Ασφαλή τρόπο επανεκκίνησης του μετροπόντικα αναζητά το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, χωρίς όμως να ψάχνει το «λάθος» που οδήγησε στο να λαβωθούν τουλάχιστον 20 πολυκατοικίες στην Κυψέλη από το πέρασμά του.
Όπως αποκαλύφθηκε, χθες, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, το χειρόφρενο που τράβηξε το μηχάνημα στις 8 Μαΐου, δεν ήταν το πρώτο, καθώς είχαν προηγηθεί τέσσερα σταματήματα ήδη από τον Μάρτιο.
Πλέον η περαιτέρω καθυστέρηση στην εξέλιξη του έργου είναι δεδομένη, με την ηγεσία πάντως του υπουργείου να αποκλείει κάθε ενδεχόμενο αλλαγής χάραξης για τη συνέχιση της Γραμμής 4.
Εντωμεταξύ, πέρα από τις πρώτες 14 πολυκατοικίες, η Ελληνικό Μετρό ανέθεσε μόλις την περασμένη εβδομάδα στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ) να πραγματοποιήσει πραγματογνωμοσύνες για ακόμη 6 κτήρια.
Παρά τη μέχρι πρότινος επιμονή όλων των αρμοδίων ότι ζημιές παρουσίαζαν μόνο τα 14 κτήρια, τώρα ο αριθμός έχει φτάσει τα 20, ενώ οι κάτοικοι επιμένουν εξαρχής, όπως έχει γράψει το BD, ότι τα «πληγωμένα» κτήρια είναι τουλάχιστον 25. Ήδη, από τις ενδιάμεσες εκθέσεις του ΤΕΕ, οι οποίες ολοκληρώθηκαν την περασμένη Παρασκευή, φαίνεται ότι σε 4 με 7 κτήρια θα πρέπει να γίνουν παρεμβάσεις σε φέροντα στοιχεία.
Ενώ οι τελικές εκθέσεις του ΤΕΕ δεν αναμένονται πριν από το τέλος του έτους, τη σκυτάλη θα λάβει ο Βρετανός εμπειρογνώμονας Lord Robert Mair, που θεωρείται αυθεντία στη διάνοιξη σηράγγων και στην αντιστάθμιση καθιζήσεων (compensation grouting). Η Ελληνικό Μετρό δρομολογεί ήδη τη σχετική ανάθεση.
Η δική του ανεξάρτητη αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης και της επάρκειας των προτεινόμενων μέτρων, θα κρίνει τον χρόνο και τον τρόπο επανεκκίνησης του μηχανήματος TBM, που αυτή τη στιγμή βρίσκεται εγκλωβισμένο στην Κυψέλη. Θα αποτελέσει, ουσιαστικά, μια επιπλέον δικλείδα στην αξιολόγηση των γεωτεχνικών αιτίων από τον καθηγητή του ΕΜΠ, Βασίλη Μαρίνο, που συντάσσει τις οδηγίες επανεκκίνησης για την Ελληνικό Μετρό.
Χωρίς χρονοδιάγραμμα
«Δεν θα κάνω προβλέψεις για το μέλλον», είπε σχετικά με το χρονοδιάγραμμα της επανεκκίνησης ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, στην πρώτη συνέντευξη τύπου των αρμοδίων φορέων επτά μήνες μετά την εμφάνιση των προβλημάτων. Όπως ανέφερε, το μηχάνημα θα ξαναπάρει μπρος μόνο εφόσον η ανεξάρτητη αξιολόγηση επιβεβαιώσει ότι τα μέτρα αρκούν.
«Στην προκειμένη περίπτωση, η Πολιτεία συνειδητά βάζει την ασφαλή επανεκκίνηση των εργασιών πάνω από οτιδήποτε άλλο», σημείωσε και παραδέχθηκε ότι το ενδεχόμενο μεγαλύτερης καθυστέρησης του έργου, που είχε ήδη πάρει τριετές τράτο ως το 2032, είναι ορατό.
Η υπό αξιολόγηση πρόταση, πάντως, προβλέπει ότι θα γίνεται ενίσχυση του εδάφους μπροστά από το μηχάνημα ολομέτωπης κοπής (TBM) προτού αυτό περάσει.
Σε αυτή την κατεύθυνση, μάλιστα, έχει ήδη φτάσει στην Ελλάδα και ο σχετικός εξοπλισμός. Η λειτουργία του μηχανήματος θα γίνεται με αυστηρότερες παραμέτρους και ελέγχους σε κάθε βήμα.
Παράλληλα, έχει γίνει η καταγραφή και η μελέτη προστασίας κάθε κτηρίου που θα συναντήσει στην πορεία του ο μετροπόντικας.
Όπως διαβεβαίωσε ο υπουργός, η πλήρης μεθοδολογία θα παρουσιαστεί στους κατοίκους και στον Δήμο πριν την επανεκκίνηση, η οποία θα γίνει με μικρά, ελεγχόμενα βήματα και ενισχυμένη real time παρακολούθηση.
Ο στόχος των μελετών που διενεργούνται αυτή την περίοδο είναι διπλός. Να ελαχιστοποιηθεί η πιθανότητα να υπάρξουν περαιτέρω ζημιές στις 4 με 6 πολυκατοικίες που βρίσκονται πάνω από τον «κοιμώμενο» μετροπόντικα, και να αποτραπούν περαιτέρω καθιζήσεις στην πορεία του έργου μετά την Κυψέλη.
Ούτε λάθος, ούτε ολιγωρία
Αυτό πάντως που προκάλεσε εντύπωση, καθώς και την αντίδραση των εκπροσώπων των κατοίκων που βρέθηκαν στη συνέντευξη Τύπου, ήταν η αποστροφή του ότι «εδώ δεν ψάχνουμε να βρούμε λάθος».
Κι αυτό παρότι όλες οι πλευρές παραδέχθηκαν πως οι ευαίσθητες γεωλογικές συνθήκες της περιοχής ήταν γνωστές πριν από τις μελέτες για τη Γραμμή 4, παρουσιάζοντας μάλιστα έντονες διαφοροποιήσεις ακόμα και σε αποστάσεις των 50 ή 100 μέτρων.
Ο κ. Δήμας επέμεινε ότι δεν υπήρξε ολιγωρία από την πλευρά κανενός, αλλά βάσει των πρωτοκόλλων έγιναν παύσεις εργασιών, μετρήσεις, επανεκκινήσεις. «Και όταν υπήρξε αύξηση των ορίων, τότε έγινε διακοπή των εργασιών του TBM», συνέχισε.
Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου ΑΒΑΞ, Κωνσταντίνος Μιτζάλης, διευκρίνισε ότι προηγήθηκαν τέσσερις διακοπές στη διάνοιξη το διάστημα από τέλος Μαρτίου έως τον Μάιο. Όπως εξηγήθηκε, οι διακοπές προέκυψαν μόλις χτύπησαν καμπανάκια τα εργαλεία παρακολούθησης του έργου, τα δεδομένα εξετάσθηκαν από τον μελετητή και την Ελληνικό Μετρό και οι εργασίες ξαναξεκίνησαν.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο υφυπουργός Υποδομών, Νίκος Ταχιάος, σημείωσε ότι «καθιζήσεις υπάρχουν σε όλο το μήκος διαδρομής των σηράγγων, όμως δεν γίνονται πάντα αισθητές. Το όριο συναγερμού δεν σημαίνει ότι θα έχουμε βλάβη σε κάποιο κτήριο».
Σχετικά με τη συζήτηση που έχει ανοίξει για το βάθος στο οποίο κατασκευάζεται η σήραγγα, επισήμανε ότι οι μελέτες και τα τεύχη δημοπράτησης του έργου έγιναν το 2017 και το βάθος στο οποίο σκάβεται σήμερα θεωρήθηκε ασφαλές. «Δεν υπάρχει καμία περίπτωση αλλαγής χάραξης», τόνισε.
Διαβεβαιώσεις για τις αποκαταστάσεις
Παρά τις μέχρι σήμερα διαβεβαιώσεις, πάντως, οι κάτοικοι της Κυψέλης συνεχίζουν να ζουν με την αγωνία. Ορισμένοι μάλιστα εξ αυτών, όπως περιέγραψαν γλαφυρά σε παρέμβασή τους, θέλουν είτε να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, είτε ζουν υπό τον φόβο έχοντας δίπλα στο κρεβάτι τους φακούς και σφυρίχτρες.
Κι ενώ στα κτήρια από τα οποία έχει περάσει ο μετροπόντικας το φαινόμενο των καθιζήσεων έχει σταματήσει και μπορούν να ξεκινήσουν άμεσα οι εργασίες αποκατάστασης, δεν συμβαίνει το ίδιο τις πολυκατοικίες που βρίσκονται αυτή τη στιγμή πάνω από το σταθμευμένο μηχάνημα.
Χθές, ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, αν και ιδιαίτερα φειδωλός στις διατυπώσεις του, διαβεβαίωσε ότι εάν υπήρχε κίνδυνος, αυτός θα είχε προσδιοριστεί στις ενδιάμεσες εκθέσεις και θα είχαν ζητηθεί εκκενώσεις.
Βεβαίως, δεδομένου ότι αυτές συντάχθηκαν, μετά από οπτικούς μόνο ελέγχους, ενόψει των τελικών πραγματογνωμοσυνών θα πρέπει να γίνουν πιο ενδελεχείς αυτοψίες. Αυτές, ενδεχομένως, προτείνουν επιπλέον εργασίες που θα πρέπει να εκτελεσθούν.
Από όλες τις πλευρές, ξεκαθαρίστηκε ότι οι απαραίτητες εργασίες θα γίνουν, με στόχο τα κτήρια να αποδοθούν στους κατοίκους σε κατάσταση καλύτερη από αυτήν που ήταν προτού περάσει το TBM.
Βεβαίως, όπως διευκρίνισε ο κ. Στασινός, αυτό δεν σημαίνει ότι θα είναι σαν καινούργια, δεδομένου ότι πρόκειται για κατασκευές του ακόμα και των δεκαετιών 1930-1950.
Από την πλευρά, του ο κ. Μιτζάλης διεμήνυσε ότι η ανάδοχος κοινοπραξία ΑΒΑΞ-Ghella-Alstom έχει ήδη εξασφαλίσει ικανό αριθμό ιδιωτικών συνεργείων, «ώστε να ενταθούν άμεσα οι εργασίες αποκατάστασης σε συνεργασία με τους κατοίκους». Την περασμένη άνοιξη, με την εμφάνιση του φαινομένου, όπως σημείωσε, εργασίες αποκατάστασης έγιναν στα τρία πρώτα κτήρια.
Στην παράμετρο της συνεργασίας εστίασαν, πάντως, όλοι οι εμπλεκόμενοι, ενώ υπογραμμίσθηκε η ανάγκη να υλοποιηθούν οι εργασίες ενιαία σε όλα τα διαμερίσματα -πολλά εκ των οποίων είναι κλειστά, άρα δεν έχει καταστεί εφικτό να γίνουν έλεγχοι- ώστε να διασφαλιστεί ότι οι πολυκατοικίες θα είναι ασφαλείς ως σύνολο.
Όσο για τις 4 με 6 πολυκατοικίες που βρίσκονται πάνω από την ασπίδα του μετροπόντικα, οι πρώτες εργασίες ενίσχυσης μπορούν να γίνουν, ώστε να μπει με ασφάλεια μπροστά ο μετροπόντικας και να ακολουθήσουν οι αποκαταστάσεις.
Εκκενώσεις και αποζημιώσεις
Ερωτηθείς ο κ. Στασινός, ο οποίος και έθεσε πρώτος το θέμα στο τραπέζι, εάν θα απαιτηθεί απομάκρυνση των κατοίκων για την επανεκκίνηση, σημείωσε πως υπάρχουν εργασίες κατά τις οποίες εκ των πραγμάτων οι κάτοικοι δεν μπορούν να είναι μέσα στα σπίτια. «Δεν σημαίνει ότι αυτό θα είναι γενικό ή θα είναι για όλες τις πολυκατοικίες. Κάθε κτήριο, ανάλογα με τις βλάβες που έχει και τις εργασίες που πρέπει να γίνουν, θα αντιμετωπίζεται ξεχωριστά», εξήγησε.
Ούτε για αυτό παρουσιάστηκε, πάντως, κάποιο έτοιμο σχέδιο ή χρονοδιάγραμμα. Ενώ για το πού θα μετακινηθούν οι κάτοικοι, εφόσον χρειαστεί αν απομακρυνθούν από τις οικίες τους για κάποιο -επίσης απροσδιόριστο- διάστημα, αυτό είναι ένα ζήτημα το οποίο θα κληθεί να λύσει η Ελληνικό Μετρό.
Εντωμεταξύ, παρότι το κόστος για τις εργασίες αποκατάστασης, συμφωνούν όλοι ότι θα βαρύνει τον ανάδοχο, το ερώτημα εάν θα τεθεί ζήτημα αποζημιώσεων παράμεινε αναπάντητο. Ο κ. Ταχιάος σημείωσε χαρακτηριστικά ότι τα συμβατικά ζητήματα δεν τίθενται σε συνεντεύξεις τύπου.