Η ενεργειακή κρίση που προκαλείται από τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή βρέθηκε στο επίκεντρο εκδήλωσης του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΒΕΑ), με θέμα «Ενεργειακές προκλήσεις για την Ελλάδα και την ΕΕ: Οι δρόμοι για επαρκή και πιο φθηνή ενέργεια». Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, διαβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση διαθέτει τα απαραίτητα δημοσιονομικά εργαλεία για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων καθ’ όλη τη διάρκεια της ενεργειακής αναταραχής.
Κατά τη συζήτηση με τον ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Δημήτρη Τσιόδρα, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί κορυφαία εθνική προτεραιότητα. Όπως ανέφερε, οι εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο και η αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ επηρεάζουν τη διεθνή αγορά ενέργειας, καθιστώντας αναγκαία τη συνεχή επαγρύπνηση.
Απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο παρατεταμένης κρίσης, ο κ. Παπασταύρου επισήμανε ότι η Ελλάδα έχει πλέον σημαντικά πλεονεκτήματα, χάρη στη μεγάλη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό της μείγμα. Όπως είπε, αυτό λειτουργεί ως «ασπίδα» απέναντι στις διεθνείς ανατιμήσεις, μειώνοντας την πίεση στους καταναλωτές.
Παράλληλα, τόνισε ότι η χώρα διαθέτει δημοσιονομική σταθερότητα και περιθώρια παρέμβασης. «Η κυβέρνηση έχει αποδείξει από το 2019 ότι όταν χρειάζεται στέκεται δίπλα στην κοινωνία με στοχευμένα μέτρα και όχι με οριζόντιες παρεμβάσεις», ανέφερε, επισημαίνοντας πως η έξοδος από το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας και οι ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις επιτρέπουν τη στήριξη όπου απαιτείται.
Το μήνυμα του υπουργού ήταν σαφές: όσο διαρκεί η κρίση στη Μέση Ανατολή και παραμένει η αβεβαιότητα για τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, η κυβέρνηση θα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και θα παρεμβαίνει όπου χρειάζεται για την προστασία πολιτών και οικονομίας.
Έρευνες υδρογονανθράκων και ενεργειακή αυτονομία
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο υπουργός στις έρευνες υδρογονανθράκων, τονίζοντας ότι μια θετική ανακάλυψη θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για την ελληνική οικονομία. «Η επιτυχία σε ένα οικόπεδο αναβαθμίζει αυτομάτως την αξία ολόκληρου του θαλάσσιου χώρου», σημείωσε, υπογραμμίζοντας πως η Ελλάδα μπορεί τα επόμενα χρόνια να εξελιχθεί σε παραγωγό φυσικού αερίου, ενισχύοντας την ενεργειακή της αυτονομία.
Αναφορικά με τη μετατόπιση του ενδιαφέροντος διεθνών ομίλων προς το Ιόνιο, ο κ. Παπασταύρου ξεκαθάρισε ότι δεν αλλάζει ο εθνικός σχεδιασμός. Οι εταιρείες, όπως εξήγησε, προσαρμόζουν τα επενδυτικά τους χαρτοφυλάκια, ωστόσο οι σεισμικές έρευνες νότια της Κρήτης συνεχίζονται κανονικά. «Το γεγονός ότι η ExxonMobil κατευθύνεται σε γεώτρηση στο Ιόνιο δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπει τις άλλες περιοχές», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός συνέδεσε τις έρευνες με τον στόχο της ενεργειακής ασφάλειας, υποστηρίζοντας ότι η παραγωγή φυσικού αερίου μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά με την πράσινη μετάβαση. Η αξιοποίηση των εγχώριων ενεργειακών πόρων, σε συνδυασμό με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δημιουργεί ένα πιο ανθεκτικό ενεργειακό μείγμα και μειώνει την εξάρτηση από εισαγωγές.
Ρεαλιστική πράσινη μετάβαση και ευρωπαϊκές προκλήσεις
Ο κ. Παπασταύρου υπερασπίστηκε τη θέση της κυβέρνησης υπέρ μιας «ρεαλιστικής πράσινης μετάβασης», σημειώνοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να διατηρήσει τους περιβαλλοντικούς στόχους χωρίς να επιβαρύνει υπέρμετρα επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Ειδική αναφορά έκανε στην ανάγκη αναθεώρησης του χρονοδιαγράμματος του ETS 2, ώστε να αποφευχθούν νέες αυξήσεις στο κόστος θέρμανσης και μετακίνησης.
Αναφερόμενος στον «Κάθετο Διάδρομο» φυσικού αερίου, τον χαρακτήρισε έργο με ευρύτερη γεωστρατηγική σημασία, ικανό να μετατρέψει την Ελλάδα σε βασική ενεργειακή πύλη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και να ενισχύσει τη διασύνδεση αγορών άνω των 100 εκατομμυρίων κατοίκων.
Το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν ότι η Ελλάδα οφείλει να αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα ενεργειακά πλεονεκτήματα – από τις ανανεώσιμες πηγές και τις διασυνδέσεις έως τους υδρογονάνθρακες – για μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια, χαμηλότερο κόστος και ισχυρότερη γεωπολιτική θέση.
Οι παρεμβάσεις Τσιόδρα και Μπρατάκου
Ο ευρωβουλευτής της ΝΔ Δημήτρης Τσιόδρας τόνισε ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να λειτουργεί ως σύνολο επιμέρους αγορών και όχι ως ενιαία ενεργειακή αγορά. Η ενεργειακή κρίση μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, όπως ανέφερε, ανέδειξαν την ανάγκη επενδύσεων σε δίκτυα, διασυνδέσεις και υποδομές για ενίσχυση της ενεργειακής επάρκειας και συγκράτηση των τιμών.
Ο κ. Τσιόδρας υπογράμμισε ότι οι πολιτικές της πράσινης μετάβασης πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις αντοχές της οικονομίας, ενώ η Ελλάδα, χάρη στις υποδομές φυσικού αερίου και ηλεκτρικών διασυνδέσεων, εξελίσσεται σε κρίσιμο ενεργειακό κόμβο της περιοχής. Η ενίσχυση των διασυνδέσεων, πρόσθεσε, αποτελεί προϋπόθεση για χαμηλότερο κόστος ενέργειας και αυξημένη ανταγωνιστικότητα έναντι ΗΠΑ και Κίνας.
Στην εναρκτήρια ομιλία του, ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ, Γιάννης Μπρατάκος, ανέδειξε την ενέργεια ως βασικό παράγοντα ανάπτυξης, ανταγωνιστικότητας και κοινωνικής ευημερίας. Όπως σημείωσε, η Ευρώπη δεν μπορεί να διασφαλίσει ισχυρή οικονομία χωρίς ενεργειακή ασφάλεια και ανταγωνιστικό κόστος, επισημαίνοντας ότι πολλές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν υψηλότερες τιμές ενέργειας από τους ανταγωνιστές τους σε ΗΠΑ και Ασία.
Ο κ. Μπρατάκος τόνισε ότι η πράσινη μετάβαση πρέπει να συνδυάζεται με τη διατήρηση ισχυρής βιομηχανικής βάσης και ανταγωνιστικών επιχειρήσεων. Για τον σκοπό αυτό, απαιτούνται επενδύσεις σε δίκτυα, αποθήκευση και νέες υποδομές, καθώς και στενή συνεργασία μεταξύ πολιτείας, επιχειρηματικής κοινότητας και ευρωπαϊκών θεσμών.