Η έλλειψη ντίζελ λόγω Ρωσίας «καταπίνει» τις μειώσεις τιμών της κυβέρνησης

Παρότι εδώ και σχεδόν μία εβδομάδα βρίσκεται σε ισχύ το μέτρο της μείωσης των τιμών στα διυλιστήρια, οι τιμές των καυσίμων στην αντλία όχι μόνο δεν έχουν μειωθεί, αλλά έχουν καταγράψει ακόμη και αυξήσεις.

Ο λόγος για τον οποίο συμβαίνει αυτό, σύμφωνα με όσα αναφέρουν στο Business Daily παράγοντες της αγοράς πετρελαιοειδών, είναι η εκτόξευση των διεθνών τιμών Platts, κυρίως λόγω του παράγοντα Ρωσία.

Εξαιτίας σημαντικών καταστροφών σε διυλιστήριά της μετά από ουκρανικές επιθέσεις, έχει σταματήσει τις εξαγωγές ντίζελ, αυξάνοντας κατακόρυφα τη ζήτηση σε σχέση με τη διαθέσιμη προσφορά.

Το μέτρο για μειώσεις στα ελληνικά διυλιστήρια

Θυμίζουμε πως από την περασμένη εβδομάδα έχει τεθεί σε ισχύ το μέτρο της μείωσης των τιμών στα διυλιστήρια, ύστερα από συμφωνία με την κυβέρνηση, η οποία προβλέπει μείωση της τιμής της βενζίνης κατά 10 λεπτά ανά λίτρο και του ντίζελ κατά 5 λεπτά ανά λίτρο έως τα τέλη Αυγούστου, με συνεισφορά 40 εκατ. ευρώ από HelleniQ Energy και Motor Oil.

Σήμερα λειτουργούν στη χώρα μας τέσσερα διυλιστήρια, τρία της HelleniQ Energy σε Ασπρόπυργο, Ελευσίνα και Θεσσαλονίκη και ένα της Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους, που καλύπτουν ουσιαστικά όλη την εγχώρια διυλιστική δυναμικότητα.

Οι μειώσεις των δύο διυλιστηρίων γίνονται όπως συνέβη και με την κρατική επιδότηση του πετρελαίου κίνησης, δηλαδή οι δύο ενεργειακοί όμιλοι θα κρατούν μόνιμα τις τιμές της βενζίνης και του ντίζελ χαμηλότερα κατά 10 λεπτά και 5 λεπτά του ευρώ αντίστοιχα, απορροφώντας έως και τα τέλη Αυγούστου ουσιαστικά μέρος των αυξήσεων από τις τιμές του Platts, για να συγκρατηθούν οι διεθνείς ανατιμήσεις.

Οι τιμές στην αντλία παραμένουν υψηλά

Συγκρίνοντας τις τιμές στην ελληνική αντλία για την εβδομάδα 10 έως 16 Ιουλίου, με βάση τις τιμές που δημοσιεύονται στο Παρατηρητήριο Τιμών Υγρών Καυσίμων, βλέπουμε ότι πέρα από τη μέση τιμή της απλής αμόλυβδης, η οποία έχει μείνει αμετάβλητη, η αμόλυβδη 100 οκτανίων καθώς και το ντίζελ κίνησης έχουν αυξηθεί.

Ειδικότερα, όπως αποτυπώνεται και στον παρακάτω πίνακα, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων παρέμεινε σταθερή μεταξύ 10 και 16 Ιουλίου, χωρίς καμία μεταβολή  στα 1,972 ευρώ ανά λίτρο.

Αντίθετα, η αμόλυβδη 100 οκτανίων σημείωσε αύξηση κατά 1,43%, από 2,175  ευρώ/λίτρο σε 2,206 ευρώ/λίτρο.

Η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στο ντίζελ κίνησης, του οποίου η μέση τιμή αυξήθηκε κατά 3,46%, από 1,823 ευρώ/λίτρο σε 1,886 ευρώ/λίτρο.

Η έλλειψη ντίζελ λόγω Ρωσίας και οι διεθνείς τιμές Platts

Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς πετρελαιοειδών στο Business Daily, το νέο μέτρο στήριξης της κυβέρνησης, είναι πολύ σημαντικό και, μάλιστα, όπως σημειώνουν, αν δεν υπήρχε οι τιμές στην αντλία θα ήταν ακόμη υψηλότερες.

Ωστόσο, η έντονη άνοδος των διεθνών τιμών απορροφά σε μεγάλο βαθμό το όφελος της επιδότησης, με αποτέλεσμα οι οδηγοί να συνεχίζουν να βλέπουν αυξημένες τιμές στα πρατήρια.

Παρότι, λοιπόν, έχει τεθεί σε ισχύ η συμφωνία με τα ελληνικά διυλιστήρια, καταγράφονται νέες πιέσεις στις τιμές των καυσίμων, με το ντίζελ κίνησης να εμφανίζει τη μεγαλύτερη άνοδο, παρά το γεγονός ότι η αύξηση της τιμής του αργού πετρελαίου Brent παραμένει σχετικά περιορισμένη.

Όπως εξηγούν οι ίδιες πηγές, η εικόνα της αγοράς δεν αποτυπώνεται στην πορεία του Brent, καθώς οι τιμές που καθορίζουν το κόστος στην αντλία επηρεάζονται κυρίως από τις διεθνείς τιμές των διυλισμένων προϊόντων, όπως καταγράφονται στο Platts.

Μάλιστα, καθοριστικό ρόλο στην πρόσφατη άνοδο των τιμών διαδραματίζει η Ρωσία, ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας ντίζελ παγκοσμίως.

Μετά τις ζημιές που υπέστησαν ρωσικά διυλιστήρια από ουκρανικές επιθέσεις, η Μόσχα ανέστειλε τις εξαγωγές ντίζελ, περιορίζοντας σημαντικά τις διαθέσιμες ποσότητες στη διεθνή αγορά.

Η εξέλιξη αυτή έχει δημιουργήσει έντονη ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, καθώς χώρες που μέχρι πρότινος προμηθεύονταν ρωσικό ντίζελ, όπως η Κίνα, η Ινδία και η Τουρκία, στράφηκαν σε άλλες αγορές, ανταγωνιζόμενες πλέον και την Ευρώπη για τις ίδιες ποσότητες καυσίμου. Το αποτέλεσμα είναι η σημαντική αύξηση των διεθνών τιμών.

Είναι χαρακτηριστικό ότι από τις 18 Ιουνίου έως τις 15 Ιουλίου η τιμή του Brent αυξήθηκε μόνο κατά περίπου 6%, όταν το ντίζελ κατέγραψε άνοδο 36% και η βενζίνη 16%, γεγονός που εξηγεί γιατί οι αυξήσεις στις αντλίες είναι μεγαλύτερες από αυτές που θα ανέμενε κανείς παρακολουθώντας μόνο την πορεία του αργού πετρελαίου.

Ο παράγοντας φορολογία

Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι πως στην χώρα μας πάνω από το 45% με 60% της τελικής λιανικής τιμής των καυσίμων αντιστοιχεί σε φόρους και τέλη.

Όπως σημειώνουν πηγές από των χώρο της διύλισης, η διατήρηση υψηλών ειδικών φόρων κατανάλωσης και ΦΠΑ στα καύσιμα εξασφαλίζει σημαντικά δημόσια έσοδα, αλλά επηρεάζει το συνολικό κόστος και τελικά τον καταναλωτή.

Ενδεικτικά, αν πάρουμε τη μέση τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων στις 29 Μαΐου, που ήταν στα 2,097 ευρώ ανά λίτρο, η τιμή του διυλιστηρίου αντιστοιχεί περίπου σε 0,814 ευρώ/λίτρο, δηλαδή στο 38,8% της τελικής τιμής.

Οι φόροι, τα τέλη και οι λοιπές επιβαρύνσεις ανέρχονται σε περίπου 1,123 ευρώ/λίτρο, δηλαδή 53,6% της λιανικής τιμής.

Το εκτιμώμενο περιθώριο εμπορίας και πρατηριούχων διαμορφώνεται στα 0,160 ευρώ/λίτρο ή περίπου 7,6%. Με άλλα λόγια, περισσότερο από το μισό ποσό που πληρώνει ο καταναλωτής στην αντλία δεν αφορά το προϊόν καθαυτό αλλά φορολογικές επιβαρύνσεις.

Παρόμοια είναι η εικόνα και στο πετρέλαιο κίνησης, όπου η μέση τιμή φθάνει τα 1,771 ευρώ ανά λίτρο. Η τιμή αυτή περιλαμβάνει την τιμή του διυλιστηρίου περίπου 0,768 ευρώ/λίτρο (43,4%), φόρους και λοιπές επιβαρύνσεις περίπου 0,768 ευρώ/λίτρο (45,1%), με τα περιθώρια εμπορίας και πρατηριούχων περίπου 0,235 ευρώ/λίτρο (11,6%).

Σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο μείωσης της φορολογίας στα καύσιμα, πηγές της αγοράς σημειώνουν ότι, αν και αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν επιλέξει αυτή τη λύση, η Ελλάδα δεν ακολουθεί αντίστοιχη πολιτική για δημοσιονομικούς λόγους.

Όπως επισημαίνουν, μια μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη αποκλιμάκωση των τιμών στην αντλία, ωστόσο η κυβερνητική επιλογή παραμένει η στοχευμένη επιδότηση αντί της οριζόντιας φορολογικής ελάφρυνσης.

Βέβαια, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, «από την άλλη πλευρά, όταν η Πολιτεία αποφάσισε να χορηγήσει επιδότηση στο ντίζελ, τα 20 λεπτά ήταν μεγαλύτερη παρέμβαση από μια αντίστοιχη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ)»