Στο μικροσκόπιο της ΑΑΔΕ όσοι κάλυψαν τεκμήρια με δωρεές και γονικές παροχές

Τις φορολογικές δηλώσεις των φορολογουμένων που εμφανίζονται να κάλυψαν τις τεκμαρτές δαπάνες διαβίωσης ή απόκτησης περιουσιακών στοιχείων στη διάρκεια του 2025 με δωρεές και γονικές παροχές έβαλε στο στόχαστρο η ΑΑΔΕ.

Στόχος είναι αφενός να διαπιστωθεί εάν επρόκειτο για πραγματικές δωρεές και γονικές παροχές ή για τυπικές απλώς για να καλυφθεί η τεκμαρτή δαπάνη που βάρυνε τον δωρεοδόχο, αφετέρου να ελεγχθεί εάν τηρήθηκε η τυπική διαδικασία που προβλέπει η νομοθεσία.

Ακόμη στο στόχαστρο τίθενται και οι δωρητές, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν τα εισοδήματά τους, τόσο του 2025 όσο και εκείνων των προηγουμένων ετών δικαιολογούν τα ποσά που φέρονται να δώρισαν.

Οι φορολογούμενοι που τους βαραίνουν τεκμαρτές δαπάνες υψηλότερες του εισοδήματός του, έχουν τη δυνατότητα να τις καλύψουν με δωρεές από συγγενείς και φίλους ή με γονικές παροχές.

Ωστόσο, για να αναγνωριστεί η δωρεά, θα πρέπει να πραγματοποιηθεί πριν την απόκτηση του περιουσιακού στοιχείου ή πριν την εκπνοή του φορολογικού έτους, εάν πρόκειται για την κάλυψη δαπανών διαβίωσης και να δηλωθεί στην ΑΑΔΕ ακόμη και εκπρόθεσμα, σε ορισμένες περιπτώσεις.

Οι κυρώσεις αν...

Στις περιπτώσεις που διαπιστωθεί ότι τα ποσά που αναγράφηκαν στους κωδικούς 781-782 του Πίνακα 6 του Ε1, είναι ύποπτα, η ΑΑΔΕ καλεί για εξηγήσεις τόσο τον δωρεοδόχο όσο και των δωρητή, οι οποίοι, εάν δεν πείσουν τους ελεγκτές αντιμετωπίζουν τις ακόλουθες κυρώσεις:

• Ακύρωση των ποσών των δωρεών που αποσκοπούσαν στην κάλυψη των τεκμηρίων και φορολόγηση του υπόχρεου με βάση το εισόδημα που προκύπτει από την εφαρμογή των τεκμηρίων.
• Αν έγινε λάθος στη διαδικασία της δωρεάς, τότε επιβάλλεται και φόρος δωρεάς (10% μεταξύ συγγενών Α βαθμού σε ευθεία γραμμή) συν πρόστιμο 50% επί του φόρου.
• Αν ο δωρητής δεν καλύπτει το ποσό που φέρεται να δώρισε από τα εισοδήματά του, τιμωρείται με τις διατάξεις περί προσαύξηση περιουσίας από άγνωστη πηγή, που προβλέπει φόρο ύψους 33% στο ακάλυπτο ποσό και πρόστιμο 50% επί του φόρου.

Οι επισημάνσεις της ΑΑΔΕ

Μέσα από σχετικές αποφάσεις της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών η ΑΑΔΕ διαμηνύει πως «η Φορολογική Διοίκηση κατά τον προσδιορισμό της διαφοράς πραγματικού και τεκμαρτού εισοδήματος υποχρεούται να λάβει υπόψη τα αναγραφόμενα στη δήλωση χρηματικά ποσά, τα οποία αποδεικνύονται από νόμιμα παραστατικά στοιχεία».

Όμως, για τα εν λόγω στοιχεία, ο φορολογούμενος φέρει το βάρος της απόδειξης για τα ποσά που ιδίως είναι «Δωρεά ή γονική παροχή χρηματικών ποσών για την οποία η οικεία φορολογική δήλωση έχει υποβληθεί μέχρι τη λήξη του έτους στο οποίο πραγματοποιήθηκε η σχετική δαπάνη». Συγχρόνως, η φορολογική Αρχή υπογραμμίζει τα ακόλουθα:

• Στις περιπτώσεις που ο φορολογούμενος επικαλείται για τη μείωση της διαφοράς μεταξύ του τεκμαρτού και του πραγματικού εισοδήματος, χρηματικά ποσά που προέρχονται από δωρεά ή γονική παροχή, για την οποία η οικεία δήλωση δωρεάς/γονικής παροχής έχει υποβληθεί μέχρι τη λήξη του έτους στο οποίο πραγματοποιήθηκε η σχετική δαπάνη, τα ποσά αυτά λαμβάνονται υποχρεωτικά υπόψη από τη Φορολογική Διοίκηση.
• Αν ο φορολογούμενος επικαλείται χρηματικά ποσά που προέρχονται από δωρεά ή γονική παροχή που προηγήθηκε μεν της σχετικής δαπάνης αλλά η δήλωση δωρεάς ή γονικής παροχής υποβλήθηκε (είτε εμπρόθεσμα είτε εκπρόθεσμα) μετά τη λήξη του οικείου έτους, τα ποσά αυτά λαμβάνονται υπόψη από τη Φορολογική Διοίκηση ως έσοδα που μειώνουν τη διαφορά μεταξύ του τεκμαρτού και του συνολικού εισοδήματος.
• Προϋπόθεση είναι, να αποδεικνύεται η είσπραξη των ποσών που δηλώνονται, καθώς και η φορολόγησή τους ή η απαλλαγή τους από τη φορολογία κεφαλαίου. Αυτό σημαίνει, ότι πέραν της υποβολής της δήλωσης δωρεάς/γονικής παροχής, απαιτείται να διαπιστώνεται και η παράδοση των χρηματικών ποσών στο δωρεοδόχο/τέκνο πριν την πραγματοποίηση της σχετικής δαπάνης.
• Στις περιπτώσεις, κατά τις οποίες το δηλωθέν εισόδημα είναι χαμηλότερο από την τεκμαρτή δαπάνη και η διαφορά δεν καλύπτεται με νόμιμο τρόπο, τότε ο φόρος εισοδήματος υπολογίζεται στο (ψηλότερο) τεκμαρτό εισόδημα.

Οι μεταφορές χρημάτων που αναγνωρίζονται

Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, οι μεταφορές χρηματικών ποσών που αναγνωρίζονται, εφόσον έγιναν (αποδεδειγμένα) εμπρόθεσμα ακόμη και αν δηλώθηκαν εκπρόθεσμα είναι οι ακόλουθες:

1. Μεταφορά του χρηματικού ποσού από ατομικό τραπεζικό λογαριασμό του δωρητή/γονέα ή κοινό τραπεζικό λογαριασμό αυτού με τον δωρεοδόχο/τέκνο ή τρίτο πρόσωπο σε ατομικό λογαριασμό του δωρεοδόχου/τέκνου ή σε άλλο κοινό λογαριασμό του τελευταίου με τον ίδιο τον δωρητή/γονέα ή τρίτο πρόσωπο.
2. Έκδοση τραπεζικής επιταγής από τον δωρητή/γονέα είτε με κατάθεση μετρητών είτε με χρέωση ατομικού τραπεζικού λογαριασμού αυτού ή κοινού με τον δωρεοδόχο/τέκνο ή τρίτο πρόσωπο και η κατάθεση της επιταγής αυτής σε ατομικό λογαριασμό του δωρεοδόχου/ τέκνου ή σε άλλο κοινό λογαριασμό του τελευταίου με τον ίδιο τον δωρητή/γονέα ή τρίτο πρόσωπο.
3. Ανάληψη του χρηματικού ποσού από ατομικό τραπεζικό λογαριασμό του δωρητή/γονέα ή κοινό τραπεζικό λογαριασμό αυτού με τον δωρεοδόχο/τέκνο ή τρίτο πρόσωπο και κατάθεση του ίδιου ποσού σε λογαριασμό του δωρεοδόχου/τέκνου ή σε κοινό λογαριασμό του τελευταίου με τον ίδιο τον δωρητή/γονέα ή τρίτο πρόσωπο.
4. Ανάληψη του χρηματικού ποσού από κοινό τραπεζικό λογαριασμό από συνδικαιούχο αυτού, ο οποίος δεν έχει συνεισφέρει στον λογαριασμό και χρησιμοποιεί το χρηματικό ποσό για λογαριασμό του, το οποίο θεωρείται δωρεά με βάση τη φορολογία κεφαλαίου.
5. Μεταφορά του χρηματικού ποσού από τραπεζικό λογαριασμό του δωρητή/γονέα σε λογαριασμό του εργολάβου/κατασκευαστή/πωλητή, η οποία δύναται να γίνει και με έκδοση τραπεζικής επιταγής, για την καταβολή του τιμήματος αγοράς ακινήτου από τον δωρεοδόχο/τέκνο.
6. Μεταφορά χρηματικού ποσού σε τραπεζικό λογαριασμό του πωλητή για την αγορά οχήματος από τον δωρεοδόχο/τέκνο, εφόσον προσκομίζεται η σχετική άδεια στο όνομα του τελευταίου.
7. Μεταφορά χρηματικού ποσού σε τραπεζικό λογαριασμό εταιρείας για την αύξηση κεφαλαίου αυτής, εφόσον προσκομίζονται στοιχεία ότι αυτή πραγματοποιήθηκε και ολόκληρο το μεταφερόμενο ποσό διατέθηκε για την προσαύξηση του ποσοστού συμμετοχής του δωρεοδόχου/τέκνου στην εταιρεία.