Το υπερ - πλεονασματικό δημόσιο χρωστάει 3,8 δισ. ευρώ στους ιδιώτες

Στα ύψη, πέριξ των 3,8 δισ. ευρώ, παρέμειναν τον περασμένο Νοέμβριο τα χρέη του δημοσίου και ευρύτερου δημόσιου τομέα προς τους ιδιώτες προμηθευτές και τους φορολογούμενους, παρά το γεγονός ότι το κράτος διαθέτει ισχυρά ταμειακά διαθέσιμα και ο κρατικός προϋπολογισμός παράγει υπερπλεονάσματα.

Η τακτική αυτή στερεί ισόποση ρευστότητα από την αγορά, αλλά και  αμαυρώνει τη θετική δημοσιονομική εικόνα που σχηματίζεται από την πορεία του κρατικού προϋπολογισμού, ο οποίος υλοποιείται καλύτερα από τους στόχους που θέτει το υπουργείο Οικονομικών, χάρη στην υπεραπόδοση των φορολογικών εσόδων.

Επικεφαλής του πίνακα των χρεών παραμένουν τα νοσοκομεία, οι οφειλές των οποίων καλύπτουν το 55% των συνολικών οφειλών της γενικής Κυβέρνησης προς τους προμηθευτές.

Σημειώνεται πως ο μηδενισμός των ληξιπρόθεσμων χρεών του δημοσίου προς τους ιδιώτες ήταν βασική απαίτηση της τρόικας καθ΄ όλη την περίοδο των μνημονίων και βασικό προαπαιτούμενο σε κάθε αξιολόγηση και κατά τη μεταμνημονιακή εποπτεία.

Οι πιέσεις των θεσμών είχαν ως αποτέλεσμα να μειωθούν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές στο τέλος του 2021 στο επίπεδο των 1,853 δισ. ευρώ, που είναι και το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών. Κατόπιν όμως, λόγω και της πανδημίας, καταγράφηκε θεαματική αύξησή τους, με συνέπεια σήμερα, να υπερβαίνουν και το επίπεδο του έτους 2017.

Συστάσεις και απειλές από την κυβέρνηση

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με εγκύκλιό του συστήνει στους δημόσιους φορείς να φροντίζουν για την άμεση αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προς τρίτους, τόσο του ίδιου του φορέα της Κεντρικής Διοίκησης όσο και των εποπτευόμενων φορέων τους από ίδιους πόρους, καθώς και για τη μη σώρευση νέων ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προς τρίτους.

Για όσους φορείς δεν το πράξουν, προβλέπεται η δημοσιοποίηση των στοιχείων τους, μέτρο που είναι αμφίβολο εάν θα αποδώσει, εφόσον δεν συνοδεύεται από πιο δραστικά μέτρα, που θα τους υποχρεώνουν πράγματι, να αποπληρώνουν τα χρέη τους.

Ποιοι δημόσιοι φορείς χρωστάνε

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους το ύψος των συνολικών χρεών του κρατικού προϋπολογισμού και των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης προς τους προμηθευτές του δημοσίου και από τις εκκρεμείς επιστροφές φόρων προς τους φορολογούμενους ανήλθε τον Νοέμβριο στο ποσό των 3,792 δισ. ευρώ, μειωμένα οριακά σε σχέση με τον Οκτώβριο (3,812 δισ. ευρώ), ενώ σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2024 είναι αυξημένα κατά 741 εκατ. ευρώ ή κατά 24,3%.

Οι συνολικές οφειλές της Γενικής Κυβέρνησης, στο τέλος του περασμένο Νοεμβρίου ανήλθαν σε 3,026 δισ. ευρώ, μειωμένες σε σύγκριση με τα 3,103 δισ. ευρώ που ήταν τον Οκτώβριο, αλλά σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2024, δηλαδή στο εντεκάμηνο του 2025, καταγράφουν αύξηση κατά 706 εκατ. ευρώ ή κατά 30,4%.

Διευκρινίζεται ότι, ως ληξιπρόθεσμες χαρακτηρίζονται οι υφιστάμενες υποχρεώσεις προς τρίτους (εκτός γενικής κυβέρνησης), που δεν εξοφλήθηκαν μετά την παρέλευση 90 ημερών από την ημερομηνία οφειλής

Από τα αναλυτικά στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους προκύπτει πως:

• Τα χρέη των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης μειώθηκαν σε 224 εκατ. ευρώ τον Νοέμβριο, από 239 εκατ. ευρώ στο τέλος του Οκτωβρίου και έναντι 231 εκατ. ευρώ, τον Δεκέμβριο του 2024.
• Τα χρέη των λοιπών νομικών προσώπων ανήλθαν τον Νοέμβριο σε 237 εκατ. ευρώ, από 236 εκατ. ευρώ τον Οκτώβριο και έναντι 184 εκατ. ευρώ, που ήταν τον Δεκέμβριο του 2024.
• Τα χρέη του κρατικού προϋπολογισμού προς τους ιδιώτες ανήλθαν στο τέλος του Νοεμβρίου στο ποσό των 300 εκατ. ευρώ από 313 εκατ. ευρώ τον Οκτώβριο και είναι διπλάσια σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2024 που ήταν 150 εκατ. ευρώ. Τα μισά από τα χρέη του κρατικού Προϋπολογισμού προέρχονται από ληξιπρόθεσμες οφειλές για έργα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, οι οποίες ανέρχονται σε 153 εκατ. ευρώ.
• Τα χρέη των νοσοκομείων προς τους προμηθευτές τους διαμορφώθηκαν τον Νοέμβριο σε 1,683 δισ. ευρώ, μειωμένα σε σχέση με τα 1,725 δισ. ευρώ του Οκτωβρίου, αλλά παρουσιάζουν αύξηση κατά 519 εκατ. ευρώ το εντεκάμηνο του 2025, σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2024, ή κατά 44,6%.
• Τα χρέη των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης, μειώθηκαν οριακά τον Νοέμβριο, σε 582 εκατ. ευρώ, από 590 που ήταν τον Οκτώβριο, ενώ στα ίδια περίπου επίπεδα ήταν και τον Δεκέμβριο του 2024 (585 εκατ. ευρώ). Στο ποσό αυτό συμπεριλαμβάνονται και οι οφειλές του ΕΟΠΥΥ οι οποίες ανήλθαν σε 247 εκατ. ευρώ τον Νοέμβριο, από 248 εκατ. ευρώ τον Οκτώβριο και έναντι 208 εκατ. ευρώ, τον Δεκέμβριο του 2024.

Για τα χρέη των νοσοκομείων το ΓΛΚ διευκρινίζει ότι τα ποσά των ληξιπρόθεσμων χρεών του ΕΟΠΥΥ και των Νοσοκομείων εμφανίζουν τα μικτά ποσά και υφίσταται υποχρέωση από τους προμηθευτές για rebate και clawback που δεν έχει συμψηφιστεί ακόμα.

Κόλλησαν και οι επιστροφές φόρων

Οι επιστροφές φόρων αυξήθηκαν τον Νοέμβριο στο ποσό των 766 εκατ. ευρώ από 708 εκατ. ευρώ τον Οκτώβριο και 731 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2024. Από το ποσό αυτό, τα 203 εκατ. ευρώ, αφορούν άμεσους φόρους των οποίων καθυστερεί η επιστροφή τους, ενώ σε 460 εκατ. ευρώ, ανέρχονται οι εκκρεμείς επιστροφές των έμμεσων φόρων, βασικά από ΦΠΑ.

Αξιοσημείωτο είναι ότι, όπως διευκρινίζει το ΥΠΕΘΟΟ, από το ποσό των υπό επιστροφή φόρων, τα 197 εκατ. ευρώ δεν μπορεί να αποπληρωθεί λόγω εξωγενών παραγόντων, όπως η μη ανταπόκριση των δικαιούχων ή μη προσκόμιση δικαιολογητικών.