Τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% μέσα στην επόμενη τριετία έχει θέσει ως στόχο η κυβέρνηση, με την αποθήκευση να αποτελεί έναν από τους βασικούς μηχανισμούς για να μετατραπεί η φθηνή παραγωγή των ΑΠΕ σε χαμηλότερο κόστος για τον τελικό καταναλωτή.
Ο νέος σχεδιασμός, ο οποίος παρουσιάστηκε διεξοδικά στις αρχές της εβδομάδας σε συνέντευξη τύπου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, προβλέπει ότι η περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ μπορεί να περιορίσει σημαντικά τη χονδρική τιμή ρεύματος υπό την προϋπόθεση όμως ότι το ηλεκτρικό σύστημα θα αποκτήσει την απαιτούμενη ευελιξία μέσω των μονάδων αποθήκευσης ενέργειας.
Οι ΑΠΕ ήδη πιέζουν τις τιμές χονδρικής
Κατά τη διάρκεια του 2026, στις ώρες κατά τις οποίες η συμμετοχή των ΑΠΕ είναι ιδιαίτερα υψηλή, η μέση χονδρεμπορική τιμή διαμορφώνεται περίπου στα 73 ευρώ/MWh, όταν ο ετήσιος μέσος όρος βρίσκεται στα 101 ευρώ/MWh.
Η διαφορά φτάνει περίπου το 27%, γεγονός που, σύμφωνα με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου, δείχνει το περιθώριο που υπάρχει για περαιτέρω αποκλιμάκωση, εφόσον συνεχιστεί η ανάπτυξη των ΑΠΕ και βελτιωθούν οι διεθνείς συνθήκες στην αγορά.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου εκτίμησε ότι η μέση ετήσια χονδρεμπορική τιμή μπορεί να συγκλίνει προς τα επίπεδα των 73 ευρώ/MWh ή ακόμη και χαμηλότερα, εφόσον προστεθούν νέες μονάδες ΑΠΕ.
Το κενό μεταξύ μεσημεριού και απογεύματος
Τις μεσημεριανές ώρες, όταν η ηλιακή παραγωγή βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο της, υπάρχει σημαντική προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας και οι τιμές πιέζονται προς τα κάτω. Λίγες ώρες αργότερα, όμως, όταν ο ήλιος δύει και η ζήτηση παραμένει υψηλή, το σύστημα χρειάζεται πρόσθετη παραγωγή.
Τότε ενεργοποιούνται ακριβότερες μονάδες, μεταξύ των οποίων και μονάδες φυσικού αερίου, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται έντονες απογευματινές αιχμές. Εδώ ακριβώς τοποθετείται η αποθήκευση στον νέο σχεδιασμό του ΥΠΕΝ.
Μία μπαταρία μπορεί να απορροφά ηλεκτρική ενέργεια τις ώρες υψηλής παραγωγής και να την επιστρέφει στο σύστημα αργότερα, όταν η παραγωγή από φωτοβολταϊκά έχει μειωθεί και η ζήτηση αυξάνεται.
Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται η ανάγκη προσφυγής στις ακριβότερες μονάδες παραγωγής και, κατ' επέκταση, η πίεση στις χονδρεμπορικές τιμές.
Από τα 700 MW στα 7 GW
Το χαρτοφυλάκιο των μπαταριών που βρίσκονται σήμερα σε λειτουργία έχει φτάσει περίπου τα 700 MW, από μόλις 32 MW που είχαν ενεργοποιηθεί στις αρχές Απριλίου.
Ο σχεδιασμός του ΥΠΕΝ προβλέπει την αύξηση της ισχύος στα 1 GW έως το τέλος του 2026, περίπου 1,5 GW μέσα στο 2027, 3-4 GW έως το τέλος του 2028 και τελικά 5-7 GW μέχρι το 2030.
Πρόκειται για στόχους υψηλότερους από εκείνους που είχαν τεθεί έως σήμερα, με τον ίδιο τον υπουργό να αναγνωρίζει ότι στον συγκεκριμένο τομέα η πρόοδος μέχρι σήμερα δεν ήταν αρκετή και ότι απαιτείται σημαντική επιτάχυνση.
Στο τραπέζι 200 εκατ. ευρώ για νέες μπαταρίες
Για να επιταχυνθεί η ανάπτυξη της αποθήκευσης, ο οδικός χάρτης προβλέπει συνολικά 600 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 400 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και επιπλέον 200 εκατ. ευρώ από τη λεγόμενη «ρήτρα διαφυγής».
Ήδη έχουμε τρεις διαγωνισμούς από το Ταμείο Ανάκαμψης, συνολικής ισχύος 900 MW, ενώ έχουν προωθηθεί και φωτοβολταϊκά με αποθήκευση περίπου 100 MW.
Παράλληλα, το έργο αντλησιοταμίευσης της Αμφιλοχίας έχει ισχύ 680 MW, ενώ έχει δοθεί η δυνατότητα αποθήκευσης σε περίπου 200 επιχειρήσεις, συνολικής ισχύος 28 MW.
Σημαντικό κομμάτι του σχεδιασμού είναι επίσης η προσθήκη αποθήκευσης σε υφιστάμενα έργα ΑΠΕ, με το σχετικό δυναμικό να υπολογίζεται περίπου στα 4.000 MW.
Για αυτόνομες μπαταρίες (standalone) έχει προβλεφθεί πρόσκληση για 4.700 MW, ενώ υπάρχουν σε εξέλιξη και άλλα έργα αντλησιοταμίευσης περίπου 2.000 MW.
Όσον αφορά τον κουμπαρά των 200 εκατ. από τη ρήτρα διαφυγής, περίπου 50 εκατ. ευρώ προβλέπονται για Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης που θα εγκαταστήσουν συστήματα αποθήκευσης για ιδιοκατανάλωση, με την επιδότηση να φτάνει το 50%.
Άλλα 50 εκατ. ευρώ προορίζονται για επιχειρήσεις, με κάλυψη περίπου 30%-40% του κόστους της μπαταρίας. Παράλληλα, από 50 εκατ. ευρώ αναμένεται να κατευθυνθούν σε έργα αποθήκευσης σε συνδυασμό με ΑΠΕ και σε αυτόνομες μονάδες αποθήκευσης, τα λεγόμενα standalone συστήματα.
Για τις μεγάλες μονάδες προβλέπεται διαγωνιστική διαδικασία, με προτεραιότητα στους επενδυτές που θα ζητήσουν τη μικρότερη ενίσχυση ανά MW, με το πρόγραμμα αναμένεται να ενεργοποιηθεί μέσα στο έτος.
Η μάχη για την αυτοκατανάλωση
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις μπαταρίες behind the meter, δηλαδή στην αποθήκευση ενέργειας πίσω από τον μετρητή, καθώς το ΥΠΕΝ επιχειρεί να αυξήσει την αυτοκατανάλωση σε επιχειρήσεις αλλά και άλλες κατηγορίες καταναλωτών.
Σήμερα, από τα περίπου 18 GW εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ, περίπου 1,1 GW αφορά μονάδες αυτοκατανάλωσης, με τον κύριο όγκο να προέρχεται από εμπορικούς και βιομηχανικούς καταναλωτές.
Ο στόχος είναι να προστεθούν τα επόμενα χρόνια νέα συστήματα συνολικής ισχύος περίπου 1 GW, ώστε η αυτοκατανάλωση να διπλασιαστεί.
Για τον σκοπό αυτό, μέσω του νέου πλαισίου για την αυτοκατανάλωση, το οποίο αναμένεται να οριστικοποιηθεί το προσεχες διάστημα, θα προβλέπεται απλοποίηση των διαδικασιών, ενώ θα ανοίξει ο δρόμος και για εγκατάσταση αυτόνομων συστημάτων αποθήκευσης.
Έτσι, ένας καταναλωτής θα μπορεί να αποθηκεύει ενέργεια όταν το κόστος της είναι χαμηλό και να τη χρησιμοποιεί αργότερα. Για την αποθήκευση ιδιοκατανάλωσης προβλέπονται συνολικά 100 εκατ. ευρώ, χωρίς σε αυτό το ποσό να περιλαμβάνονται τα νοικοκυριά.
Ξεχωριστό πρόγραμμα για τα νοικοκυριά
Για τις κατοικίες προβλέπεται διαφορετική παρέμβαση, στο πλαίσιο των πόρων που κατευθύνονται στις Περιοχές Μετάβασης.
Συγκεκριμένα, προβλέπεται η επιχορήγηση περίπου 2.000 νοικοκυριών για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε συνδυασμό με μπαταρίες.
Και τα νησιά στο επίκεντρο
Στο επίκεντρο του νέου σχεδίου βρίσκονται και τα μη διασυνδεδεμένα νησιά. Το κόστος ηλεκτροπαραγωγής στα νησιά παραμένει σημαντικά υψηλότερο από εκείνο του διασυνδεδεμένου συστήματος, καθώς εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται θερμικές μονάδες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν από την ηγεσία του ΥΠΕΝ, η παραγωγή από θερμικές μονάδες στα μη διασυνδεδεμένα νησιά κοστίζει περίπου 1,2 δισ. ευρώ ετησίως, με το πρόσθετο κόστος να μεταφέρεται στους καταναλωτές μέσω των ΥΚΩ.
Ο σχεδιασμός του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νήσων περιλαμβάνει συνολικά 2,3 δισ. ευρώ, από τα οποία περίπου 970 εκατ. ευρώ αφορούν έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης.
Από αυτά, 476 εκατ. ευρώ κατευθύνονται σε φωτοβολταϊκά συνολικής ισχύος 316 MW με συστήματα αποθήκευσης 295 MW.
Οι δικαιούχοι περιλαμβάνουν κατοικίες, ιδιωτικά και δημόσια κτίρια του τριτογενούς τομέα, παρόχους ύδρευσης, αγρότες και αεροδρόμια.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
