Νέα αύξηση κατέγραψαν το πρώτο τρίμηνο του 2026 τα χρέη του Δημοσίου προς τους ιδιώτες προμηθευτές και φορολογούμενους, με «πρωταθλητές» τα νοσοκομεία, οι οφειλές των οποίων αποτελούν το 41% του συνόλου.
Το φαινόμενο των αυξημένων κρατικών ληξιπρόθεσμων οφειλών, που έχει ενταθεί από το 2023 και μετά, φαίνεται παράδοξο, καθώς την ίδια στιγμή, ο κρατικός προϋπολογισμός παρουσιάζει πλεονάσματα, που σημαίνει ότι δεν υφίσταται δημοσιονομικό πρόβλημα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους το ύψος των συνολικών χρεών του κρατικού προϋπολογισμού και των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης προς τους προμηθευτές του δημοσίου καθώς και από τις εκκρεμείς επιστροφές φόρων προς τους φορολογούμενους ανήλθε τον περασμένο Μάρτιο στο ποσό των 3,87 δισ. ευρώ αυξημένο κατά 570 εκατ. ευρώ ή κατά 17,3%, σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2025, που είχαν διαμορφωθεί σε 3,3 δισ. ευρώ.
Μάλιστα τον Δεκέμβριο είχαν καταγράψει μείωση κατά 561 εκατ. ευρώ, εξέλιξη που είχε δώσει την εντύπωση, ότι μπαίνουμε σε φάση συρρίκνωσης των χρεών του Κράτους προς τους ιδιώτες.
Ωστόσο, όχι μόνο δεν υπήρξε συνέχεια της μείωσης, αλλά από τον Ιανουάριο αυξάνονται σταδιακά σε 3,65 δισ. ευρώ, τον Φεβρουάριο σε 3,78 δισ. και τον Μάρτιο σε 3,87 δισ. ευρώ.
Ένα άλλο στοιχείο που προκύπτει από τους πίνακες του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, είναι πως το ύψος των ληξιπρόθεσμων κρατικών χρεών του Μαρτίου είναι υψηλότερο από το 2017, όταν είχε ανέλθει σε 3,32 δισ. ευρώ, το 2018 σε 2,0 δισ. ευρώ, το 2019 σε 1,99 δισ. το 2020 σε 1,86 δισ., το 2021 σε 1,85 δισ. το 2022 σε 2,37 δισ. το 2023 σε 2,8 δισ. το 2024 σε 3,08 δισ. και το 2025 σε 3,3 δισ.
Πρόβλημα ρευστότητας
Η καθυστέρηση αποπληρωμής των χρεών από το δημόσιο σε ιδιώτες στερεί ρευστότητα από επιχειρήσεις (κατά κύριο λόγο) αλλά και από φυσικά πρόσωπα.
Υπενθυμίζεται πως ο μηδενισμός των ληξιπρόθεσμων χρεών του δημοσίου προς τους ιδιώτες ήταν ένα από τα βασικά προαπαιτούμενα της τρόικας από το 2010, τόσο κατά την περίοδο των μνημονίων, όσο και στη μεταμνημονιακή εποπτεία, πλην όμως, ποτέ δεν υλοποιήθηκε.
Το χαμηλότερο ποσό καταγράφηκε τον Δεκέμβριο του 2021 (1,85 δισ. ευρώ), αλλά μετά επανήλθαν στα «συνήθη» επίπεδα.
Με βάση τον ορισμό του δημόσιου λογιστικού συστήματος, ως «ληξιπρόθεσμες» χαρακτηρίζονται οι υφιστάμενες υποχρεώσεις προς τρίτους (εκτός γενικής κυβέρνησης), που δεν εξοφλήθηκαν μετά την παρέλευση 90 ημερών από την ημερομηνία οφειλής.
Το όριο των 90 ημερών ισχύει και για τις επιστροφές φόρων, αλλά με κάποιες διαφοροποιήσεις.
Η άνοδος των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τους ιδιώτες συμπίπτει χρονικά και με την εφαρμογή της στενότερης εποπτείας των δημοσίων φορέων, με τη νομοθεσία που ψηφίστηκε στα τέλη του 2025 να προβλέπει δημοσιοποίηση στοιχείων των εκκρεμών οφειλών κάθε μήνα, καθώς και περικοπή των επιχορηγήσεων σε όσους φορείς δεν συμμορφώνονται, αλλά μέχρι και τον Μάρτιο δεν είχε αποτέλεσμα.
«Στρατηγικοί κακοπληρωτές» τα νοσοκομεία
Από τις συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές του Μαρτίου ύψους 3,87 δισ. ευρώ, το μεγαλύτερο μέρος ήτοι ποσό ύψους 3,1 δισ. ευρώ αφορά σε οφειλές προς τους ιδιώτες προμηθευτές από το Κράτος και τους φορείς Γενικής Κυβέρνησης, που είναι αυξημένο κατά 20,4% ή κατά 526 εκατ. ευρώ, σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2025 και το υπόλοιπο ποσό, 766 εκατ. ευρώ, προέρχεται από επιστροφές φόρων.
Από τα αναλυτικά στοιχεία του ΓΛΚ προκύπτει ότι μεγάλο πρόβλημα αποτελεί η διαχείριση των οικονομικών των νοσοκομείων, οι καθυστερούμενες οφειλές των οποίων εκτοξεύτηκαν τον Μάρτιο στο ποσό των 1.590 εκατ. ευρώ, από 1.397 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025, αυξανόμενες κατά 193 εκατ. ευρώ ή 13,8%. Μάλισταα οι οφειλές των νοσοκομείων αποτελούν το 51% των συνολικών ληξιπρόθεσμων χρεών προς τους προμηθευτές και το 41% των συνολικών χρεών προς προμηθευτές και φορολογούμενους.
Για τα χρέη των νοσοκομείων το ΓΛΚ διευκρινίζει ότι τα ποσά των ληξιπρόθεσμων χρεών του ΕΟΠΥΥ και των Νοσοκομείων εμφανίζουν τα μικτά ποσά και υφίσταται υποχρέωση από τους προμηθευτές για rebate και clawback που δεν έχει συμψηφιστεί ακόμα.
Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των άλλων δημοσίων φορέων παρουσιάζουν την ακόλουθη εικόνα:
- Τα χρέη του κρατικού προϋπολογισμού προς τους ιδιώτες αυξήθηκαν θεαματικά τον Μάρτιο σε σχέση με τον Δεκέμβριο κατά 56,7% και διαμορφώθηκαν σε 199 εκατ. ευρώ (από 127 εκατ. ευρώ) με το μεγαλύτερο μέρος τους να προέρχεται από οφειλές στο πλαίσιο του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, οι οποίες από 106 εκατ. ευρώ αυξήθηκαν τον Μάρτιο σε 173 εκατ. ευρώ.
- Τα χρέη των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης υπερδιπλασιάστηκαν το πρώτο τρίμηνο, καθώς από 180 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025 εκτοξεύτηκαν σε 446 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο σημειώνοντας αύξηση κατά 147,8%.
- Τα χρέη των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης, αυξήθηκαν οριακά τον Μάρτιο στα 668 εκατ. ευρώ από 666 εκατ. ευρώ, που ήταν τον Δεκέμβριο.
- Τα χρέη των λοιπών νομικών προσώπων ανήλθαν τον μειώθηκαν τον Μάρτιο σε 200 εκατ. ευρώ, από 208 εκατ. ευρώ που ήταν τον Δεκέμβριο.
«Κόλλησαν» οι επιστροφές φόρων
Αύξηση παρουσίασαν το πρώτο τρίμηνο του 2026 και οι ληξιπρόθεσμες επιστροφές φόρων, οι οποίες ανήλθαν σε 766 εκατ. ευρώ από 722 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025, οι οποίες αναλύονται σε:
- 167 εκατ. ευρώ είναι οι εκκρεμείς επιστροφές άμεσων φόρων, από 173 εκατ. ευρώ.
- 485 εκατ. ευρώ είναι οι εκκρεμείς πιστροφές έμμεσων φόρων (κυρίως ΦΠΑ) από 424 εκατ. ευρώ (+14,4%).
- 8 εκατ. ευρώ είναι οι λοιποί φόροι.
- 106 εκατ. ευρώ, είναι εκκρεμείς επιστροφές μη φορολογικών εσόδων, από 11 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025.
Παρατηρείται, τέλος, ότι ένα ποσό 160 εκατ. ευρώ δεν μπορεί να αποπληρωθεί λόγω εξωγενών παραγόντων, όπως είναι η μη ανταπόκριση δικαιούχου ή μη προσκόμιση δικαιολογητικών, όπως διευκρινίζει το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
