Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), αντιμετωπίζοντας υψηλή αβεβαιότητα και αυξημένους κινδύνους, κυρίως στον τομέα του πληθωρισμού, ανακοίνωσε σήμερα νέα αύξηση των επιτοκίων κατά 0,25%, διαμορφώνοντάς τα στο 2,5% μέσα σε διάστημα δύο μηνών.
Σύμφωνα με τις τελευταίες εξελίξεις, ακόμη και τα πιο απαισιόδοξα σενάρια που είχε εκπονήσει η ΕΚΤ τον Ιούνιο για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη θεωρούνται πλέον ξεπερασμένα. Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, δήλωσε στη συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου ότι η Κεντρική Τράπεζα θα παρουσιάσει σύντομα νέα αναθεωρημένα σενάρια.
Η επικεφαλής της ΕΚΤ διατήρησε αυστηρή στάση, χωρίς να προαναγγείλει περαιτέρω αύξηση επιτοκίων, ενώ προειδοποίησε ότι ο πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει πάνω από τον στόχο για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Σημαντική πηγή ανησυχίας αποτελεί η σύγκρουση με το Ιράν, που έχει οδηγήσει την τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Παράλληλα, η Λαγκάρντ τόνισε πως η οικονομία της ευρωζώνης εμφανίζει ανθεκτικότητα, με ευρεία βάση ανάπτυξης.
Οι αγορές ομολόγων αντέδρασαν άμεσα, προεξοφλώντας νέα αύξηση επιτοκίων τον Δεκέμβριο. Αυτό οδήγησε σε πτώση των τιμών και άνοδο των αποδόσεων, με το 10ετές ελληνικό ομόλογο να κινείται στο 4,10%, από περίπου 4% στις αρχές του μήνα.
Όπως επεσήμανε η Κρ. Λαγκάρντ, οι κίνδυνοι για τις προοπτικές ανάπτυξης είναι καθοδικοί, λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και των εξελίξεων στον αδικαιολόγητο πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.
Η βασική πρόβλεψη για τον ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης είναι 0,9% για το 2026, 1,4% για το 2027 και 1,5% για το 2028. Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν αναθεώρηση προς τα πάνω για το 2026 και το 2027, αντανακλώντας κυρίως την υψηλότερη ανθεκτικότητα της οικονομίας της ευρωζώνης.
Μια νέα διαταραχή στον ενεργειακό εφοδιασμό θα μπορούσε να προκαλέσει περαιτέρω και πιο παρατεταμένη άνοδο των τιμών ενέργειας από ό,τι αναμένεται σήμερα. Αυτό θα επηρεάσει αρνητικά τα πραγματικά εισοδήματα, την κατανάλωση και τις επενδύσεις.
Επιπλέον, αρνητικές εξελίξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές ή πιέσεις στις παγκόσμιες αγορές ομολόγων ενδέχεται να οδηγήσουν σε αυστηρότερες πιστωτικές συνθήκες, περιορίζοντας τη ζήτηση. Η αναζωπύρωση των εμπορικών εντάσεων μεταξύ μεγάλων οικονομιών θα μπορούσε να διαταράξει περαιτέρω τις εφοδιαστικές αλυσίδες και να μειώσει τις εξαγωγές και τις επενδύσεις.
Αντίθετα, η ανάπτυξη θα μπορούσε να επιταχυνθεί εάν η οικονομία και οι ενεργειακές αγορές προσαρμοστούν γρηγορότερα ή εάν οι συγκρούσεις επιλυθούν με βιώσιμο τρόπο. Η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών, οι δαπάνες για άμυνα και υποδομές, καθώς και μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της παραγωγικότητας, ενδέχεται να ενισχύσουν την ανάπτυξη περισσότερο από τις τρέχουσες εκτιμήσεις.
Οι κίνδυνοι για τις προοπτικές του πληθωρισμού παραμένουν ανοδικοί.
Ειδικότερα, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας εντείνουν τις πιέσεις. Ένα νέο ενεργειακό σοκ ή περαιτέρω διαταραχές στον εφοδιασμό θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντική άνοδο τιμών ενέργειας και να επηρεάσουν μισθούς και τιμές. Οι τιμές του φυσικού αερίου ενδέχεται να αυξηθούν σε περίπτωση ψυχρού χειμώνα και χαμηλών αποθεμάτων, με ευρύτερες πληθωριστικές επιπτώσεις.
Επιπλέον, η αναζωπύρωση εμπορικών εντάσεων μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερο κατακερματισμό των εφοδιαστικών αλυσίδων και να επιδεινώσει τους περιορισμούς παραγωγικής δυναμικότητας. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η κλιματική κρίση θα μπορούσαν να αυξήσουν τις τιμές των τροφίμων.
Αντίθετα, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να υποχωρήσει εάν οι γεωπολιτικές συγκρούσεις επιλυθούν ή αν οι επιπτώσεις του ενεργειακού σοκ είναι ηπιότερες. Πιο ασταθείς χρηματοπιστωτικές αγορές ενδέχεται επίσης να περιορίσουν τη ζήτηση και να μειώσουν τον πληθωρισμό.
Ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 3,0% το 2026, 2,5% το 2027 και 2,1% το 2028. Για τον πληθωρισμό χωρίς ενέργεια και τρόφιμα, το βασικό σενάριο προβλέπει 2,5% το 2026, 2,6% το 2027 και 2,3% το 2028. Σε σχέση με τον Ιούνιο, η πρόβλεψη για το 2026 παραμένει αμετάβλητη, ενώ για το 2027 και το 2028 έχει αναθεωρηθεί προς τα πάνω.