριο καταλήγει ότι η συγκυρία είναι κρίσιμη, καθώς σε ευρωπαϊκό επίπεδο διαμορφώνεται νέο πλαίσιο πολιτικής για τα νησιά, καθιστώντας αναγκαία την ευθυγράμμιση της εθνικής πολιτικής με τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
