Οι προϋποθέσεις και τα όρια της συνταγματικής αναθεώρησης βρέθηκαν στο επίκεντρο εκδήλωσης του Κύκλου Ιδεών, με θέμα «Προυποθέσεις της συνταγματικής αναθεώρησης», στο πλαίσιο του διαλόγου για τη λειτουργία των θεσμών και την ποιότητα της δημοκρατίας.
Στη συζήτηση συμμετείχαν οι Νίκος Αλιβιζάτος, Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Σπύρος Βλαχόπουλος, Ξενοφών Κοντιάδης, Λίνα Παπαδοπούλου, Νίκος Παπασπύρου, Τζούλια Ηλιοπούλου-Στράγγα, Φίλιππος Σπυρόπουλος, Ευριπίδης Στυλιανίδης, Κώστας Χρυσόγονος, ενώ τον συντονισμό είχε ο Ευάγγελος Βενιζέλος.
Κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεων αποτέλεσε η ανάγκη ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς και η διασφάλιση ευρείας πολιτικής συναίνεσης στις διαδικασίες αναθεώρησης. Οι ομιλητές υπογράμμισαν τη σημασία ενός μακροπρόθεσμου θεσμικού σχεδιασμού που θα εγγυάται τη σταθερότητα του δημοκρατικού πλαισίου.
Η θεσμική συνέχεια και η πολιτική συναίνεση
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ανοίγοντας τη συζήτηση, αναφέρθηκε στην πορεία του ελληνικού συνταγματισμού μετά τη Μεταπολίτευση, επισημαίνοντας πως το Σύνταγμα υπήρξε θεσμικός εγγυητής της δημοκρατικής ομαλότητας. Τόνισε ότι κάθε αναθεώρηση πρέπει να προσεγγίζεται με θεσμική αυτοσυγκράτηση και στρατηγικό σχεδιασμό, ώστε να διατηρείται η συνταγματική συνέχεια.
Ο Ευριπίδης Στυλιανίδης, εισηγητής της πλειοψηφίας για την αναθεώρηση του Συντάγματος, υπογράμμισε την ανθεκτικότητα της ελληνικής συνταγματικής τάξης, ιδιαίτερα στις περιόδους κρίσης και πανδημίας. Επισήμανε ότι τα έκτακτα καθεστώτα εφαρμόστηκαν χωρίς να παραβιαστεί ο θεσμικός πυρήνας και πρότεινε μια αναθεωρητική πρωτοβουλία προσαρμοσμένη στις διεθνείς και ευρωπαϊκές εξελίξεις.
Η εμπιστοσύνη στους θεσμούς και οι θεσμικές προκλήσεις
Ο Νίκος Αλιβιζάτος εστίασε στην κοινωνική δυσπιστία προς τους θεσμούς, συνδέοντάς την με την αίσθηση έλλειψης λογοδοσίας και υπέρμετρου ελέγχου από την κυβερνώσα πλειοψηφία. Ο Φίλιππος Σπυρόπουλος πρόσθεσε ότι το ισχύον πλαίσιο για την ευθύνη υπουργών ενισχύει αυτή τη δυσπιστία, προτείνοντας αλλαγές και στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων.
Ο Σπύρος Βλαχόπουλος αναφέρθηκε στο άρθρο 16, υποστηρίζοντας την ανάγκη αναθεώρησής του, ώστε να εξεταστεί υπό ποιες συνθήκες μπορεί να επιτραπεί η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων με πλήρεις εγγυήσεις ισότιμης λειτουργίας.
Το Σύνταγμα και η προσαρμογή στις σύγχρονες εξελίξεις
Η Λίνα Παπαδοπούλου τόνισε τη σημασία του εθνικού Συντάγματος έναντι του ενωσιακού δικαίου και επεσήμανε τη δυσκαμψία της διαδικασίας αναθεώρησης. Ο Ξενοφών Κοντιάδης αναφέρθηκε στην πολιτική διάσταση των αναθεωρήσεων, επισημαίνοντας πως η επιτυχία τους εξαρτάται από τη συναίνεση και την εφαρμογή των συνταγματικών διατάξεων στην πράξη.
Ο Νίκος Παπασπύρου ανέλυσε τη διάκριση μεταξύ προτείνουσας και αναθεωρητικής Βουλής, ενώ ο Κώστας Χρυσόγονος υπογράμμισε ότι η αναθεωρητική αρμοδιότητα δεν μεταβιβάζεται, φέρνοντας ως παράδειγμα την περίοδο της δημοσιονομικής κρίσης όπου περιορίστηκαν δικαιώματα.
Η Τζούλια Ηλιοπούλου-Στράγγα σημείωσε ότι η σταθερότητα πρέπει να συνδυάζεται με την προσαρμοστικότητα του Συντάγματος, διευκρινίζοντας ότι η διαδικασία αναθεώρησης μπορεί να τροποποιηθεί, εφόσον δεν αλλοιώνεται η μορφή του πολιτεύματος.
Τέλος, ο Χαράλαμπος Ανθόπουλος επικεντρώθηκε στη σχέση της συνταγματικής αναθεώρησης με τη λειτουργία του κοινοβουλευτικού συστήματος. Υπογράμμισε ότι η επιτυχία μιας αναθεώρησης εξαρτάται τόσο από το περιεχόμενο όσο και από τις πολιτικές συνθήκες, δίνοντας έμφαση στη σταθερότητα της κοινοβουλευτικής περιόδου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
