Νέος ρόλος για το Υπερταμείο: Θωρακίζει λιμάνια και κρίσιμες υποδομές

Εμπειρογνώμονες από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ολλανδία και το Ισραήλ συγκεντρώνει για πρώτη φορά στην Αθήνα το PPF του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου για την επόμενη ημέρα των λιμανιών. 

Εγκαινιάζοντας έναν οδικό χάρτη συνεργασίας με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), η μονάδα στρατηγικών συμβάσεων διοργανώνει στο τέλος της εβδομάδας ένα διήμερο workshop, που στοχεύει να θέσει τους ελληνικούς λιμένες σε επενδυτική ετοιμότητα με όρους ανθεκτικότητας.

Στο διήμερο εργαστήριο, στις 5 και 6 Νοεμβρίου, θα συμμετάσχουν, μεταξύ άλλων, οι Jack Radish και Nestor Alfonso Santamaria, στελέχη της Γραμματείας του High Level Risk Forum του ΟΟΣΑ, οι οποίοι έρχονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα για αυτόν τον σκοπό. Επίσης, η Jennifer W. Pedersen, Senior Technical Advisor στην Cybersecurity and Infrastructure Security Agency (CISA) των ΗΠΑ.

Ασπίδα για τα λιμάνια

Τα λιμάνια γίνονται το case study στην ευρύτερη συμμαχία του PPF με τον ΟΟΣΑ, που θα προετοιμάσει κρίσιμες υποδομές της χώρας απέναντι σε κινδύνους, όπως η κλιματική κρίση, οι κυβερνοεπιθέσεις και οι γεωπολιτικές αναταράξεις. Γι’ αυτό και στο επίκεντρο των εργασιών θα βρεθούν, μεταξύ άλλων, η ασφάλεια των λιμένων και η αξιολόγηση κινδύνων, με έμφαση στην προστασία κρίσιμων υποδομών.

Επίσης, η ετοιμότητα και η διαχείριση έκτακτων καταστάσεων, από φυσικές καταστροφές ως σύνθετα περιστατικά ασφάλειας, καθώς και η κυβερνοασφάλεια και η ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων, με στόχο τη διασφάλιση της επιχειρησιακής συνέχειας και του εμπορίου.

Από ελληνικής πλευράς, οικοδεσπότης του workshop είναι ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος του ΕθΑΤ και επικεφαλής του PPF, Παναγιώτης Σταμπουλίδης. Με στόχο την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και βέλτιστων πρακτικών και την ενίσχυση του διαλόγου, το «παρών» θα δώσουν εκπρόσωποι της πολιτείας, εμπειρογνώμονες, φορείς αρμόδιοι για θέματα ασφάλειας και προστασίας κρίσιμων υποδομών, αλλά και στελέχη των λιμένων του χαρτοφυλακίου του ΕθΑΤ.

Νέο πεδίο δράσης για το PPF

Εξάλλου, η τελευταία εικοσαετία έχει δώσει μια ισχυρή πρόγευση του μέλλοντος. Ο πλανήτης ήρθε αντιμέτωπος με αλλεπάλληλες κρίσεις, όπως πιο πρόσφατα η πανδημία, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η σύρραξη στη Μέση Ανατολή. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, αναδύονται νέες απαιτήσεις.

Έχοντας φέρει σε πέρας το σύνθετο στοίχημα του Ταμείου Ανάκαμψης, με συμβάσεις έργων 2,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, το PPF θα πρέπει τώρα να ανταποκριθεί σε μια νέα πρόκληση. Αυτή τη φορά δεν πρόκειται για την υλοποίηση έργων με ασφυκτικές προθεσμίες, αλλά για τη μετάβαση σε μία κουλτούρα έγκαιρης προετοιμασίας και συστηματικού σχεδιασμού των κρίσιμων υποδομών απέναντι σε πάσης φύσης απειλές.

Δηλαδή, εκείνων των υποδομών που δεν θα πρέπει να κατεβάσουν ρολά σε μία έκτακτη συνθήκη, π.χ. νοσοκομεία, μέσα μαζικής μεταφοράς, αεροδρόμια, διώρυγες κ.λπ.

Σε αυτό το πλαίσιο, η αποστολή του PPF διευρύνεται, καθώς θα παρέχει τεχνική και συμβουλευτική υποστήριξη, χωρίς να υποκαθιστά τους αρμόδιους φορείς ούτε να αναλαμβάνει την επιχειρησιακή ευθύνη για τη λειτουργία και την ασφάλεια των υποδομών. 

Ο νέος του ρόλος είναι υποστηρικτικός και οριζόντιος, παρέχοντας τεχνογνωσία και μεθοδολογικά εργαλεία για τον εντοπισμό κινδύνων, τον σχεδιασμό κατάλληλων παρεμβάσεων και την ωρίμανση και υλοποίηση έργων ανθεκτικότητας.

Οι τρεις βασικοί άξονες δράσης του PPF είναι:

1. Αξιολόγηση Κινδύνων (Risk Assessment): Τεχνική υποστήριξη για τη συστηματική αναγνώριση, αξιολόγηση και ιεράρχηση των κινδύνων που απειλούν τη λειτουργία κρίσιμων υποδομών.
2. Σχεδιασμός και ενίσχυση ανθεκτικότητας: Υποστήριξη στον σχεδιασμό παρεμβάσεων που ενισχύουν την ικανότητα των υποδομών να προλαμβάνουν, να αντιμετωπίζουν και να ανακάμπτουν από διαταραχές. Στην κατεύθυνση αυτή, ιδιαίτερη σημασία έχουν η επιχειρησιακή συνέχεια, ο συντονισμός μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων και η τεκμηρίωση των απαιτούμενων παρεμβάσεων.
3. Εργαλεία παρακολούθησης και διαχείρισης κινδύνων: Ανάπτυξη, αξιολόγηση και σύσταση κατάλληλων μεθοδολογικών και τεχνολογικών εργαλείων, όπως πλατφόρμες παρακολούθησης κινδύνων, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και μηχανισμοί αξιολόγησης ευπαθειών. Στόχος είναι η αξιοποίηση των δεδομένων και των εκτιμήσεων κινδύνου για τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων και την αποτελεσματικότερη διαχείριση της ανθεκτικότητας.

Η δραστηριότητα αυτή θα συμβάλει στην ανάπτυξη της επενδυτικής ετοιμότητας για έργα Ανθεκτικότητας (Resilience Investment Readiness). Πρόκειται για τη θεσμική, οργανωτική, τεχνική και χρηματοοικονομική ικανότητα ενός οργανισμού να σχεδιάζει, να ιεραρχεί, να ωριμάζει και να υλοποιεί επενδύσεις ανθεκτικότητας.

Με οδηγό το ευρωπαϊκό και εθνικό κανονιστικό πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένης της Οδηγίας CER για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων, αυτές οι επενδύσεις θα είναι έτοιμες να αξιοποιήσουν εθνικά, ευρωπαϊκά και διεθνή χρηματοδοτικά εργαλεία.