Με «άσσο» τη βελτιωμένη κυκλοφορία στην νεότευκτη Πατρών-Πύργου, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αναζητά το μείγμα κόστους, τεχνικής λύσης και χρηματοδοτικού πλάνου για το τελικό βήμα της Ολυμπίας Οδού.
Η κάθοδος νοτιότερα προς την Αρχαία Ολυμπία και την Τσακώνα θα μπει στη ζυγαριά της Κομισιόν, ακόμα και εντός του 2026, για να κουμπώσει στην παραχώρηση, μένουν όμως πολλά να γίνουν.
Το «κλειδί» είναι η απόφαση για την τελική χάραξη, καθώς αυτή θα πρέπει να υπερβεί το περιβαλλοντικό στοπ του ΣτΕ στην περιοχή του Καϊάφα. Η απόφαση αναμενόταν εντός του καλοκαιριού, όμως τα τρία εναλλακτικά σενάρια παραμένουν υπό αξιολόγηση. Ούτε θα σημάνει, βέβαια, αμέσως μπουλντόζες για τον άξονα των συνολικά 89,2 χιλιομέτρων, που θα συμπληρώσει το παζλ της Ολυμπίας Οδού, όπως αυτή συμβασιοποιήθηκε το μακρινό 2007.
Το μεγάλο αγκάθι, πάντως, για ένα έργο που το κόστος του θα κυμανθεί από 700 εκατ. ευρώ ως 1 δισεκατομμύριο ευρώ, δεν είναι άλλο από τη χρηματοδότηση.
Η παράδοση στην κυκλοφορία της Πατρών-Πύργου, που ολοκληρώθηκε στα τέλη του 2025, δίνει μια νέα δυναμική στον σχεδιασμό. Η αύξηση της κυκλοφορίας στον νέο αυτοκινητόδρομο, με ρυθμό κοντά στο 15%, βελτιώνει τις προβλέψεις για τη μελλοντική κυκλοφορία, άρα και για τα έσοδα των διοδίων.
Οι επόμενες κινήσεις
Τα γρανάζια άρχισαν να κινούνται, αλλά ο ορίζοντας για την υλοποίηση του έργου παραμένει θολός. «Υπάρχουν πολύ συγκεκριμένα βήματα που πρέπει να προηγηθούν, με κρίσιμη παράμετρο τη διαδικασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο και τις σχετικές συνεννοήσεις με τις αρμόδιες επιτροπές της Ευρωπαϊκής Ένωσης», είπε ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, απαντώντας στον κοινοβουλευτικό έλεγχο.
Κι αυτή είναι μια απαιτητική διαδρομή, αν αναλογιστεί κανείς ότι η επανένωση της Πατρών-Πύργου με την παραχώρηση της Ολυμπίας Οδού χρειάστηκε διαπραγματεύσεις περίπου δύο ετών για την έγκριση τριών επιτροπών: DGGrow, DGComp και DGMove.
Σήμερα, ακόμα και στο πιο ήπιο σενάριο της μηδενικής λύσης για το «Πύργος-Καλό Νερό-Τσακώνα», βελτιώνοντας μόνο την υφιστάμενη χάραξη, το κόστος θα ανέλθει σε 700 εκατ. ευρώ, υπερδιπλάσιο δηλαδή του αρχικού κόστους των 332 εκατ. ευρώ για τα 75 χλμ. της Πατρών-Πύργου, με τη συμβολή του δημοσίου στα 216 εκατ.
Η πρόταση πάντως του παραχωρησιούχου για την κατασκευή και τη λειτουργία του άξονα βρίσκεται από τις αρχές Μαΐου στα χέρια του υπουργείου.
«Δεν σταματήσαμε όμως εκεί. Στις 9 Ιουλίου 2026, η αρμόδια υπηρεσία ζήτησε από τον παραχωρησιούχο να υποβάλει το σύνολο των τεχνικών, οικονομικών, κυκλοφοριακών, περιβαλλοντικών και χρηματοοικονομικών στοιχείων που απαιτούνται, ώστε το ελληνικό δημόσιο να αξιολογήσει την πρόταση και κατόπιν να συνταχθεί ο φάκελος για τις αρμόδιες Ευρωπαϊκές Επιτροπές», ενημέρωσε ο κ. Δήμας.
Στην πράξη, ζητήθηκαν συγκεκριμένα στοιχεία για το κατασκευαστικό κόστος, το κόστος λειτουργίας και συντήρησης, τις κυκλοφοριακές μελέτες, τα προβλεπόμενα έσοδα από διόδια, το προτεινόμενο χρονοδιάγραμμα και το χρηματοδοτικό σχέδιο. «Κυρίως εξετάζεται με σοβαρότητα και υπευθυνότητα για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών ζητημάτων», διευκρίνισε ο υπουργός, μιλώντας για αναγκαία βήματα προκειμένου το ελληνικό δημόσιο να λάβει μια υπεύθυνη και εφαρμόσιμη απόφαση.
Ενιαίος άξονας
Ουσιαστικά, η κατασκευή των δύο επιμέρους τμημάτων «Πύργος - Αλφειός» και «Αλφειός - Καλό Νερό - Τσακώνα» είχε ναυαγήσει, προτού ο άξονας αποσπασθεί από την Ολυμπία Οδό με την τροποποίηση του 2013. Η ακύρωση των περιβαλλοντικών όρων για το τμήμα 20,5 χλμ., το οποίο περνά από τον Δήμο Ζαχάρως, από το ΣτΕ το 2010 είχε σταματήσει κάθε εξέλιξη.
Όμως αυτό επισκιάσθηκε από την οικονομική κατάρρευση των παραχωρήσεων, και επανήλθε στο προσκήνιο το 2022 όταν, στην πορεία επανένωσης, ανατέθηκαν στον παραχωρησιούχο οι απαραίτητες μελέτες.
Έτσι, σήμερα υπάρχουν οριστικές μελέτες οδοποιίας για όλο τον άξονα, πλην του επίμαχου τμήματος της λίμνης Καϊάφα.
Για να ξεπεραστεί το εμπόδιο, εξετάζεται, από τη μία, η λύση της ανατολικής χάραξης μέσω του ορεινού όγκου Λαπίθα, με σήραγγα μήκους ως και 10 χλμ., που θα παρακάμπτει τη Ζαχάρω. Δεδομένου όμως ότι αυτή εκτοξεύει το κόστος στο 1 δισ. ευρώ, θεωρείται απίθανο να περάσει από την Κομισιόν.
Προκειμένου να προκύψει μια χάραξη που δεν θα στείλει το έργο στις καλένδες, προκρίνεται η βελτίωση της υφιστάμενης χάραξης, με διαφοροποίηση των τεχνικών χαρακτηριστικών όπου απαιτείται, ώστε να ενσωματώνει τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις.