Σε μια περίοδο αυξανόμενων γεωπολιτικών κινδύνων και επιχειρησιακών απαιτήσεων, η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο. Η ναυπήγηση του στόλου των νέων ρυμουλκών στα ναυπηγεία Ελευσίνας και η ενίσχυση των δυνατοτήτων τους αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την ασφάλεια των ελληνικών λιμανιών.
Το στοίχημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο τεχνολογικό αλλά και θεσμικό. Ο Παύλος Ξηραδάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Πλοιοκτητών Ρυμουλκών, Ναυαγοσωστικών και Αντιρρυπαντικών Πλοίων και Διευθυντής της MEGATUGS Salvage & Towage, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, αναλύει τα οφέλη και τις αδυναμίες του σημερινού πλαισίου.
Αναφερόμενος στη ναυπήγηση των νέων ρυμουλκών στην Ελευσίνα, επισημαίνει ότι η εξέλιξη αυτή επηρεάζει συνολικά τον «χάρτη» των ρυμουλκήσεων στην Ελλάδα. Ο εκσυγχρονισμός του στόλου με σύγχρονα ρυμουλκά ενισχύει την ποιότητα και την ασφάλεια των υπηρεσιών, προστατεύοντας την ανθρώπινη ζωή, το θαλάσσιο περιβάλλον και τις λιμενικές υποδομές.
Τα νέα, ισχυρότερα ρυμουλκά, όπως εξηγεί, αυξάνουν τις δυνατότητες παρέμβασης σε ατυχήματα εντός λιμένων και επιτρέπουν την παροχή ευκαιριακής επιθαλάσσιας αρωγής σε ευρύτερες περιοχές, όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμα επαγγελματικά ναυαγοσωστικά μέσα. Ωστόσο, τονίζει ότι η αναβάθμιση αυτή πρέπει να συνοδευτεί από πλήρη εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου και την έκδοση κανονισμών ασφαλούς ρυμούλκησης για όλα τα λιμάνια της χώρας.
Οι πραγματικές δυνατότητες των ρυμουλκών
Ο Παύλος Ξηραδάκης διευκρινίζει ότι ο βασικός ρόλος ενός ρυμουλκού παραμένει η ρυμούλκηση εντός λιμένων. Τα ρυμουλκά, όπως σημειώνει, μπορούν να παρέχουν μόνο ευκαιριακή επιθαλάσσια αρωγή και δεν αποτελούν επαγγελματικά ναυαγοσωστικά πλοία.
Τονίζει ότι όλες οι ευρωπαϊκές χώρες διαθέτουν, με δικές τους δαπάνες, επαγγελματικά ναυαγοσωστικά πλοία, παρά το γεγονός ότι έχουν σύγχρονα ρυμουλκά εδώ και χρόνια. Το θεσμικό πλαίσιο που θεσμοθετήθηκε πρόσφατα διαχωρίζει σαφώς τις κατηγορίες αυτές, επιτρέποντας στην Ελλάδα να διαθέτει ναυαγοσωστικά πλοία χωρίς κόστος για το κράτος, όταν άλλες χώρες δαπανούν εκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Αναφερόμενος στις τεχνικές δυνατότητες, επισημαίνει τη σημασία του συστήματος πρόωσης ASD (Azimuth Stern Drive), της υψηλής ελκτικής δύναμης και της πυροσβεστικής ικανότητας (FiFi 1, 2, 3). Το σύστημα ASD επιτρέπει περιστροφή των προπελών κατά 360°, προσφέροντας μέγιστη ευελιξία και έλεγχο κινήσεων.
Ο Ξηραδάκης υπογραμμίζει ότι πολλές λιμενικές εγκαταστάσεις δεν διαθέτουν αυτόνομα συστήματα πυρόσβεσης, ενώ σημαντικός αριθμός πλοίων μεταφέρει επικίνδυνα φορτία. Στο πλαίσιο αυτό, η παρουσία σύγχρονων ρυμουλκών με ισχυρή πυροσβεστική ικανότητα στα περισσότερα ελληνικά λιμάνια αποτελεί ουσιαστικό βήμα ενίσχυσης της ασφάλειας.
Σαφές θεσμικό πλαίσιο – τέλος στη σύγχυση
Αναφορικά με τον ορισμό του ναυαγοσωστικού σκάφους, ο Παύλος Ξηραδάκης επισημαίνει ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο είναι πλέον απολύτως σαφές. Το π.δ. 65/2023 για τα ναυαγοσωστικά καθορίζει συγκεκριμένες τεχνικές απαιτήσεις, ενώ σε συνδυασμό με το π.δ. 83/2022 για τα ρυμουλκά, διαχωρίζει πλήρως τις δύο κατηγορίες πλοίων.
Η απουσία αντίστοιχου πλαισίου πριν το 2022, όπως εξηγεί, είχε οδηγήσει σε στρεβλή εικόνα και σύγχυση, με αποτέλεσμα τα ρυμουλκά να χαρακτηρίζονται ως ναυαγοσωστικά χωρίς ειδικές προδιαγραφές. Αυτή η «εξομοίωση» οδήγησε πολλούς πλοιοκτήτες ναυαγοσωστικών να εγκαταλείψουν τη χώρα, προκαλώντας ελλείψεις και αύξηση των ναυαγίων λόγω απουσίας επαγγελματικών πλοίων σε σταθμούς.
Πλέον, το νέο πλαίσιο εφαρμόζει τη διάκριση μεταξύ επαγγελματικής και ευκαιριακής επιθαλάσσιας αρωγής, όπως προβλέπεται από τον Κώδικα Δημοσίου Ναυτικού Δικαίου και το π.δ. 46/1983.
Ασκήσεις ετοιμότητας και αδυναμίες
Αναφερόμενος στην πρόσφατη άσκηση αντιρρύπανσης στην Ελευσίνα, ο Παύλος Ξηραδάκης χαρακτηρίζει θετική την άμεση ανταπόκριση του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής στις νέες απειλές που αντιμετωπίζει η διεθνής ναυτιλία. Οι ασκήσεις στο θαλάσσιο πεδίο, όπως σημειώνει, αποτελούν κρίσιμο εργαλείο αξιολόγησης της επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Τονίζει ότι η Ελλάδα πρέπει να ενισχύσει την ικανότητα άμεσης ανταπόκρισης σε περιστατικά θαλάσσιας ρύπανσης, προστατεύοντας το περιβάλλον και την οικονομία. Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτείται σαφές θεσμικό πλαίσιο πιστοποίησης των παρόχων υπηρεσιών αντιρρύπανσης σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα.
«Δεν είναι δυνατόν να μην υπάρχει ακόμη και σήμερα προσδιορισμός της έννοιας του αντιρρυπαντικού πλοίου, ούτε να “βαφτίζεται” το φράγμα του λιμανιού ως φράγμα ανοιχτής θαλάσσης», τονίζει χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για οριστική θεσμική τακτοποίηση του ζητήματος.
Νέες απειλές στη Μεσόγειο
Ο Πρόεδρος της Ένωσης εκφράζει έντονη ανησυχία για τα περιστατικά δολιοφθοράς σε πλοία στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως η τοποθέτηση μαγνητικών ναρκών σε δεξαμενόπλοια. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο, όπως επισημαίνει, θα μπορούσε να έχει σοβαρές περιβαλλοντικές και οικονομικές συνέπειες, καθιστώντας επιτακτική την ενίσχυση της ετοιμότητας.
Αναφερόμενος στο περιστατικό του ρωσικού LNG carrier Arctic Metagas, τονίζει ότι η έκρηξη και η πυρκαγιά που σημειώθηκαν ανέδειξαν την απουσία ενιαίου ευρωπαϊκού σχεδίου διαχείρισης κρίσεων. Παρά τα προβλήματα συντονισμού, τα ελληνικά ναυαγοσωστικά διαθέτουν την τεχνογνωσία και τον εξοπλισμό για αποτελεσματική ανταπόκριση, όπως αποδείχθηκε και στην περίπτωση του δεξαμενόπλοιου SOUNION στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ελληνική παρουσία σε διεθνές επίπεδο
Απαντώντας για την επιχειρησιακή δυνατότητα ενός ναυαγοσωστικού ρυμουλκού σε περιοχές υψηλού κινδύνου, ο Παύλος Ξηραδάκης τονίζει ότι η εταιρεία του αποτελεί μοναδική περίπτωση διεθνώς, διαθέτοντας δύο επαγγελματικά ναυαγοσωστικά σε σταθμό χωρίς κρατική ενίσχυση.
Στην Ερυθρά Θάλασσα δραστηριοποιείται ήδη το ναυαγοσωστικό πλοίο GIANT, με υψηλή ελκτική δύναμη, πιστοποιημένη πυροσβεστική ικανότητα επιπέδου FiFi 2 και πλήρη ναυαγοσωστικό και αντιρρυπαντικό εξοπλισμό. Το πλοίο αυτό, όπως σημειώνει, μπορεί να ανταποκριθεί και στα πιο απαιτητικά περιστατικά, παρέχοντας αξιόπιστες υπηρεσίες επιθαλάσσιας αρωγής σε ένα από τα πιο δύσκολα επιχειρησιακά περιβάλλοντα παγκοσμίως.
Συνοψίζοντας, ο Παύλος Ξηραδάκης υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε πορεία αναβάθμισης των επιχειρησιακών της δυνατοτήτων, με την επιτυχία να εξαρτάται από την ολοκλήρωση και την εφαρμογή ενός σύγχρονου και λειτουργικού θεσμικού πλαισίου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
