Να ισοφαρίσει τις πρώτες τρεις απεντάξεις επιμέρους έργων του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), ώστε να μην χαθούν πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης, επιχειρεί το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Καθώς η κλεψύδρα στερεύει για πόρους συνολικά 427 εκατομμυρίων ευρώ που έχουν «κουμπώσει» στο τριπλό έργο, συνολικής αξίας άνω των 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, αναζητούνται τα έργα-εξπρές που θα αναπληρώσουν τις απώλειες, με προϋπόθεση βέβαια να δώσει το «πράσινο φως» η Κομισιόν.
Το πρώτο έργο που κούνησε μαντίλι στον ΒΟΑΚ αφορά την παράκαμψη Αγίου Νικολάου, στο πλαίσιο του δημοσίου έργου. Το τελευταίο εξάμηνο έχει γίνει σπριντ στις εργασίες από τον όμιλο AKTOR. Ως αποτέλεσμα τα 10 χιλιόμετρα από τα συνολικά 14 χλμ. του τμήματος «Νεάπολη-Άγιος Νικόλαος» βαίνουν προς παράδοση μέσα στο καλοκαίρι. Όμως, η παράκαμψη θα μείνει εκτός, απομειώνοντας το κόστος στης σύμβασης, αρχικής δαπάνης 157 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με ανώτατες πηγές του υπουργείου, η κατασκευή της παράκαμψης μέσα στο χρονικό παράθυρο του Ταμείου Ανάκαμψης δεν ήταν εφικτή, καθώς πρόκειται για ένα δύσκολο τμήμα με μεγάλες και πολύ ακριβές απαλλοτριώσεις, αφού στο σημείο υπάρχουν επιχειρήσεις και κατοικίες. Εξέλιξη που απελευθερώνει πόρους 38 εκατ. ευρώ από τη συνολική συνεισφορά ύψους 157 εκατ., το μέλλον των οποίων παραμένει αβέβαιο.
Η εργολαβία αντιμετωπίζει και αρχαιολογικές προκλήσεις, ειδικά κοντά στη Νεάπολη όπου παραδοσιακοί μύλοι θα πρέπει να αποξηλωθούν και να μετακινηθούν. Σε αυτό το πεδίο, υπάρχει συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού, προκειμένου να είναι όλα έτοιμα ως τα τέλη Ιουνίου ή το πολύ αρχές Ιουλίου για τη λήξη του RRF.
Σε διαπραγμάτευση με την Κομισιόν
Όσο για το δεύτερο τμήμα του μεγάλου έργου, το ΣΔΙΤ από τη Χερσόνησο ως τη Νεάπολη, η συνολική συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης ανέρχεται σε 90 εκατ. ευρώ. Για να μην ναυαγήσει το έργο, ο ιδιωτικός φορέας που απαρτίζεται από τους ομίλους ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και AKTOR, σε αναμονή των αποφάσεων για τις απαλλοτριώσεις, προχώρησε στην ενοικίαση χώρων, ώστε να ξεκινήσει τις εργασίες εκσκαφών και προσωρινής υποστήριξης.
Όμως το ορόσημο της σήραγγας Σ1 έχει ήδη χαθεί, καθώς τα μεγάλα γεωτεχνικά προβλήματα δεν επιτρέπουν την έγκαιρη διάνοιξή της, οπότε αυτή βαίνει προς απένταξη.
Από την πλευρά του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, υπάρχει μία δέσμη προτάσεων αναπλήρωσης για τα κονδύλια που βρίσκονται στο χείλος της απώλειας, προκειμένου να μετακινηθούν σε έργα που θα πιάσουν τα ορόσημα. Επί του παρόντος, τη διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάνει η αρμόδια υπηρεσία Συντονισμού (ΕΥΣΤΑ) του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει όμως ξεκάθαρη εικόνα, παρότι είμαστε μόλις τρεις μήνες πριν τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης.
«Φουλ» στην οδική ασφάλεια
Πάντως, ο υφυπουργός Υποδομών Νίκος Ταχιάος αποκλείει το ενδεχόμενο απώλειας κονδυλίων από το μεγάλο έργο της παραχώρησης «Χανιά – Ηράκλειο», καθώς αυτά θα αναπληρωθούν από τα έργα οδικής ασφάλειας. Πριν ακόμα την έναρξη της παραχώρησης, για να μην χαθεί άλλος πολύτιμος χρόνος, ο ανάδοχος ξεκίνησε πρόδρομες εργασίες στις παρακάμψεις Ηρακλείου, Ρεθύμνου και Χανίων.
Σημειώνεται ότι τα 200 εκατ. ευρώ που έχουν δεσμευτεί από το Ταμείο Ανάκαμψης, αντιστοιχούν στο 15% του φυσικού αντικειμένου της σύμβασης. Εκεί, είναι προφανές ότι η σήραγγα Άπτερα θα βγει εκτός, καθώς πέρα από τον αρχαιολογικό χώρο που έχει βρεθεί, στη μια έξοδο εντοπίζεται ήδη και κατολίσθηση του βουνού. Αυτό δημιουργεί δύσκολες και μη ασφαλείς συνθήκες εκσκαφής, άρα μάλλον η σήραγγα θα εγκαταλειφθεί.
Με τις μελέτες ακόμα σε εξέλιξη, θα πρέπει το παζλ των εργασιών να αλλάξει, προκειμένου να μην χαθούν πολύτιμοι πόροι. Εξάλλου, το δημόσιο έχει δεσμευτεί ότι θα βάλει από την τσέπη του 592 εκατ. ευρώ για την κατασκευή του άξονα των 188 χλμ., τα οποία και θα πρέπει να εντάξει στο επόμενο ΕΣΠΑ. Άρα δεν υπάρχει περιθώριο για καμία απώλεια.
Σε αυτό το πλαίσιο, στόχος είναι να χρηματοδοτηθούν από το Ταμείο Ανάκαμψης τα ήδη προγραμματισμένα έργα οδικής ασφάλειας, τα οποία θα επιβάρυναν το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων. Πρόκειται για ένα συνολικό πρόγραμμα της τάξης των 107 εκατ. ευρώ. Τα έργα έχουν ήδη ξεκινήσει και προχωρούν. Έχουν ήδη ολοκληρωθεί στα τμήματα από Χανιά ως Κολυμπάρι και από Ηράκλειο ως Λινοπεράματα.
Ακόμη, πριν δέκα μέρες, δόθηκε η εντολή στον παραχωρησιούχο (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ- AKTOR - ΜΕΤΚΑ) για την υλοποίηση οδικής ασφάλειας σε τρία τμήματα: από τη Σούδα ως τη Γεωργιούπολη, από το Ρέθυμνο ως τον Γεροπόταμο και από τις Πετρές ως το Ατσιπόπουλο. Θα ακολουθήσουν σύντομα τα τμήματα από Κίσσαμο ως Κολυμπάρι και από Γεροπόταμο ως Ηράκλειο.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
