Στα ύψη οι τιμές των καυσίμων, νέα επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης, στο τραπέζι και πλαφόν

Η συμφωνία της κυβέρνησης με τα διυλιστήρια για μείωση κατά 10 λεπτά του ευρώ στην αμόλυβδη και 5 λεπτά στο πετρέλαιο κίνησης, η οποία θα ισχύσει έως το τέλος Αυγούστου, δεν έχει καταφέρει να ανακόψει την ανοδική πορεία των τιμών στην αντλία.

Αντίθετα, οι αυξήσεις συνεχίζονται, με μεγαλύτερη ένταση στο ντίζελ κίνησης, εντείνοντας τις πιέσεις σε νοικοκυριά, επαγγελματίες και τον κλάδο των μεταφορών.

Υπό τον φόβο νέου κύματος ανατιμήσεων λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ανακοίνωσε χθες μέσω της καθιερωμένης κυριακάτικης ανάρτησής του νέα μείωση στο πετρέλαιο κίνησης για ολόκληρο τον Αύγουστο με ακόμη 10 λεπτά ανά λίτρο.

Άλλωστε, εδώ και μέρες το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης είχε επαναφέρει στο τραπέζι όλα τα μέτρα στήριξης που είχαν εφαρμοστεί το προηγούμενο διάστημα, από την επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης και ένα νέο Fuel Pass έως και την επιστροφή του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους.

Επιμένουν οι αυξήσεις στην αντλία, μεγαλύτερη η πίεση στο ντίζελ κίνησης

Συγκρίνοντας τις τιμές πριν τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή μέχρι και 23 Ιουλίου, καταγράφονται σημαντικές αυξήσεις στις τιμές όλων των καυσίμων στην αντλία.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων και όπως αποτυπώνεται στον παραπάνω πίνακα, η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στο ντίζελ κίνησης, με άνοδο 27,67%, ενώ η αμόλυβδη βενζίνη 95 και 100 οκτανίων αυξήθηκαν κατά 13,99% και 14,37% αντίστοιχα.

Συγκρίνοντας τώρα την τελευταία εβδομάδα, δηλαδή το διάστημα από 17 έως και 23 Ιουλίου, και ενώ είναι σε ισχύ η συμφωνία της κυβέρνησης με τα διυλιστήρια για μειώσεις των τιμών, οι τιμές των καυσίμων συνέχισαν την ανοδική τους πορεία, με το ντίζελ κίνησης να πρωταγωνιστεί ξανά στις αυξήσεις, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία αύξηση (4,66%).

Η αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων αυξήθηκε κατά 1,22%, ενώ η αμόλυβδη 100 οκτανίων σημείωσε άνοδο 1,64%.

Θυμίζουμε πως ο λόγος για τον οποίο η τιμή του πετρελαίου κίνησης έχει τσιμπήσει περισσότερο σε σχέση με την βενζίνη είναι, όπως είχαμε αναφέρει σε προηγούμενο ρεπορτάζ του Business Daily, η Ρωσία, ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας ντίζελ παγκοσμίως.

Μετά τις ζημιές που υπέστησαν ρωσικά διυλιστήρια από ουκρανικές επιθέσεις, η Μόσχα ανέστειλε τις εξαγωγές ντίζελ, περιορίζοντας σημαντικά τις διαθέσιμες ποσότητες στη διεθνή αγορά.

Η εξέλιξη αυτή έχει δημιουργήσει έντονη ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, καθώς χώρες που μέχρι πρότινος προμηθεύονταν ρωσικό ντίζελ, όπως η Κίνα, η Ινδία και η Τουρκία, στράφηκαν σε άλλες αγορές, ανταγωνιζόμενες πλέον και την Ευρώπη για τις ίδιες ποσότητες καυσίμου.

Φόβοι για εκτόξευση ντίζελ στα 2,20 ευρώ, νέα επιδότηση

Αξίζει να σημειώσουμε πως σύμφωνα με πηγές της αγοράς, εφόσον συνεχιστεί η έκρυθμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή αναμένεται ένα νέο κύμα αυξήσεων στην αντλία, με το ντίζελ κίνησης να αναμένεται περί τα μέσα Αυγούστου να σκαρφαλώσει κοντά στα 2,20 ευρώ ανά λίτρο, σε μία περίοδο που η τουριστική κίνηση θα βρίσκεται στο peak της.

Δεδομένης της συνεχιζόμενης πίεσης που σημειώνεται ειδικά στο καύσιμο αυτό, το οποίο επηρεάζει άμεσα τον κλάδο των μεταφορών, η κυβέρνηση αποφάσισε να καλύψει μια επιπλέον μείωση στο πετρέλαιο κίνησης για ολόκληρο τον Αύγουστο με ακόμη 10 λεπτά ανά λίτρο, ώστε η συνολική έκπτωση να φτάσει τα 15 λεπτά.

Πρόκειται για μια στοχευμένη παρέμβαση ύψους 30 εκατ. ευρώ που αποσκοπεί όχι μόνο στη στήριξη των επαγγελματιών και των μεταφορών, αλλά και στον περιορισμό των ανατιμήσεων που μεταφέρονται σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.

Μάλιστα, την παρέμβαση αυτή την είχε προαναγγείλει την Πέμπτη ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, όταν μιλώντας στον ΣΚΑΙ, είχε αναφέρει πως η κυβέρνηση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας παρέμβασης προκειμένου να περιοριστεί η άνοδος κυρίως στο πετρέλαιο κίνησης.

«Θα δώσουμε έμφαση στο ντίζελ, το οποίο θα δούμε σε πρώτη φάση διότι δεν επηρεάζει μόνο το κόστος κίνησης αλλά και το κόστος παραγωγής και μεταφοράς των προϊόντων», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Πρακτικά η νέα επιδότηση θα ισχύσει παράλληλα με την έκπτωση που δίνουν τα διυλιστήρια ύστερα από συμφωνία με την κυβέρνηση κατά 10 λεπτά του ευρώ στην αμόλυβδη και 5 λεπτά στο πετρέλαιο κίνησης έως 31 Αυγούστου.

Υπενθυμίζεται ότι την τελευταία φορά που εφαρμόστηκε η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης ανέρχονταν σε 15 λεπτά το λίτρο (μέχρι τα τέλη Ιουνίου)  με το δημοσιονομικό κόστος να φτάνει στα 46 εκατ. ευρώ.

Αξίζει να σημειωθεί πως από την αρχή του χρόνου η κυβέρνηση έχει δώσει περί τα 800 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κρίσης, με τον κρατικό «κουμπαρά» να έχει περίσσευμα ακόμα 220- 230 εκατ. ευρώ (ίσο με 0,1% του ΑΕΠ) για φέτος. 

Την ίδια στιγμή, ταυτόχρονα ή και ανεξάρτητα, εξετάζεται ένας νέος κύκλος fuel pass για την βενζίνη.

Στο τραπέζι ξανά και το πλαφόν

Εκτός όλων των παραπάνω πολύ έντονα ακούγεται και η πιθανότητα να εφαρμοστεί ξανά πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, το οποίο ίσχυε μέχρι και 30 Ιουνίου.

Θυμίζουμε πως σε συνάντηση με δημοσιογράφους περί τα τέλη Ιουνίου, ο Σύνδεσμος Εταιριών Εμπορίας Πετρελαιοειδών Ελλάδος (ΣΕΕΠΕ), είχε τονίσει πως η μεγάλη αύξηση της παραβατικότητας την περίοδο 2023-2025 οφειλόταν αφενός στην καθυστέρηση της πολιτείας να λάβει αποτελεσματικά μέτρα και αφετέρου στο πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, το οποίο, όπως είπε, κατέστησε μη βιώσιμη τη λειτουργία αρκετών έντιμων πρατηριούχων.

Το μέτρο επιβλήθηκε εξαιτίας της ενεργειακής κρίσης μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, όμως παρέμεινε σε ισχύ ακόμη και όταν οι διεθνείς τιμές επέστρεψαν σε προ κρίσης επίπεδα.

Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, το πλαφόν όχι μόνο δεν συγκράτησε τις τιμές όσο αναμενόταν, αλλά επιβάρυνε σημαντικά τις νόμιμες επιχειρήσεις του κλάδου, πολλές εκ των οποίων πουλήθηκαν σε παραβατικούς πρατηριούχους.

Όπως είχε αναφέρει, η αγορά λειτουργεί με περιθώρια κέρδους της τάξης του 8% έως 10%, από τα χαμηλότερα στην Ευρώπη, ενώ η πραγματική αιτία των υψηλών τιμών στην Ελλάδα παραμένει η βαριά φορολογία, καθώς περίπου το 55% της τελικής τιμής της βενζίνης αποτελείται από φόρους.

Μάλιστα, σύμφωνα με τον ίδιο, η χώρα μας είναι η μοναδική ευρωπαϊκή χώρα που διατηρεί επί πέντε χρόνια ένα τέτοιο καθεστώς, επισημαίνοντας ότι δεν έχει παρουσιαστεί ποτέ μελέτη που να αποδεικνύει την αποτελεσματικότητά του.

Το «αγκάθι» της φορολογίας

Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι πως στην χώρα μας πάνω από το 45% με 60% της τελικής λιανικής τιμής των καυσίμων αντιστοιχεί σε φόρους και τέλη, αποτελώντας ίσως το μεγαλύτερο «αγκάθι».

Ομολογουμένως η διατήρηση υψηλών ειδικών φόρων κατανάλωσης και ΦΠΑ στα καύσιμα εξασφαλίζει σημαντικά δημόσια έσοδα, αλλά επηρεάζει το συνολικό κόστος και τελικά τον καταναλωτή.

Ενδεικτικά, αν πάρουμε τη μέση τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων στις 29 Μαΐου, που ήταν στα 2,097 ευρώ ανά λίτρο, η τιμή του διυλιστηρίου αντιστοιχεί περίπου σε 0,814 ευρώ/λίτρο, δηλαδή στο 38,8% της τελικής τιμής.

Οι φόροι, τα τέλη και οι λοιπές επιβαρύνσεις ανέρχονται σε περίπου 1,123 ευρώ/λίτρο, δηλαδή 53,6% της λιανικής τιμής.

Το εκτιμώμενο περιθώριο εμπορίας και πρατηριούχων διαμορφώνεται στα 0,160 ευρώ/λίτρο ή περίπου 7,6%. Με άλλα λόγια, περισσότερο από το μισό ποσό που πληρώνει ο καταναλωτής στην αντλία δεν αφορά το προϊόν καθαυτό αλλά φορολογικές επιβαρύνσεις.

Παρόμοια είναι η εικόνα και στο πετρέλαιο κίνησης, όπου η μέση τιμή φθάνει τα 1,771 ευρώ ανά λίτρο. Η τιμή αυτή περιλαμβάνει την τιμή του διυλιστηρίου περίπου 0,768 ευρώ/λίτρο (43,4%), φόρους και λοιπές επιβαρύνσεις περίπου 0,768 ευρώ/λίτρο (45,1%), με τα περιθώρια εμπορίας και πρατηριούχων περίπου 0,235 ευρώ/λίτρο (11,6%).

Σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο μείωσης της φορολογίας στα καύσιμα, πηγές της αγοράς σημειώνουν ότι, αν και αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιλέξει αυτή τη λύση, η Ελλάδα δεν ακολουθεί αντίστοιχη πολιτική για δημοσιονομικούς λόγους.

Όπως επισημαίνουν, μια μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη αποκλιμάκωση των τιμών στην αντλία, ωστόσο η κυβερνητική επιλογή παραμένει η στοχευμένη επιδότηση αντί της οριζόντιας φορολογικής ελάφρυνσης.