Τουλάχιστον τρία ακόμα καλοκαίρια θα περιμένουν οι επιβάτες του μετρό για το πρώτο κύμα δροσιάς στους συρμούς που μετατρέπονται σε σάουνα με τις υψηλές θερμοκρασίες.
Ο πολυαναμενόμενος διαγωνισμός της ΣΤΑΣΥ για την αναβάθμιση της πρώτης φουρνιάς των παλαιότερων 12 συρμών του μετρό, ηλικίας 26 ετών, βρίσκεται στον αέρα, με προϋπολογισμό 109 εκατομμύρια ευρώ.
Αν και πρόκειται για τη δεύτερη επιχείρηση-ολικό λίφτινγκ της ΣΤΑΣΥ, η εμπειρία από την ανακαίνιση των 14 γερασμένων συρμών του ηλεκτρικού προετοιμάζει για ένα δύσκολο εγχείρημα.
Τρεισήμισι χρόνια από την υπογραφή της σύμβασης με την ισπανική CAF SA, κι ενώ ο πρώτος πλήρως ανακατασκευασμένος συρμός έπρεπε να φτάσει στην Αθήνα το καλοκαίρι του 2024, τελικά ακόμα και λίγο πριν ριχτεί στη μάχη των δρομολογίων, είναι αντιμέτωπος με νέα καθυστέρηση.
Παρότι η μετάθεση της παράδοσης του πρώτου συρμού κατά 24 ημέρες, δηλαδή στις 7 Αυγούστου αντί για τις 14 Ιουλίου 2026, δεν είναι μεγάλη, έρχεται να προστεθεί σε δύο χρόνια καθυστερήσεων, που φούσκωσαν και τη δαπάνη του έργου από 65,49 εκατ. ευρώ σε 71,71 εκατ. ευρώ (πλέον ΦΠΑ).
Στην αναθεώρηση των 6,22 εκατ. ευρώ, έρχονται να προστεθούν ακόμα 707.866,40 ευρώ μέσω απευθείας διαπραγμάτευσης με τον ανάδοχο, ώστε να τοποθετήσει και 28 χειριστήρια πορείας – πέδης, που είχαν «ξεφύγει» από την αρχική σύμβαση.
Όπως επισημαίνεται στην πρόσκληση της ΣΤΑΣΥ προς τη CAF, στα τρεισήμισι χρόνια που μεσολάβησαν διαπιστώθηκε ότι τα ανταλλακτικά για την επισκευή τους γίνονται πια δυσεύρετα.
Δεδομένου βέβαια ότι ο πρώτος από αυτούς τους συρμούς κυκλοφόρησε το 1985 (!), αυτό πιθανώς θα έπρεπε να έχει προβλεφθεί, αφού οι ανακαινισμένοι συρμοί προορίζονται να λειτουργούν για ακόμα 25 χρόνια.
Ως αποτέλεσμα, καταγράφονται προβλήματα στην ομαλή λειτουργία των συρμών και προκαλούνται επιπλέον βλάβες.
Με τούτα και μ’ εκείνα, παρά τη δέσμευση με τυμπανοκρουσίες της προηγούμενης πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Μεταφορών, η πολυπόθητη ενίσχυση του δικτύου «Πειραιά – Κηφισιάς» εν μέσω θέρους πάει για την ώρα…περίπατο.
Τα παραπάνω περιγράφονται μεν ως «παιδικές ασθένειες» σε μια διαδικασία που γίνεται στη χώρα μας για πρώτη φορά, μένει όμως να φανεί εάν η προαναφερθείσα καθυστέρηση θα συμπαρασύρει όλες τις παραδόσεις του έργου, αφού ο πρώτος συρμός αποτελεί τον «πιλότο».
Η ανάδοχος θα πρέπει να διορθώσει όλες τις τεχνικές αστοχίες, που ήρθαν στην επιφάνεια κατά το δίμηνο των δοκιμών στο πρώτο βαγόνι, ώστε να μπορεί να προχωρήσει και στα υπόλοιπα. Δεν αποκλείεται πάντως ακόμα και να πρέπει να επιστρέψει ο συρμός στο εργοστάσιο του Βόλου.
Αυτό σημαίνει ότι απειλείται ο στόχος για μείωση των χρονοαποστάσεων από τα 8,5 λεπτά που είναι σήμερα στα 5 λεπτά για πρώτη φορά μετά από δύο δεκαετίες, από τον Μάιο του 2027.
Καταπονημένοι και παρωχημένοι οι 12 συρμοί του μετρό
Έχοντας διανύσει κατά μέσο όρο 2 εκατ. χιλιόμετρα ο καθένας, οι συνολικά 28 συρμοί πρώτης γενιάς του μετρό της Αθήνας είναι σήμερα τριών ταχυτήτων. Οι τέσσερις έχουν παροπλιστεί εξαιτίας τεχνικών προβλημάτων και έλλειψης ανταλλακτικών, ενώ ακόμη τέσσερις είναι «δανεικοί» στον ηλεκτρικό, προκειμένου να βγαίνουν τα καθημερινά δρομολόγια.
Δεδομένου όμως ότι αυτοί σχεδιάστηκαν τη δεκαετία του ‘90, υπό διαφορετικές κλιματικές συνθήκες, δεν κρίθηκε απαραίτητο να διαθέτουν κλιματισμό.
Ως αποτέλεσμα, τις ημέρες του καύσωνα αυτοί αποσύρονται από το υπέργειο δίκτυο της Γραμμής 1, με τις χρονοαποστάσεις να εκτοξεύονται στα 9 ή και πάνω από 10 λεπτά. Ενώ πια οι συνθήκες είναι ανυπόφορες και για τους επιβάτες των Γραμμών 2 και 3.
Όπως περιγράφεται στη διακήρυξη, που έβγαλε εχθές στον αέρα η ΣΤΑΣΥ, «ο παρωχημένος σχεδιασμός των κύριων συστημάτων και η ελλιπής ή μη διαθέσιμη τεχνική υποστήριξη των κατασκευαστικών οίκων, οδηγούν σε χαμηλό επίπεδο συντηρησιμότητας του εξοπλισμού, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τη διαθεσιμότητα των συρμών αλλά και την ορθή εκτέλεση της προβλεπόμενης προληπτικής ή διορθωτικής συντήρησης».
Σημειώνεται ότι οι λεγόμενοι γαλλικοί συρμοί του μετρό τέθηκαν σε κυκλοφορία το 2000 άρα πλησιάζουν στη συμπλήρωση του χρόνου ζωής τους που είναι 30 έτη.
Παρόλα αυτά, η δυσκολία εξασφάλισης χρηματοδότησης δεν επιτρέπει η αναβάθμισή τους να γίνει με μία εργολαβία κι έτσι αυτή χωρίζεται σε δύο δόσεις. Στην εν λόγω προκήρυξη περιλαμβάνονται οι τέσσερις συρμοί που είναι σε ακινησία και ακόμη οκτώ.
Αυτή θα χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Συνοχής της Ε.Ε. και εθνικούς πόρους. Σε επόμενη φάση, θα ακολουθήσει η αναβάθμιση και των υπολοίπων 16 συρμών.
Αυτομάτως αυτό σημαίνει ότι η οριστική λύση για τους συρμούς που «βράζουν» δεν θα δοθεί ούτε με την ολοκλήρωση αυτής της εργολαβίας, η οποία συμβατικά τοποθετείται στους 36 μήνες.
Όμως οι πρώτες ανάσες στο δίκτυο θα αρχίσουν να δίνονται, εφόσον δεν υπάρξουν καθυστερήσεις, 690 ημέρες από την υπογραφή της σύμβασης με την παράδοση του πρώτου ανακαινισμένου συρμού στη ΣΤΑΣΥ, αφού θα έχουν γίνει και επιτυχείς δοκιμές. Οι πρώτοι τέσσερις συρμοί θα ακολουθήσουν στα 2 χρόνια και 3 μήνες από τη συμβασιοποίηση.
Σημειώνεται ότι σήμερα η μέση μέγιστη θερμοκρασία στην Αττική ανέρχεται σε 33 βαθμούς, ενώ η απόλυτη θερμοκρασία φτάνει ως και τους 48 βαθμούς Κελσίου. Βάσει του τεύχους τεχνικών προδιαγραφών, οι θερμοκρασίες σε σήραγγα και σταθμό είναι αρκετά σταθερές και δεν υπερβαίνουν τους 39 και 40 βαθμούς αντίστοιχα τους καλοκαιρινούς μήνες.
Στους 12 συρμούς θα εγκατασταθούν τουλάχιστον 150 μονάδες κλιματισμού χώρου επιβατών οι οποίες και θα τοποθετηθούν στην οροφή, η οποία και θα πρέπει να επανασχεδιαστεί.
Αναγνωρίζοντας ότι αυτό μπορεί να απαιτήσει μείωση του ύψους της οροφής, η ΣΤΑΣΥ προσδιορίζει ότι το ύψος της οροφής δεν θα πρέπει να είναι λιγότερο από τα αντίστοιχα ύψη των υφιστάμενων συρμών, ήτοι 2,10 μ. για τους συρμούς σειράς ΙΙ.
Παράλληλα, προβλέπεται μια εκ βάθρων ανακατασκευή των 12 συρμών, προκειμένου να διασφαλιστεί η αξιόπιστη λειτουργία τους για τουλάχιστον ακόμη 25 χρόνια. Μεταξύ άλλων, θα εγκατασταθούν συστήματα κλειστού κυκλώματος τηλεόρασης (CCTV), νέες οθόνες και πινακίδες ενημέρωσης επιβατών, σύστημα ασύρματης μετάδοσης διαγνωστικών δεδομένων και μονάδες καταγραφής συμβάντων.
Ακόμη, θα εγκατασταθεί φωτισμός LED χαμηλής κατανάλωσης και πρόσθετη ηχομόνωση, ενώ θα διαμορφωθούν ειδικοί χώροι για την ασφαλή φιλοξενία αναπηρικών αμαξιδίων.
Σημαντικές παρεμβάσεις προβλέπονται και στα βασικά συστήματα λειτουργίας των συρμών. Το σύστημα έλξης θα αντικατασταθεί με κινητήρες εναλλασσόμενου ρεύματος (AC) νέας γενιάς και σύγχρονους μετατροπείς ισχύος, οι οποίοι είναι ελαφρύτεροι, πιο αξιόπιστοι, απαιτούν λιγότερη συντήρηση και προσφέρουν υψηλότερη ενεργειακή απόδοση.
Παράλληλα, θα αναβαθμιστούν τα συστήματα ελέγχου, πέδησης και διάγνωσης βλαβών, η τράπεζα οδήγησης, ο ηλεκτροπνευματικός εξοπλισμός των θυρών, καθώς και σειρά άλλων ηλεκτρομηχανολογικών υποσυστημάτων.
Η καταληκτική ημερομηνία παραλαβής των προσφορών είναι η 03.09.2026.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
