Στροφές αρχίζει να ανεβάζει η αγορά των πράσινων αερίων, με τα πρώτα μεγάλα πρότζεκτ να πλησιάζουν στην ώρα των αποφάσεων και τον ΔΕΣΦΑ να ετοιμάζει υποδομές που θα επιτρέψουν στα νέα καύσιμα να αποκτήσουν ουσιαστική θέση στο ενεργειακό μας σύστημα.
Στο Αμύνταιο, το North-1 της Hellenic Hydrogen βρίσκεται μια ανάσα από την τελική επενδυτική απόφαση, ενώ στη Φιλιππιάδα η ΔΕΠΑ Εμπορίας ετοιμάζεται να βάλει σε δοκιμαστική λειτουργία τη μονάδα βιομεθανίου, με το βλέμμα στραμμένο στις αρχές του 2027.
Στο μεταξύ, ο ΔΕΣΦΑ φροντίζει οι νέοι αγωγοί που κατασκευάζονται να σχεδιάζονται με δυνατότητα μεταφοράς υδρογόνου, ενώ την ίδια στιγμή ανοίγει τον δρόμο για την έγχυση βιομεθανίου στο εθνικό σύστημα, βάζοντας στο τραπέζι την αξιοποίηση της Ρεβυθούσας.
Κοντά στην επενδυτική απόφαση το North-1
Ένα από τα σημαντικότερα έργα της αναδυόμενης ελληνικής αγοράς ανανεώσιμου υδρογόνου είναι το North-1 της Hellenic Hydrogen στο Αμύνταιο, το οποίο πλησιάζει στην τελική επενδυτική απόφαση (FID).
Όπως ανέφερε χθες, μιλώντας στο 8ο Renewable & Storage Forum, ο τεχνικός διευθυντής της Hellenic Hydrogen, Σπύρος Κοντομάρης, ΔΕΗ και Motor Oil επιδιώκουν να προχωρήσουν σε μια εμβληματική επένδυση, έχοντας προηγουμένως περιορίσει το επενδυτικό ρίσκο σε προβλέψιμα και μετρήσιμα επίπεδα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ωρίμανση του North-1 μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την αντιμετώπιση ευρύτερων εκκρεμοτήτων που εξακολουθούν να επηρεάζουν την αγορά.
Μεταξύ αυτών, το πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων, οι ρυθμιστικοί κανόνες, οι συμβατικές σχέσεις με τους διαχειριστές, οι αδειοδοτικές και περιβαλλοντικές διαδικασίες, αλλά και η ανταγωνιστικότητα του τελικού προϊόντος.
Καθοριστική παράμετρος παραμένει το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η παραγωγή ανανεώσιμου υδρογόνου καλείται να ανταγωνιστεί άλλες ενεργειακές λύσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές ενέργειας εξακολουθούν να ασκούν ισχυρή πίεση στη βιομηχανία.
«Δεν υπάρχει σήμερα κανείς που να είναι ικανοποιημένος με το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας. Κάτι συγκεκριμένο πρέπει να γίνει», υπογράμμισε ο κ. Κοντομάρης.
Στην ίδια κατεύθυνση, ανέδειξε τη σημασία αξιοποίησης της πλεονάζουσας και περικοπτόμενης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, επισημαίνοντας ότι οι μπαταρίες και το υδρογόνο μπορούν να καλύψουν διαφορετικές ανάγκες, οι πρώτες σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα και το δεύτερο σε εφαρμογές μεγαλύτερης διάρκειας, όπως η βαριά βιομηχανία και οι μεταφορές.
Ο ΔΕΣΦΑ ετοιμάζει τους αγωγούς της επόμενης ημέρας
Στην πλευρά των υποδομών, ο ΔΕΣΦΑ προετοιμάζεται για τη σταδιακή ενσωμάτωση των νέων αερίων στο ενεργειακό σύστημα, επιδιώκοντας οι σημερινές επενδύσεις να μπορούν να εξυπηρετήσουν και τις μελλοντικές ανάγκες απανθρακοποίησης.
Όπως ανέφερε, μιλώντας στο ίδιο συνέδριο, ο Ανώτατος Διευθυντής Στρατηγικής και Ανάπτυξης του ΔΕΣΦΑ, Μιχαήλ Θωμαδάκης, οι νέοι αγωγοί που κατασκευάζονται στην Ελλάδα σχεδιάζονται με δυνατότητα μεταφοράς υδρογόνου.
Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί ο αγωγός της Δυτικής Μακεδονίας, ο οποίος θα χρησιμοποιείται αρχικά για φυσικό αέριο, αλλά έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί μελλοντικά να εξυπηρετήσει και τη μεταφορά υδρογόνου. Αντίστοιχη πρόβλεψη ενσωματώνεται και στον σχεδιασμό νέων διασυνδέσεων με τις βαλκανικές χώρες.
Παράλληλα, ο ΔΕΣΦΑ προωθεί δύο έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (PCI), τα οποία μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της αγοράς.
Το πρώτο αφορά τον ελληνικό κεντρικό αγωγό μεταφοράς υδρογόνου, το λεγόμενο hydrogen backbone, για τον οποίο οι μελέτες βρίσκονται στο τελικό στάδιο πριν από τη λήψη της επενδυτικής απόφασης.
Το δεύτερο αφορά τη διασύνδεση με την Ιταλία, στο πλαίσιο του ευρύτερου σχεδιασμού δημιουργίας ενός διαδρόμου μεταφοράς υδρογόνου από τη Βόρεια Αφρική προς τη Δυτική Ευρώπη και τη Γερμανία.
Όπως εξήγησε ο κ. Θωμαδάκης, σημαντικό θεσμικό βήμα αποτελεί και η προετοιμασία του ΔΕΣΦΑ να υποβάλει αίτηση πιστοποίησης στη ΡΑΑΕΥ, ώστε να αναλάβει τον ρόλο του διαχειριστή μεταφοράς υδρογόνου στην Ελλάδα, καθώς το σχετικό εθνικό θεσμικό πλαίσιο βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωσή του.
Στη Φιλιππιάδα το πρώτο κρίσιμο τεστ για βιομεθάνιο
Στο μέτωπο του βιομεθανίου, η ΔΕΠΑ Εμπορίας προχωρά στην υλοποίηση ενός έργου που αναμένεται να προσφέρει πολύτιμα δεδομένα για την ανάπτυξη της εγχώριας αγοράς.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε η Σέβη Σαξιώνη, Deputy Project Manager Βιομεθανίου της εταιρείας, η μονάδα παραγωγής συμπιεσμένου βιομεθανίου στη Φιλιππιάδα πρόκειται να εισέλθει άμεσα σε δοκιμαστική λειτουργία, με στόχο την πλήρη εμπορική λειτουργία στις αρχές του 2027.
Η εγκατάσταση, δυναμικότητας 609 kW, αναπτύσσεται εντός της υφιστάμενης μονάδας βιοαερίου της ΦΑΡΜΑ ΧΗΤΑΣ και θα αξιοποιεί πλεονάζουσες ποσότητες βιοαερίου.
Μέσω της αναβάθμισής του θα παράγεται βιομεθάνιο υψηλής καθαρότητας, το οποίο στη συνέχεια θα συμπιέζεται και θα αποθηκεύεται προκειμένου να χρησιμοποιείται ως καύσιμο κίνησης, με τη μορφή bio-CNG.
Το έργο έχει λάβει άδεια εγκατάστασης από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και αποτελεί ένα από τα πρώτα πρακτικά βήματα για τη δημιουργία εμπορικής δραστηριότητας γύρω από το βιομεθάνιο στη χώρα μας.
Την ίδια στιγμή η ΔΕΠΑ, όπως ανέφερε η κ. Σαξιώνη, εξετάζει τη συμμετοχή της σε έργα μεγαλύτερης κλίμακας, καθώς και εναλλακτικές δυνατότητες αξιοποίησης του παραγόμενου βιομεθανίου.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η μεταφορά του προς απομακρυσμένα δίκτυα και καταναλωτές, η υγροποίησή του και η διάθεσή του ως bio-LNG, αλλά και η δυνατότητα έγχυσής του στο δίκτυο φυσικού αερίου, έπειτα από αεριοποίηση όπου απαιτείται.
Το σχέδιο του ΔΕΣΦΑ για το βιομεθάνιο
Σε αυτή την κατεύθυνση, ο ΔΕΣΦΑ προχωρά στην ολοκλήρωση του απαραίτητου πλαισίου για την υποδοχή βιομεθανίου στο Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου.
Σύμφωνα με τον Μιχαήλ Θωμαδάκη, έχουν ήδη υποβληθεί σημαντικές αιτήσεις από νέους παραγωγούς για έγχυση βιομεθανίου στο σύστημα, ενώ έχει ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός της διαδικασίας υποδοχής των αιτήσεων και των σχετικών χρεώσεων.
Πρόκειται για μια εξέλιξη, σύμφωνα με τον ίδιο, με μεγάλη σημασία, καθώς η δυνατότητα πρόσβασης στο δίκτυο μπορεί να διευρύνει την αγορά πέρα από την τοπική κατανάλωση και να δημιουργήσει νέες επιλογές εμπορικής αξιοποίησης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο σχεδιασμός για την αξιοποίηση της Ρεβυθούσας μέσω του μηχανισμού της λεγόμενης εικονικής υγροποίησης.
Με βάση το μοντέλο που παρουσίασε ο κ. Θωμαδάκης, ένας παραγωγός θα μπορεί να εγχέει βιομεθάνιο στο δίκτυο, για παράδειγμα στη Μακεδονία, και να παραλαμβάνει την αντίστοιχη πιστοποιημένη ποσότητα ως LNG στη Ρεβυθούσα, χωρίς να απαιτείται η φυσική μεταφορά των ίδιων μορίων αερίου.
Η δυνατότητα αυτή μπορεί να ανοίξει νέους εμπορικούς δρόμους για το Bio-LNG, ιδιαίτερα στον τομέα της ναυτιλίας, υπό την προϋπόθεση ότι θα ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες υποδομές.