Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται στην πρόληψη και αντιμετώπιση της αλλοανοσοποίησης, μιας επιπλοκής που απασχολεί ασθενείς με αιμοσφαιρινοπάθειες, όπως η μεσογειακή αναιμία και η δρεπανοκυτταρική νόσος, οι οποίοι υποβάλλονται σε συχνές μεταγγίσεις. Σύγχρονες μέθοδοι, όπως η μοριακή τυποποίηση, η καλύτερη αντιστοίχιση του αίματος, οι οργανωμένες ομάδες αιμοδοτών και οι νέες φαρμακευτικές επιλογές, συμβάλλουν καθοριστικά στον περιορισμό των κινδύνων.
Όπως ανέφερε η αιματολόγος Δέσποινα Παντελίδου, διευθύντρια ΕΣΥ στη Μονάδα Θαλασσαιμίας και Δρεπανοκυτταρικής Νόσου του ΑΧΕΠΑ, σε δήλωσή της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ με αφορμή ομιλία της στην Πανελλήνια Συνάντηση για τη Θαλασσαιμία και τη Δρεπανοκυτταρική Νόσο στη Θεσσαλονίκη, έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος στην επιλογή κατάλληλου αίματος για τους πολυμεταγγιζόμενους ασθενείς. Η διαδικασία περιλαμβάνει όχι μόνο συμβατότητα ως προς την ομάδα, αλλά και αντιστοίχιση σε περαιτέρω χαρακτηριστικά του αίματος.
Η κ. Παντελίδου επισήμανε ότι στους πολυμεταγγιζόμενους ασθενείς, ιδιαίτερη μέριμνα δίνεται ώστε το αίμα να αντιστοιχεί σε όσο το δυνατόν περισσότερα χαρακτηριστικά, όπως το φαινότυπο Rhesus. Ωστόσο, λόγω της συχνότητας των μεταγγίσεων, παραμένει πιθανότητα ανάπτυξης αντισωμάτων, τα οποία ενδέχεται να προκαλέσουν καταστροφή των ερυθρών αιμοσφαιρίων σε μελλοντικές μεταγγίσεις.
Η δημιουργία οργανωμένων ομάδων αιμοδοτών για συγκεκριμένους ασθενείς αποτελεί πρακτική που εφαρμόζεται εδώ και περίπου 30 χρόνια στη Θεσσαλονίκη, ειδικά στα νοσοκομεία Ιπποκρατείου και ΑΧΕΠΑ. Η ευαισθητοποίηση των εθελοντών αιμοδοτών δίνει τη δυνατότητα σε αρκετές περιπτώσεις να καλύπτονται οι ανάγκες ασθενών με αιμοσφαιρινοπάθειες, καθώς ένας ασθενής που χρειάζεται τέσσερις μονάδες αίματος τον μήνα μπορεί να στηρίζεται σε μια ομάδα περίπου 12 αιμοδοτών.
Η συνεργασία μεταξύ των αιμοδοσιών σε όλη τη χώρα είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα για ασθενείς με σπάνιους φαινότυπους, όπου η εξεύρεση συμβατού αίματος είναι πιο δύσκολη. Σε τέτοιες περιπτώσεις, μπορεί να κινητοποιηθούν αιμοδοσίες πανελλαδικά για τον εντοπισμό κατάλληλου αιμοδότη.
Μοριακή τυποποίηση και φαρμακευτικές λύσεις
Σύμφωνα με την κ. Παντελίδου, η μοριακή τυποποίηση σε εθνικό επίπεδο επιτρέπει πλέον την ακριβέστερη αναγνώριση των αντιγόνων, διευκολύνοντας την καλύτερη επιλογή αίματος για μεταγγίσεις. Παράλληλα, έχουν αναπτυχθεί φάρμακα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν προφυλακτικά ή θεραπευτικά σε περιπτώσεις βαριών αιμολύσεων, μπλοκάροντας μηχανισμούς καταστροφής του αίματος.
Τι είναι η αλλοανοσοποίηση
Η αλλοανοσοποίηση εμφανίζεται όταν ο οργανισμός ενός πολυμεταγγιζόμενου ασθενή αναπτύσσει αντισώματα έναντι αντιγόνων που υπάρχουν στα ερυθρά αιμοσφαίρια του αίματος που λαμβάνει. Ακόμη και αν το αίμα είναι της ίδιας ομάδας, διαφορές σε άλλα χαρακτηριστικά μπορεί να οδηγήσουν στην ανάπτυξη αντισωμάτων.
Τα αντισώματα αυτά, σε επόμενη μετάγγιση, ενδέχεται να προκαλέσουν καταστροφή των μεταγγιζόμενων ερυθρών αιμοσφαιρίων, ενώ σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να ενεργοποιηθεί μηχανισμός που καταστρέφει και τα ερυθρά αιμοσφαίρια του ίδιου του ασθενή, οδηγώντας σε βαριά αιμολυτική αναιμία. Σπάνια, μια τέτοια αντίδραση μπορεί να αποβεί μοιραία.
Σύμφωνα με την κ. Παντελίδου, τα προβλήματα της αλλοανοσοποίησης διαφέρουν ανάλογα με την κατηγορία των ασθενών, με αυτούς που έχουν μεσογειακή αναιμία να παρουσιάζουν διαφορετικό προφίλ από τους ασθενείς με δρεπανοκυτταρική αναιμία.
Η εξέλιξη στην πρόληψη και αντιμετώπιση, καθώς και η αυξημένη ευαισθητοποίηση των γιατρών, δημιουργούν πλέον αισιόδοξες προοπτικές για τη διαχείριση αυτών των προβλημάτων, τα οποία στο παρελθόν θεωρούνταν ιδιαίτερα ανησυχητικά και επικίνδυνα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
