Με έναν πολυσύνθετο χαρακτήρα που συνδυάζει επιστημονική έρευνα, πολιτικό διάλογο, μουσική ερμηνεία και κινηματογραφική τέχνη, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας τιμά φέτος την επέτειο της Απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης, την Εθνική Επέτειο του «ΟΧΙ» και τον Πολιούχο Άγιο Δημήτριο.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Πανεπιστημίου, οι Πρυτανικές Αρχές διοργανώνουν εκδήλωση ανοιχτή για το κοινό της πόλης, την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026, στις 12 το μεσημέρι, στο Αμφιθέατρο Τελετών. Η εκδήλωση θα ξεκινήσει με χαιρετισμό από τον πρύτανη του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Καθηγητή Κωνσταντίνο Παπαδόπουλο.
Αμέσως μετά, ο καθηγητής και αντιπρύτανης Διεθνούς Προβολής και Εξωστρέφειας, Σπυρίδων Ν. Λίτσας, θα εκφωνήσει τον πανηγυρικό λόγο με θέμα «Το “ΟΧΙ” της 28ης ως στοιχείο της συλλογικής μνήμης και ως ιστορικό δεδομένο». Στη συνέχεια, ο αναπληρωτής καθηγητής και πρόεδρος του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, Γιάννης Κωνσταντινίδης, θα παρουσιάσει τα αποτελέσματα της έρευνας «Η μνήμη του πολέμου πέρα από το “ΟΧΙ” – Μια έρευνα κοινής γνώμης για την ιστορική μνήμη» και θα συντονίσει συζήτηση επί των ευρημάτων με τη συμμετοχή του υφυπουργού Εσωτερικών, αρμόδιου για θέματα Μακεδονίας και Θράκης Κωνσταντίνου Γκιουλέκα, του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της αξιωματικής αντιπολίτευσης Παύλου Χρηστίδη και του δημοσιογράφου Σωτήρη Δανέζη.
Η εν λόγω έρευνα, που πραγματοποιήθηκε αφιλοκερδώς από την εταιρεία QED για τις ανάγκες των εκδηλώσεων, εστιάζει στις γνώσεις, ερμηνείες και αξιολογήσεις των πολιτών για τα γεγονότα της περιόδου 1940–1944. Παράλληλα, εξετάζει τα διδάγματα της επετείου της 28ης Οκτωβρίου και τις πηγές διαμόρφωσης της ιστορικής αντίληψης, αναδεικνύοντας τόσο τις ζωντανές όσο και τις λιγότερο γνωστές πτυχές της συλλογικής μνήμης.
Το πρόγραμμα συνεχίζεται με μουσικό αφιέρωμα υπό τον τίτλο «Η μνήμη ως μουσική», το οποίο περιλαμβάνει έργα των Νίκου Αστρινίδη και Λώρη Μαργαρίτη, εμπνευσμένα από την ελληνική παράδοση, καθώς και αποσπάσματα από το «Άξιον Εστί» του Μίκη Θεοδωράκη σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη. Την ερμηνεία αναλαμβάνουν οι απόφοιτοι του Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης Γλυκερία Ροηλίδη και Ελένη Μαντά (υψίφωνοι), καθώς και ο Αναστάσιος Αργυρού (πιάνο), με την καλλιτεχνική επιμέλεια της Καθηγήτριας Αγγελικής Καθαρίου.
Η εκδήλωση κορυφώνεται με την προβολή, στις 13:30, της διεθνώς βραβευμένης ταινίας «MAUTHAUSEN», σε σκηνοθεσία Παναγιώτη Κουντουρά και Αρίσταρχου Παπαδανιήλ, παρουσία των δημιουργών. Η ταινία συνδυάζει τη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη με την ποίηση και το αδημοσίευτο οδοιπορικό του Ιάκωβου Καμπανέλλη, επιζώντος του ναζιστικού στρατοπέδου Mauthausen, αναδεικνύοντας τη ναζιστική θηριωδία και τη δοκιμασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Ερμηνεύουν ο Αρίσταρχος Παπαδανιήλ (φωνή) και ο Άρης Ζέρβας (βιολοντσέλο). Η παραγωγή ανήκει στη Syllipsis.