Αγώνας για εξαίρεση ελληνικών προϊόντων από τους δασμούς του Τραμπ

Σε αναμονή για την επίσημη επικύρωση της συμφωνίας μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ για τους δασμούς βρίσκεται το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, με κεντρικό στόχο τη θωράκιση των βασικών ελληνικών εξαγωγικών αγαθών.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία προϊόντων που φέρουν τον χαρακτήρα ΠΟΠ, όπως το ελαιόλαδο, η φέτα, το γιαούρτι, το κρασί και οι ελιές, τα οποία αποτελούν ουσιαστικό κομμάτι του εξαγωγικού χαρτοφυλακίου της χώρας. Ήδη εξετάζονται ενδελεχώς όλα τα σενάρια που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην εξαίρεση αυτών των προϊόντων από το νέο καθεστώς δασμών μέσω διμερών επαφών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πέρα από την προστασία των Ελλήνων παραγωγών από πιθανή οικονομική ζημιά, ζητούμενο παραμένει η διατήρηση του ελαφρά πλεονασματικού εμπορικού ισοζυγίου με τις ΗΠΑ, που διαμορφώθηκε για το 2023 με εξαγωγές ύψους 2,4 δισ. ευρώ έναντι αμερικανικών εισαγωγών αξίας 2,16 δισ. ευρώ.

Νέοι Εξαγωγικοί Προορισμοί και Στρατηγικές Ενίσχυσης

Παράλληλα, η κυβέρνηση στρέφει το ενδιαφέρον της προς αναδυόμενες αγορές, δίνοντας προτεραιότητα σε χώρες όπως η Ινδία και η Μέση Ανατολή. Στόχος είναι η μείωση της εξάρτησης από ευρωπαϊκές αποφάσεις, καθώς κάθε κράτος-μέλος της ΕΕ εστιάζει στην υποστήριξη των δικών του προϊόντων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη στάση της Γαλλίας για τη σαμπάνια.

Το πλαίσιο των κυβερνητικών προθέσεων σκιαγράφησε πρόσφατα ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, επισημαίνοντας πως η συμφωνία με τις ΗΠΑ «αποτρέπει έναν εμπορικό πόλεμο με αλυσιδωτές συνέπειες» και «διασφαλίζει τη διατλαντική ενότητα». Ωστόσο, εξέφρασε την επιδίωξη της Ελλάδας για μειωμένους ή μηδενικούς δασμούς, σημειώνοντας πως «το 15% είναι μεν χαμηλότερο από το αρχικό σχέδιο, αλλά εξακολουθεί να βαραίνει».

Εσωτερικά Εμπόδια και Προτάσεις για Ενίσχυση Εξαγωγών

Ο υπουργός έστειλε ισχυρό μήνυμα και προς τα υπόλοιπα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τονίζοντας ότι «δεν γίνεται να μιλάμε για ενιαία αγορά και να έχουμε ακόμη εσωτερικά εμπόδια που λειτουργούν σαν ενδοευρωπαϊκοί δασμοί». Αναφορικά με τη μεταποίηση και τις υπηρεσίες, επεσήμανε ότι «τα εμπόδια φτάνουν το 45% και το 110% αντίστοιχα», παραπέμποντας και στις πρόσφατες τοποθετήσεις του Μάριο Ντράγκι για την ανάγκη κατάργησης τέτοιων φραγμών.

Επιπλέον, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή έχει ολοκληρώσει ειδική μελέτη αναφορικά με τις συνέπειες των αμερικανικών δασμών, με εστίαση σε 20 εξαγωγικούς κλάδους για την περίοδο 2000-2024. Την περασμένη χρονιά, οι εν λόγω τομείς κάλυψαν το 76% της συνολικής αξίας των ελληνικών εξαγωγών στις ΗΠΑ. Για το ίδιο διάστημα (2000-2024), οι μέσες ετήσιες αξίες ανά κατηγορία διαμορφώνονται ως εξής (σε εκατ. ευρώ): Αλιεύματα-Ψάρια (18,4), Λαχανικά (1), Φρούτα (14), Ροφήματα (1), Ελαιώδεις καρποί (2), Παρασκευασμένα λαχανικά και φρούτα εκτός από ελιές (60), Κρασιά (10), Τσιμέντα (65), Ορυκτά καύσιμα (320), Φαρμακευτικά (2), Υλικά (23), Χάλυβας (7), Τεχνουργήματα από χάλυβα (74), Αργίλιο (80), Μηχανήματα (28,3), Ηλεκτρικές συσκευές (71,8), Αεροπλοΐα (57,5), Ελιές (100), Ελαιόλαδο (30), Τυρί φέτα (27).

Η έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού συστήνει στοχευμένη στήριξη για τους εξαγωγικούς κλάδους που είναι περισσότερο ευάλωτοι σε εμπορικές αναταράξεις, προώθηση της αναδιάρθρωσης εξαγωγών σε νέες αγορές, καθώς και την υιοθέτηση προσωρινών μέτρων ανακούφισης, όπως μείωση του μη μισθολογικού κόστους ή της ενεργειακής δαπάνης.

Οι προτάσεις στοχεύουν στη διατήρηση της απασχόλησης, της επιχειρησιακής συνέχειας, αλλά και στην ενίσχυση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού μέσα από προγράμματα κατάρτισης.