Η έλλειψη προσιτής στέγης αποτελεί βραχνά για τα ελληνικά νοικοκυριά, τα οποία πληρώνουν τα περισσότερα χρήματα σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση για τη στέγασή τους, την ίδια στιγμή που οι τιμές των κατοικιών στη χώρα ολο και αυξάνονται, χωρίς να παρουσιάζουν σημάδια κόπωσης.
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το 2024 τα ελληνικά νοικοκυριά δαπάνησαν το 36% του εισοδήματός τους για να καλύψουν το στεγαστικό κόστος, το μεγαλύτερο ποσοστό ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ, την στιγμή που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται μόλις στο 19,2%. Παράλληλα, το χάσμα με τη χώρα της δεύτερης θέσης είναι επίσης μεγάλο, αφού στη Δανία οι πολίτες δαπανούν το 26% του εισοδήματός τους για το κόστος στέγης.
Ακόμα πιο ευάλωτοι είναι οι πολίτες με εισόδημα χαμηλότερο από το 60% του εθνικού μέσου όρου, οι οποίοι χρειάζεται να αφιερώσουν το 62,8% των εσόδων τους στη στέγη, υπογραμμίζοντας το πόσο ευάλωτοι είναι στον κίνδυνο φτώχειας.
Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο από το στεγαστικό
Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έρευνα της διαΝΕΟσις για τη στέγαση στην Ελλάδα, οι ενοικιαστές, και ιδίως αυτοί στα αστικά κέντρα, επιβαρύνονται πολύ περισσότερο από τις στεγαστικές δαπάνες συγκριτικά με τους ιδιοκτήτες οι οποίοι εξυπηρετούν στεγαστικά δάνεια, γεγονός που αναδεικνύει με σαφήνεια τη σοβαρότητα του ζητήματος της στεγαστικής προσιτότητας.
Οι ολοένα αυξανόμενες τιμές ενοικίων, σε συνδυασμό με το γεγονός πως οι ενοικιαστές συνήθως έχουν χαμηλότερα εισοδήματα και μικρότερο απόθεμα πλούτου, οξύνουν το στεγαστικό ζήτημα και οδηγούν το κόστος στέγασης να είναι δυσανάλογα μεγαλύτερο για ενοικιαστές από ό,τι για ιδιοκτήτες.
Η έρευνα δείχνει πως το 60,1% των ενοικιαστών έχει υπέρμετρη στεγαστική επιβάρυνση, δηλαδή δαπανά τουλάχιστον το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για τη στέγη. Την ίδια στιγμή, σχεδόν το 50% των νοικοκυριών που είναι ιδιοκτήτες και αποπληρώνει στεγαστικό δάνειο έχει υπέρμετρες στεγαστικές πληρωμές, γεγονός που σημαίνει πως ένα στα δύο νοικοκυριά με στεγαστικό δάνειο δεν έχει πρόσβαση σε προσιτή στέγαση, ακόμη και αν είναι καταναλωτική επιλογή.
Πηγή: διαΝΕΟσις
Αν αυτή η κατάσταση οξυνθεί και σχεδόν τα μισά νοικοκυριά της χώρας συνεχίσουν να είναι ευάλωτα σχετικά με την κάλυψη των υποχρεώσεών τους, δεν αποκλείεται να δημιουργήσει ρωγμές στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και μια νέα γενιά «κόκκινων» δανείων.
Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι οι νέοι κάτω των 30 ετών, που κατά 52,7% έχουν υπέρμετρες στεγαστικές πληρωμές, ώ οι πολύ ηλικιωμένοι (85+) αντιμετωπίζουν εκ νέου προβλήματα από σταθερά ελλιπή εισοδήματα και αυξανόμενο κόστος στέγασης.
Όσον αφορά στο μέγεθος του νοικοκυριού, αυτοί που τα βγάζουν πιο εύκολα πέρα είναι οι δύο ή τρεις ενήλικες χωρίς παιδιά, ενώ τα ατομικά νοικοκυριά και τα οι μονογονεϊκές οικογένειες είναι αυτές που πλήττονται περισσότερο. Ειδικότερα, το 66,2% των μονογονεϊκών νοικοκυριών δαπανούν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους στη στέγαση, όπως και περίπου τα μισά ατομικά νοικοκυριά.
Τέλος, το κόστος στέγασης διαφέρει έντονα από περιοχή σε περιοχή, με τα αστικά κέντρα και τα μέρη με έντονο τουριστικό ή/και πανεπιστημιακό ενδιαφέρον να κρατούν τα «σκήπτρα» της ακρίβειας.
Η έρευνα της διαΝΕΟσις, που αξιοποιεί στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδος, δείχνει πως στο Νότιο Αιγαίο συναντώνται τα περισσότερα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν υπέρμετρη επιβάρυνση του κόστους στέγασης, ενώ ακολουθεί η Ήπειρος και έπειτα η Αττική και η Θεσσαλονίκη.
Πηγή: διαΝΕΟσις
Ανεβαίνουν οι τιμές χωρίς να χτίζονται νέα σπίτια
Τα στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδος επιβεβαιώνουν το οξυμένο αυτό πρόβλημα, καθώς το τρίτο τρίμηνο του 2025 οι τιμές των διαμερισμάτων για το σύνολο της χώρας αυξήθηκε κατά 7,7% σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
Μάλιστα, οι τιμές για τα νέα διαμερίσματα αυξήθηκαν κατά 6,6% το τρίτο τρίμηνο του 2025, ωστόσο για τα παλιά σπίτια ανέβηκαν κατά 8,5%, μια αύξηση που τροφοδοτήθηκε εν μέρει από τα κριτήρια επιλεξιμότητας για το επιδοτούμενο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2».
Όσον αφορά στο σύνολο του 2024, οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά 9,1%, σε αντίθεση με το 13,9% του 2023. Παρότι ο ρυθμός αύξησης είναι χαμηλότερος, το πλήγμα για τα ελληνικά νοικοκυριά παραμένει μεγάλο, συχνά αβάσταχτο.
Η κρίση στέγης τροφοδοτείται και από τον μειωμένο αριθμό ανέγερσης νέων κατοικιών, περιορίζοντας την προσφορά σε μια ήδη «σφιχτή» αγορά. Τα στοιχεία της Eurostat να αποκαλύπτουν πως στην Ελλάδα κατασκευάζεται μόλις μια νέα κατοικία ανά 1.000 κατοίκους, ποσοστό που επίσης αποτελεί το χαμηλότερο στην ΕΕ. Την ίδια στιγμή, μέχρι πρόσφατα υπήρχε μηδενική μέριμνα για κοινωνικές κατοικίες, γεγονός που αναμένεται να ανατραπεί με τη θέσπιση της Κοινωνικής Αντιπαροχής.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
