Στο επίκεντρο της έρευνας για τις συνθήκες θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη βρίσκεται η πλασμαφαίρεση, μια εξειδικευμένη ιατρική διαδικασία που διαχωρίζει το πλάσμα από το αίμα. Ο 54χρονος τραγουδιστής φέρεται να είχε προγραμματίσει τη διαδικασία σε ιδιωτικό ιατρείο, ωστόσο δεν έχει αποσαφηνιστεί εάν πραγματοποιήθηκε ή αν σχετίζεται με την καρδιακή ανακοπή που υπέστη.
Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου Αλεξάνδρα της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, ο Κωνσταντίνος Γιάννακας (Αιματολόγος) και ο Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής - Ογκολογίας - Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ), δίνουν διευκρινίσεις σχετικά με τη συγκεκριμένη ιατρική πράξη.
Η θεραπευτική πλασμαφαίρεση (therapeutic plasma exchange - TPE) είναι μια τεχνική κατά την οποία το αίμα του ασθενούς περνά από ειδική συσκευή που διαχωρίζει και αφαιρεί το πλάσμα. Τα κυτταρικά στοιχεία επιστρέφουν στον οργανισμό, ενώ το αφαιρούμενο πλάσμα αντικαθίσταται από υγρό αντικατάστασης, συνήθως αλβουμίνη 5% ή/και φυσιολογικό ορό, και σε ειδικές περιπτώσεις φρέσκο κατεψυγμένο πλάσμα.
Στόχος της διαδικασίας είναι αφενός η αφαίρεση παθογόνων παραγόντων που κυκλοφορούν στο πλάσμα, όπως αυτοαντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα και τοξίνες, και αφετέρου η αναπλήρωση παραγόντων μέσω του υγρού αντικατάστασης σε ορισμένες παθήσεις.
Η διαδικασία περιλαμβάνει αγγειακή πρόσβαση μέσω δύο περιφερικών φλεβικών καθετήρων ή, όπου απαιτείται, μέσω κεντρικού φλεβικού καθετήρα διπλού αυλού. Το αίμα οδηγείται στη συσκευή, όπου διαχωρίζεται με φυγοκέντρηση ή μεμβρανική διήθηση, ενώ χρησιμοποιείται αντιπηκτική αγωγή με κιτρικά άλατα. Συνήθως ανταλλάσσεται 1 - 1,5 όγκος πλάσματος ανά συνεδρία, με διάρκεια 1,5 έως 3 ώρες. Ο αριθμός των συνεδριών εξαρτάται από την ένδειξη, συνήθως 5-7 συνεδρίες, και ο ασθενής παρακολουθείται συνεχώς.
Οι ενδείξεις για πλασμαφαίρεση κατηγοριοποιούνται διεθνώς και σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες (2023) καταγράφονται 166 ενδείξεις σε τέσσερις κατηγορίες: πρώτης γραμμής, δεύτερης γραμμής/υποστηρικτική, αδιευκρίνιστου ρόλου και αντενδείκνυται ή αναποτελεσματική.
Στις ενδείξεις πρώτης και δεύτερης γραμμής περιλαμβάνονται αιματολογικά νοσήματα όπως θρομβωτική θρομβοκυτταραιμική πορφύρα, σύνδρομο υπεργλοιότητας, σύνδρομο Goodpasture και δρεπανοκυτταρική νόσος. Επίσης, νευρολογικά νοσήματα όπως μυασθένεια gravis, σύνδρομο Guillain-Barré και οξείες υποτροπές σκλήρυνσης κατά πλάκας, καθώς και νεφρολογικές και αγγειιτιδικές παθήσεις, μεταμοσχεύσεις και άλλες καταστάσεις.
Η πλασμαφαίρεση θεωρείται γενικά ασφαλής, όμως απαιτείται οργανωμένη μονάδα με εξειδικευμένο προσωπικό, κατάλληλο εξοπλισμό και σαφή πρωτόκολλα διαχείρισης επιπλοκών. Απαραίτητος είναι ο προεγχειρητικός έλεγχος, η συνεχής παρακολούθηση κατά τη συνεδρία και η τήρηση στείρας τεχνικής για αποφυγή λοιμώξεων.
Συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι οι παροδικές αντιδράσεις στα κιτρικά, πτώση αρτηριακής πίεσης, κόπωση και αιμάτωμα. Σπανιότερα, μπορεί να εμφανιστούν σοβαρότερες επιπλοκές, όπως αλλεργικές αντιδράσεις, λοίμωξη καθετήρα ή αιμορραγία.
Μετά από κάθε συνεδρία αφαιρούνται και παράγοντες πήξης και ανοσοσφαιρίνες, γεγονός που επιβάλλει ιδιαίτερη προσοχή σε αιμορραγικό κίνδυνο και λοιμώξεις.
Παρά την ανάπτυξη στοχευμένων βιολογικών θεραπειών, η πλασμαφαίρεση παραμένει αναντικατάστατη σε πολλές περιπτώσεις. Η άμεση δράση της είναι καθοριστικής σημασίας σε επείγουσες καταστάσεις, ενώ η ενσωμάτωσή της στις διεθνείς οδηγίες την καθιστά θεμέλιο της σύγχρονης μεταγγισιοθεραπείας και της κλινικής ανοσολογίας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news